SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Sosyoloji

Konu: Din , toplumun afyonudur...

Sayfa: [ 1 ] 2

24.01.2005 22:00:41
Din , toplumun afyonudur...
Karl Marx


Bu sözü sosyoloji formatında yorumlayalım...

24.01.2005 23:03:07
üç nokta koyduğun yerden devam edeyim.

...ve kalpsiz bir dünyanın kalbidir.

din derken, kurumsallaşmış ve güç odaklarının kontrolüne girmiş veya kendisi başlı başına bir güç odağı olmuş(ortaçağda kilise gibi) dinlerin bu başlık altında incelenebileceğini belirtmekte fayda var.

zira dinin tarihte devrimci rol oynadığı dönemlerde vardır,  hatta dinlerin ortaya çıkışı, büyük toplumsal baskı ve adaletsizlik dönemlerinde olduğundan, devrimci bir nitelikle ortaya çıkmışlardır.

benim düşünceme göre, o dönemde, tanrı dışında, bireylerin güç alabileceği ve başkalarını ikna etmek için kullanabilecekleri bir yol, elle tutulur bir temel yoktu. insanların karakterindeki boşlukları farkeden bireylerin- bu boşluklara örnek olarak "korku"yu verebilirim-bunu "iyi" olduklarını düşündükleri toplumsal koşulları uygulama maksadıyla kullanması söz konusu.

tabiki zaman içerisinde, iktidara yerleşen her ideoloji veya düşünce gibi devrimciden muhafazakara doğru evrilmiştir.

1900lerin başlangıcında rusyada, sosyal demokratlar ve komünistler nasıl ki devrimciyken, sistemin kurulmasıyla beraber kurdukları sistem karşıtlarına mücadele vermiş ve kurdukları sistemin yıkılma sürecindeyken "muhafazakar" denilen tarafta yerlerini almışlarsa, amerika birleşik devletleri kurulma sürecindeyken, daha sonra avrupaya örnek olacak bir devrimci-özgürlükçü temel atmışken, bugün dünyadaki konumu neyse, dinlerde süreç içerisinde yozlaşacak, biçim değiştirecek ve dogmatik yapısı nedeniyle kendi dışında gerçekleşen değişimlerden etkilenmemeye çalışıp daha da katılaşarak kırılacaktır.

ya da kendilerini değişen koşulların kucağına bırakıp hayatta kalacaklar ve işte o zaman konumuz olan, dinin toplumun afyonu olması, farklı bir biçimde de olsa yerini alacaktır.

hristiyanlık ve kilise bunu yaptı. yeni sistemle barıştılar. zaten zamanının din karşıtı burjuva devrimcileri değişmiş, en katı, en tutucu muhafazakarlar olmuşlardı.

şimdi aynı şey, "ılımlı islam" diye uydurma bir kavramla islamiyete de yapılmaya çalışılıyor.

türkiye için zaten diyanet kurumuyla ve toplumsal dayatmalarla fakat aynı zamanda sözde laik yapıyla uyumuyla din, afyon görevini yerine getirmekte.

ılımlı islam denen şeyin amacı, filistinde, ırakta, afganistanda koşullar gereği devrimci potansiyele sahip olan islamiyeti kırmaktır diye düşünüyorum.

eh zaten islamiyetin şartlarını yerine getirmekle ilgisi olmayan, "ee tabi bazı kuralların modası geçti artık zaman değişiyo" muhabbetleri yapan "modern müslüman" insan tiplemesi için bu "ılımlı islam" tam da aranan şey.

25.01.2005 17:51:42
Din ' in gücü ve insanlar üzerindeki etkisi tartışılmazdır....Ölümden sonraki 'şey' in ne olduğunu neye benzediğini gibi unsurlar bütün insanlık tarafından merak edilir...Din de bu merakı büyük ölçüde karşılar...
Nedense çoğunluk din ile allahı aynı kefeye koyarlar.Halbu ki ikisi biribirinden pekala ayrı da olabilir.Deizm gibi...Bu ayrı konu.
Konumuza geri dönelim.Din'in toplum üzerindeki baskısı.Bu böyle de adlandıralabilir.

