|
||
Kaos Matematiği: Doğal dünya'nın,her zaman kaotik bir yönü vardır.Matematik dünyası ise karmaşık olandan her zaman heyecan duymuştur.Zaten bu yüzden Kaos Teorisi doğal bilimlerin,matematiğin,sanat ve bilgisayar dünyasının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Bilgisayar Dünyası. Kaotik bir sisteme ulaşmak için,milyonlarca sıkıcı,kendini tekrarlayan hesaplamalar gerekir. Mandelbrot Kümesini üretmek demek,bu kümenin tek bir görüntüsü için 6,000,000 hesaplama yapmak demektir.Dünya üzerindeki hiçbir insan bu sıkıntıya katlanacak kadar budala olamaz.Ama bilgisayar olabilir. Bilgisayarlar özellikle bu tip tekrarlı işlemlerde çok iyidirler. Bilgisayar bizim teleskopumuz,mikroskobumuz ve hatta şimdilerde bizim sanat galerimizdir.Gerçekten de kaosu bilgisayarlar olmadan açıklığa kavuşturamaz,fraktalleri onların yardımı olmaksızın üretemezdik. Uzun lafın kısası,bilgisayarları 'zeki' araçlar olarak kullanmak durumundayız.Zaten kaos teorisi de bilim adamları ve matematikçiler sayılarla oynamaya başlayınca ortaya çıkmıştır.Belli bir matematiksel yöntemle üretilen sayıların kompleks düzlem üzerinde hareket etmeleri izlenmesiyle ayrıntılı paternler oluşmuştur. Bilgisayarlar sayı dizileri üretmek için kullanılmış,ve sonra bu sayı dizilerini düzlemde göstermek için bir çok farklı yol denenmiştir.İlginç olanı bunlar çoğunlukla sadece eğlenmek içindi. İşte bilimi sarsan olaylar bu şekilde gelişiyordu 70'li yıllarda.Çünkü elde edilen bu sayı dizilerinin bir biçimde grafik olarak gösterimiyle oluşan şekiller doğadan çekilmiş fotoğraflar gibiydi.Oysa bunlar sadece bilgisayardaki paternlerdi.Bu sayı dizilerinin grafik gösterimi, eğrelti otu ve bulutlar ve dağlar ve bakteriler di aslında.Açıkça görüldü ki,Kaos doğa da yaygın bir fenomendi.Kaos ,adı üzerinde,bir yönüyle de belirsizlik içerdiğinden,bilim adamları doğa ile ilgili tahmin ve öngörülerimizin neden sıkça yanılgıya düştüğünü anlamaya başladılar. Örneğin belki sizin de dikkatinizi çekmiştir,hava tahminleri iki haftadan daha uzun vadede yapılamaz. Kaos teorisi bütün bunları en azından anlamamızı sağlayacak bir üst bilim olarak ortaya çıkıyordu o yıllarda.Araştırmacılar 70'li ve 80'li yıllar boyunca,borsa ve popülasyonlaar ve kimyasal tepkimeler arasında ilişkiler kurmaya çalıştılar.Çünkü bunlar karmaşık ve belirlenemezlik içeren sistemlerdir.Ayrıca kaos ile ilgili araştımalar yüzyıllardan beri cevapsız kalan soruları da cevap verebilmek üzerine yoğunlaşıyordu:düzgün bir akıştan düzensiz bir akışa giden akışkanlar -ki bu tamamen düzensiz akış durumuna "Türbülans" denir-,kar tanelerinin yapılarının açıklanması, bir sarkacın salınımı,gelgit hareketi ve kalp atışlarımız,hatta karnıbahar sebzesi ve kaya oluşumları. Yüz yıllarca modern bilimin görüş alanı dışında kalmış birçok alan kaos teorisiyle tekrar bilimin ilgi alanına girmiş oldu. Fraktaller ve Kaotik Sistemler. Bu yeni teori bir çok düşünsel alanı derinden etkiledi.Bilim adamları sayı dizilerini-genellikle komplex düzlemde- işaretleyerek fraktalleri oluşturmaya başladılar.Farkedildi ki;bu fraktallerin bir kısmı doğayı taklit etmektedir.Kimi fraktaller şaşırtıcı derecede güzel,kimisi sadece büyü- leyicidir.İki fraktal resimi aşağıya sizin için yerleştirdim.Bunlardan biri Mandelbrot Kümesi olarak adlandırılan fraktal yapıdır. Kaotik sistemler rasgele değildir.Bu sistemlerin belirleyici bir kaç özelliklerini sayarsak; 1. Kaotik sistemler deterministik tir.Yani sistemler davranışlarını belirleyici 'birşey'e sahiptir- ler. 2.Kaotik sistemler başlangıç koşullarına hassas bağımlılık gösterirler. Başlangıç noktasında ki ufak bir değişim sonuçta devasa değişimlere yol açabilir.Bu özellik, sistemi büyük ölçüde belirlenemez yapar. 3.Kaotik sistemler karmaşa ve hatta rasgele olarak ortaya çıkabilirler.Fakat gerçekte öyle değildir.Rasgele davranışın altında düzenli bir akış ve patern vardır.