|
||
| Nietzsche'nin Tarih Üzerine Görüşleri Nietzsche’ye göre yaşam tarihin hizmetine gereksinim duyar, fakat tarihin aşırıya kullanılışı da yaşam için zararlıdır. Nietzsche tarihi anıtsal tarih, eskiyi koruyucu tarih ve eleştirici tarih olarak üç türe ayırmıştır. Tarihle her şeyden önce etkin ve güçlü olan kimseler ilgilenir. Etkin olan kimsenin amacı çoğu zaman kendi mutluluğu değil de bir ulusun mutluluğu veya insanlığın mutluluğudur. Etkin olan kişinin eline, tarihe (dünyaya) kendisinden sonra gelecekler için öğüt verici, uyarıcı, yol gösterici olmak dışında çoğu kez hiçbir şey geçmez. İşte anıtsal tarihle de böyle etkin savaşçı kişiler ilgilenir. Diğerleri ise yalnız hayatta kalabilmeyi düşündüklerinden, anıtsal tarihin zorluklarıyla baş etmeyi göze alamazlar. Nietzsche’ye göre tarihi anıtsal açıdan ele almak kişiye; cesaretle yoluna devam etme becerisini kazandırır. Diğer bir tarih görüşü de eskiyi koruyucu tarihtir. Bu tarihle de koruyan ve saygı duyan, geldiği yere bağlı olan kişi ilgilenir. Böyle kimse içinde yetiştiği koşulları kendisinden sonra gelecek olanlar için korumak ister ve bunun soncunda da yaşama hizmet etmiş olur. İçinde yaşadığı kentin tarihini kendisinin tarihi gibi bulur. Aslında Nietzsche’nin bu tarih anlayışı günümüz insanının kendi tarihi eserlerini koruması yolunda çok güzel bir görüş sayılabilir. Fakat Nietzsche’ye göre burada bir tehlike ortaya çıkar. Bir ulusun geçmişe bu denli bağlanması eskiye saygı göstermeden ortaya çıkan yeni olan her şeyi geri çevirmesine yol açar. Bundan dolayı da tarih yaşamın sürüp gitmesine engel olacak ve daha yüksek bir yaşamın oluşmasını engelleyecektir. Bu tarih yaşamı korumayı bilir fakat yaşatmayı bilmez. Nietzsche bu yüzden de bir diğer tarih türü olan eleştirici tarihe ihtiyaç duyulduğunu düşünür. İnsanın yaşayabilmesi için geçmişi zaman zaman yargılaması gerektiğine inanır. Yani geçmişin sorgulanarak mahkum edilmesine inanır. Bu ona göre çok tehlikeli bir yöntemdir. Bu yargılamayı yaparak yaşama hizmet eden insanlar her zaman tehlikede olan insanlardır. Çünkü insanlar kendilerinden önceki kuşakların kalıntısı olduğundan bu kuşakların yanlış davranışlarından asla bütünüyle kopamazlar.Nietzsche bir çağın tarihe aşırı ilgisinin yanında, aşırı doymuşluğunun da zararlarından bahseder. Bu doymuşluk yüzünden bir çağ adalete geride bıraktığı her çağdan daha fazla sahip olduğu yanlışına kapılır, ulusun beraberlik duyguları dağılır ve yine bu aşırılık yüzünden insanlarda gecikmiş ve sonradan gelen bir soy olmak inancı ortaya çıkar.Nietzsche tarihçilerin olayları yaşadıkları zamana göre değerlendirdiklerini düşünür. “Hiçbir tarih yazımının nesnel olmadığını, tarihi her anlama çabasının belirli bir bakış açısına yaşamsal gereksinimlere göre şekillendiğini savunur.”Nietzsche’nin diğer bir ilginç görüşü de gençliğe tarihsel eğitim verilmesinin yanlış olduğudur. Genç adam yaşamı öğrenmeden kafasını geçmiş çağlarla ilgili bilgilerle doldurmak onun yaşamı kavrama kabiliyetini köreltecektir. Nietzsche’ye göre tarih ancak öğrenilmiş bir yaşamın hizmetinde kullanılabilir. |
||