 
@sodyhm senin de dediğin gibi ;
türkiye için zaten diyanet kurumuyla ve toplumsal dayatmalarla fakat aynı zamanda sözde laik yapıyla uyumuyla din, afyon görevini yerine getirmekte.

nicom 30.01.2005 13:30:57
Din insanın afyonudur çünkü insanlara uysal olmayı ve egemen sınıfın (efendilerin) gücüne boyun eğmeyi öğretir.Asıl mutlulugu oteki dunyaya bıraktıgı icin,adaletsizliklere karsı cıkmayı engeller.Din,insanların hayatlarını kontrol eden güclerin insan beynindeki fantastik bir yansımasından baska bir sey degildir.
 

31.01.2005 13:01:05
böylesinde derin ve karmaşık, insanlığın ilk gününden günümüze kadar hemen her toplumda bir şekilde var olmuş din kavramını, böyle tek bir cümleye indirgeyip bunu sloganlaştırmak ve körü körüne peşinden gitmek zaten başlı başına bi hata. (yapılmıyor değil) nerde kaldı Marx'ın diyalektiği...
bu cümleyi söylerken bu sonucu hesaba katmışmıydı acaba Marx...

31.01.2005 13:52:10
Alıntı
Din insanın afyonudur çünkü insanlara uysal olmayı ve egemen sınıfın (efendilerin) gücüne boyun eğmeyi öğretir

Din kökeninde tek bir efendiyi kabul eder. Tek tanrılı dinlerde :Tanrı, Allah (her ne ad verilirse)vs. Çok tanrılı dinlerde ise belirlenmiş olan ...... tanrısı, ..... putu, ateşpersetlerde ateş, vs vs. Egemen sınıf, efendi denildiğinde iş değişiyor bu efendiler dini, inancı alet edenlerdir.

Alıntı
Asıl mutlulugu oteki dunyaya bıraktıgı icin,adaletsizliklere karsı cıkmayı engeller

Başka dinleri bilemem ama islamiyette bu dünyada ne olup biterse olsun bitsin aldırma düşüncesi yoktur. İnsan elinden geldiğini yapmakla yükümlüdür. Çok basit iki örnek verecek olursak: Müslümanlara zulmedenlere karşı "cihat" yapılmıştır. Yani biz Allah'ın varlığına inanıyoruz, Allah'ın dini olan islamiyete ve inanlarına yapılanlar nasılsa ahirette cazalandırılacaktır bırakın ne yaparlarsa yapsınlar, eziyet etsinler, assınlar, kessinler denmemiş inancınız için savaşınız denmiştir.  Ve bir atasözümüz vardır: "eşşeğini önce sağlam bir kazığa bağla sonra Allah'a emanet et" diye. Sen hiç bir şey yapma elini kolunu bağla otur, Allah var o yardım eder de, veya nasılsa cezası verilecek de.
Yok yaaa.  

Bense Marx'ın bu lafını şöyle anlıyorum. "Din toplumun afyonudur, ve kalpsiz bir dünyanın kalbidir." Afyon içinde bulunan morfin ve kodein maddelerinden dolayı verdiği geçici rahatlama nedeniyle insanlar tarafından kullanılır. (hekimlikteki yeri apayrıdır) Kaba tabiriyle, kullanan insanlar kendilerini bulutların üstünde hisseder, rahatlar, mutluluk duyarlar (!) veya sanırlar. Ama bence Marx burda bu etkisini değilde, "inanc"ın insanlara verdiği rahatlama hissini anlatmak istemiş olabilir. Kalpsiz bir dünya (ki artık günümüzde had safhaya gelmiştir bu kalpsizlik) için o kalp titremesinin hayat bulduğu belkide yegane şeydir demek istemiştir.

Bir de bu açıdan bakmaya ne dersiniz  :blush:   :islik:  

nicom 31.01.2005 15:22:10
Alıntı

Bense Marx'ın bu lafını şöyle anlıyorum. "Din toplumun afyonudur, ve kalpsiz bir dünyanın kalbidir." Afyon içinde bulunan morfin ve kodein maddelerinden dolayı verdiği geçici rahatlama nedeniyle insanlar tarafından kullanılır. (hekimlikteki yeri apayrıdır) Kaba tabiriyle, kullanan insanlar kendilerini bulutların üstünde hisseder, rahatlar, mutluluk duyarlar (!) veya sanırlar. Ama bence Marx burda bu etkisini değilde, "inanc"ın insanlara verdiği rahatlama hissini anlatmak istemiş olabilir.