İlginçtir ki gerçek rasgele sistemler kaotik değildir!Düzenli sistemler,klasik fiziksel kurallarla tahmin edilebilir. Kaos ve fraktaller arasında güçlü bir bağ vardır.Fraktal geometri doğada bulduğumuz kaotik sistem- lerin geometrisidir.Fraktaller,geometriyi tanımlamak için başka bir yoldur.Öklid geometrisi, nokta,çizgiler,çemberler,üçgenler ve bu gibi elemanlarla tanımlanır.Oysa ki fraktal geometri, fraktalleri oluşturmak için kullandığımız algoritmalarla tanımlanır.Bilgisayarlar yönergeleri bizlerin fraktal şekiller olarak gördüğü muhteşem paternlere dönüştürür. Bir fraktal değişik ölçeklerde de kendini tekrarlayan bir geometrik şekildir.Yani bir fraktalin herhangi bir ayrıntısını incelerseniz bu ayrıntının belli bir ölçekte aslında ilk baştaki fraktalin hemen hemen aynısı olduğunu görürsünüz. Fraktaller birkaç ilginç özelliğe sahiptir.Bunlardan belki de en önemlisi kendine-benzerlik dediğimiz özelliktir.Mandelbrot kümesi yada Sierpenski üçgeni bu özelliğe iyi bir örnek olarak verilebilir.Sierpenski üçgeni aslında daha küçük dört üçgenin birleşiminden oluşturulmuştur. Bu dört üçgen ise daha küçük dört üçgenin birleşimidir ve her üçgen için böyle devam eder. Fraktallerin bir başka özelliği tam olarak belirlenebilir bir ölçekten yoksun olmalarıdır. Bulutlar bu özelliğe iyi bir örnektir.Bulutlara,omlara ne ölçekte baktığınıza bağlı olmadan kendilerine benzemeye meyillidirler. İnsan vücudundaki atardamarlar,damarlar,sinirler,salgı bezleri,bronşal yapılar aynı tip yapılanma gösterirler. Fraktaller başka nerede derseniz(aslında doğa da bir çok yerde): -Akciğer kan akışının bölgesel dağıtımı -Akciğer hava kesecikleri yapısı -Göğüs kanseri riski içeren Mamografi paternleri -Mayokardial bölgedeki kan akışı heterojenliği -Proteinlerin fraktal yüzeyleri |
||
|
||
| Dünyanın ve evrenin bir bilincin eseri olarak bir düzen dahilinde yaşadığını düşünmüyorum. 1. Aslında her şey bir kaosun içinde sadece insan bu kaos a müdahale ederek gücünün yettiğince sisteme müdahale edip kendince bir düzen kurmaya çalışıyor. Mesela tabiata bakın. dağlara, sahillere, taşlara, kelebeklerin desenlerine, akan ırmağın yolunu bulmasına, vs.. Sonra da bilinç eseri insan yapıtlarına bakın. 2. İnsanın tabiaatta gördüğü düzen ise kendi beyninin eseri. Birikimi ona sistemin bir düzen içinde işlediğini dikte ediyor. 3. Düzen bir amaç için yapılır. Ama tabiattın kendisi için ne amacı olabilir ki bir düzen kursun. 4. Düzen bitmiş (final) ürünlerle olur. Halbuki evren sürekli gelişen, yenilenen ve yok olmaya yüz tutan birimlere sahiptir. 5. Evrendeki tüm birimler canlıdır ve bu da evrenin tümünü canlı yapar. Canlılık ve hareket 'düzen' dediğimiz statik bir kelimeyle açıklanamaz. 6. Kosmoz sadece şartlar değiştikçe karşılıklı ilişki içindeki elementlerinin uyum sağlamasını bekler. Uyum sağlayamayanlar da zaten yok olur. Kalanlar gelişmiş (aslında uyum sağlamış) ve evrenin yeni parametreleri olarak denklemdeki yerini almaya devam eder. Evrenin yok olma potansiyeli olan birimlere sahip olması onu düzen içinde olam sıfatından uzaklaştırır. ... |
||
|
||
| kaos, kontrolsüz güçlerin fiileri neticesi ortaya çıkan ortama denir. bildiğiniz anlamda bir düzen yoktur (aslında vardır. bunu açıklamaya çalışıyorum). tabiata ve evrene, mikro ve makro kozmoza bak. bu böyle olsun şu şöyle olsun diye yapılıyor izlenimi veren bir şeyler var mı? yok. herşey birbiriyle güç, etki tepki, evrimsel ve zamansal ilişki içinde. tüm bunlar bir bilincin eseri olamayacak kadar sıkı ilişkilere sahipler. hiç bir şeyi başka bir şeyden bağımsız düşünemiyorsun. bağımsız hiç bir varlık yok. |
||
|
||