Bence afyon etkisini burda rahatlama anlaminda değil uyusturma-geriletme anlaminda kullanmıs ..Bu nedenle zaten Marx ın temel ekonomik sistemine ters gelen bir olgu din..Ornegin Weber ekonomik sisteminin temeline protestan ahlaki koyarken dini motor guc olarak gormustur,ondan beslenmistir.

Ayrıca efendi dediklerimiz orda Tanrı yada Tanrılar degil..Burjuva kesimidir.Dindeki Tanrıdan bahsetmiyoruz.Efendiler dini alet etmek istemiyorlar cunku bu Marx ın dusuncesine ters.
Zaten vurgu yapılan dinde Hristiyanlık ve ozellike kiliselerin yaklasimlari.O donemden dolayı..Gerci icinde bulundugu donemde farklı bir dine yine aynı sekilde bakıcagını dusunuyorum..

31.01.2005 15:59:31
nicom  Wink sadece birde bu yönden bakın diye "bence bu açıdan.... " şeklinde kullandım. Yoksa sonuna kadar farkındayım o cümlenin ne anlama geldiğinin, Marx'ın  Tongue  

nicom 31.01.2005 20:26:17
ok RestInPeace Wink
biraz kaptırmısım  cool  

01.02.2005 23:20:49
afyon sever miyiz? birazda burdan bakmak lazım bence Smiley

02.02.2005 21:17:31
Smiley

sevmek değil de, toplumun toplum olması için bir tür afyona ihtiyacı vardır diyebiliriz. birbirinin içiçe nedenleri gibi, totoloji gibi durabilir ama
toplum oluşurken dini de beraberinde oluşturdu, devamı için ( insanların toplumdaki yerlerini kabul etmeleri için diyeyim ) bu afyona ihtiyaç duydu.
bu toplum düzeni afyonu ve kalbi ile mümkün olabilirdi ya da
 

nicom 02.02.2005 21:28:51
Baskalarına katlanabilmek icin afyona ihtiyac duyulabilir.. :sikici:  

16.03.2005 00:33:46
Toplum her şeyi afyon yapıp yutar zaten.Ben ayfonun direkt uyutanından değil de uyandırıyormuş gibi gözükeninden korkarım.

subcomandante 16.03.2005 00:36:36
...çünkü dinde cevaplar vardır,saçma da olsa...

31.03.2005 10:40:27
dinsizlikte veya diğer inanış biçimlerinde de çeşitli cevaplar mevcuttur.Ama gelenekselleşmiş yani süregelmiş değildir.
Yaşadığınız toplum içinde bu tarz fikirlerin hoş karşılanmadığını pekala da biliyoruz...Dinsiz , Allahsız gibi bunlardan herşey beklenir gibi.Hatta 'dinsizler' (onların söylemince) şeytana tapan olarak 'satanist' olarak da  tanımlanmakta.
En azından o görüşe mensup insanın daha fazla olduğunu apaçık bellidir.
Din mutlak bir güçtür.Musa'nın 10 emri ilk toplum kurallarıdır bi nevi.Çünkü o zamanlarda bir şekilde düzeni sağlayacak bir şeylere ihtiyaç duyulmuştur.Tamam.Belki o zamanlar bundan daha da iyisi bulunamazdı.Fakat bunun binyıllar boyu devam etmiş ve daha da güçlenmiş bir şekilde (aslında oran pek değişmemiş olabilir.1 milyarın yüzde 70'i bin'in yüzde yetmişinden daha fazladır) sürmektedir...
Gittikçe büyüyen bir dağ ve onun üzerinde gittikçe artan kar miktarı.Tepesinden eteklerine doğru yuvarlanmaya başlayan ufak bir kar topu!


Sayfa: [ 1 ] 2