| 1-ormanda çölde ya da dağlarda kaos yoktur bence. kaos büyük şehirlerin göbeğinde olur sadece. 2-evet... mesela yılanları kötü olduğu öğretilir. yani bazı türler dışında, yılanlarla sincap gibi oynayabilirsiniz. + zehirli olanları bile gidip dürtmezseniz sizi sokmaz... 3-tabiatın amacı... ne büyük soru. ancak bilim adamları yanıtlamaya cüret edebilir. 4-düzen ölümü yenmiş hatta öyle diyolar... 5- evet. kelimeler çok şeyi açıklar. bugün kafama bu takıldı sanırım bütün kütüphanemi dağıtıcam. 6- değişmek ölmek mi demektir? yani bir süpernova yıldızın yok oluşumudur yoksa yeni bir yıldızın yaratılmasımıdır? insanlar sıgarayı niye bırakmaz? çünkü düzenli değildir. bırakmak değişmektir. değişmek ölmektir. ölmek yok olmaktır. şişman adam şişmanlıktan, ölür rejim yapmaz. sıgara kolik kanserden ölür sıgarayı bırakmaz. kolesterollü gider kebap yer sebze yemeyi kabgullenemez bu yüzden kalpden gider... madde çünkü. yani ben maddeysem. ölmemek için aynı kalmam gerek. öldükten sora bile vücudum toprak olmamalı. vücudum mumyalanıyosa demek ki değişmiyorum. demek ki ölümsüzüm. |
||
|
||
| kaos gercek ozgurlukmudur? | ||
|
||
| evet gerçek (ideal) özgürlüktür. ama mutlak özgürlük değildir. çünkü kaos da şartlara bağımlıdır. |
||
|
||
| kaos terör müdür? | ||
|
||
| TERÖR=HAK ARAMAK evet terördur... |
||
|
||
| 1. kaos terör değildir. çünkü terör düzeni bozma filine verilen isimdir. halbuki kaos mutlak düzeni sağlar. ilginç değil mi. düzen hem de mutlak düzen. gerçi bunun ne anlama geldiğini yukarılarda anlattım. 2. kaos, başıboş sistemlerin bir üst sistemi yaratmak üzere dengeye kavuşma eğilimidir. yani bozma değil yaratma niteliğindedir. 3. doğada kaosa muhalif tek unsur insandır. çünkü o tüm sistemlere kendi çıkarı için müdahale edip buna düzen adını takar. halbuki düzen adına insanoğlunun yaptıkları ancak terör olarak algılanmalıdır. |
||
|
||
| Dikkatini cekerim dostum benim mealimde TERÖR-DUZEN YIKMA DEGILDIR... TERÖR=HAK ARAMAK tir... |
||
|
||
| bir deneyimdir. bazıları bunu yaşamak ister. | ||
|
||
| kara mecmua forumundan aktarma: Felsefi olarak, evrendeki herşeyin bir bütünün parçası olduğuna inanıyorum. En azından evrendeki her varlığın arasında bir nedensellik-sonuçluluk ilişkisi olduğu için bu böyle...Yukarıda yaptığın alıntıların her biri aslında bir şeye işaret ediyor, tüm evrenin dengelerinin bu denli hassas bir ayara dayanıyor olması tüm parçaların bir bütüne ait olduklarını gösterir...bu konuda hiç bir itirazım yok...ama buradan yola çıkarak ben ilk patlamanın rastlantısallığının ne kadar muhteşem bir uyum yaratmış olsa da, bu düzenliliğin sonuçta rastlantısallığın nedenselliğiyle oluşan bir alem olduğunu ve yine bir rastlantısallık sonucu yok olabileceğini düşünüyorum. Senin örneklerin bir ilk yaratıcının varlığını kanıtlamaz tersine bu bütünselliğin ve uyumun ne kadar kolaylıkla bozuşlabileceğini gösterir. Sen bundan böylesi ilahi bir sonuç çıkartarak, varlıkbilimsel olarak varoluşunu anlamlandırmak istiyorsan buyur anlamlandır ama bence hepsi rastlantı...ama rastlantının da kendi içinde bir uyumu düzeni vardır...olan budur...kısacası şöyle de diyebiliriz ; "su kendi mecrasında akar" ve akmaktadır, yoksa bu bütünsellğin ve uyumun her bir kertesine her defasında yeniden şaşırarak bütünselin diğer parçalarından soyutlamak ve ayrı düşünmek doğru olmaz. Bu bütüne ait olmak metafizik bir önkabulü ve bütünü tanrı olarak adlandırmayı hiç gerektirmez. Sonuçta tanrı insanı değil tersine insan tanrıyı yaratmıştır kendi imgeleminde bu bakımdan da insanın imgeleminde tanrı düşüncesine yer olmadığı zaman tanrı da ölecektir. sevgiler |
||
|
||
belkide kaotik yapı düzenli olgunun yapı taşıdır... 
|
||
|
||
| Kaos aslinda bilincin isigi- | ||
|
||
| Kaos, en düzenlidir. Olagelen bir sistemde herşey en iyi seçeneklerde oluşur. Eğer herşey aynı eğilimi gösterirse kaotik bir sistem süregelir. Maddenin max. düzensizlik eğilimi maddesel evreni olagetirmiştir. Matematik bu düzene ve olagelişe en iyi örnektir. Saygı Sevgi ve Mantık.. |
||