|
||
| Open Source (Açık Kaynak Kodu) Tanımı Oktay Altunergil - 2002-09-03 / Open Source (Acik Kaynak Kodu) Tanimi Version 1.9 Giris: Open Source, sadece kaynak koduna erisebilmek demek degildir. Open Source yazilimlarin dagitim sartlari asagidaki kriterlere uymak zorundadir. 1) Serbest Tekrar Dagitim Lisans, yazilimin baska bir yazilimin parcasi olarak diger kaynaklardan gelen yazilimlarla birlikte satilmasini veya ucretsiz olarak dagitilmasini kisitlayamaz. Lisansor, yukarida belirtilen sekilde satilan veya ucretsiz olarak dagitilan yazilimdan royalty ( lisans ucreti/mahfuz hakki ) veya herhangi baska bir ucret talep edemez. Aciklama: Lisansin yeniden dagitimi kisitlamasini engelleyerek, kisa vadeli maddi kazanc amaciyla, uzun vadede elde edilecek bir cok kazanci gozden cikarma ihtimali ortadan kaldiriliyor. Eger bu yapilmasa idi taraflarin bu lisansi kullanmayi birakmalari yonunde bir baski olacakti. 2) Kaynak Kodu Yazilim kaynak kodunu da icermek zorundadir. Buna ilaveten lisans, yazilimin kaynak kodu veya derlenmis (compiled) sekilleri de dahil olmak uzere dagitimina izin vermek zorundadir. Urunun kaynak koduyla birlikte dagitilmadigi durumlarda, herkes tarafindan kolayca ulasilabilecek ve yazilimin kopyalanmasindan dogabilecek giderleri asmayacak bir fiyata veya tercihan Internetten indirme seklinde kaynak koduna ulasim saglanmalidir. (this last sentence sucks.. rewrite it) Kaynak kodu programcilarin kolaylikla kullanip modifiye edebilecekleri bir formatta olmalidir. Bilincli bir sekilde okunmasi zorlastirilmis bir kaynak kodu kabul edilemez. Kaynak kodunun on tarayici (preprocessor) veya tercumeci gibi islemlerden gecirilmis hallerine de izin verilmemektedir. Aciklama: todo 3) Baska yazilim urunleri temel alinarak uretilen yazilimlar. Lisans yazilimda degisiklikler yapilmasina, yazilimin baska yazilim urunleri temel alinarak uretilmesine ve bu sekilde uretilmis bir yazilimin da ayni lisansi kullanmasina izin vermek zorundadir. Aciklama: todo 4) Yazilim sahibinin (yazarin) kaynak kodunun butunlugu. Lisans, uzerinde degisiklik yapilmis kaynak kodunun dagitimini ancak kaynak koduyla birlikte 'yama' dosyalari'nin (patch) dagitimini ve bu sekilde programin kurulum ve derleme asamalarinda yazilimin kurulumunu istenilen yonde degistirmeyi serbest biraktigi halde engelleyebilir. Lisans acik ve net olarak uzerinde degisiklik yapilmis kaynak kodundan derlenmis yazilim urunlerinin dagitimina izin vermek zorundadir. Lisans bu sekilde uretilen daha once yazilmis bir yazilima dayali bir programin baska bir adla anilmasini veya farkli bir versiyon numarasi olmasini sart kosabilir. 5) Sahislara ve Gruplara karsi ayrimcilik yapilamaz. Lisans hic kimse veya hic bir gruba karsi ayrimcilik yapamaz. 6) Programin Kullanim alanina dayali olarak ayrimcilik yapilamaz. Lisans, yazilim urununun herhangi bir alanda kullanimini kisitlayamaz. Ornegin, yazilimin ticari bir ortamda veya genetik bilimi konusunda arastirma yapilmasi konusunda kullanilmasi engellenemez 7) Lisansin dagitimi Yazilim urunune ait butun haklar, ayni yazilimin baska kisilere dagitilmasi halinde lisansin tekrar aktif hale gecirilmesine gerek olmadan gecerliligini korur. Aciklama: Bu ifade acik kaynak kodu olarak elde edilen yazilim urunlerinin daha sonradan direk olmayan yollardan, ornegin bir gizlilik anlasmasi (non-disclosure aggreement)'nin sarti olarak, kapali bir duruma getirilmesini engellemek icin kullanilmaktadir. 8) Lisans belirli bir urune bagimli olmamalidir. Lisansin ongordugu haklar programin herhangi bir yazilim surumunun bir parcasi olarak dagitilmasi turu bir sartla kisitlanmamalidir. Programin bu tarz bir yazilim surumu icinden cikarilip kendi basina ve ayri olarak kullanilmasi veya dagitilmasi halinde yazilimi bu sekilde edinen kisilerin yazilimi orijinal halinde (surumun bir parcasi olarak) elde etmis kullanicilarla ayni haklara sahip olmasi gereklidir. Aciklama: Bu ifade ile potansiyel bir lisans tuzagina karsi onlem alinmis oluyor. 9) Lisans diger yazilim urunlerini karsi kisitlama koyamaz. Lisansli yazilim urunuyle birlikte dagitilan diger yazilim urunlerine karsi bir kisitlama getirilemez. Ornegin, lisans, dagitimin yapildigi arac (CD vb) uzerindeki diger butun yazilimlarin da acik kaynak kodlu yazilim olmasi zorunlulugunu getiremez. Aciklama: Acik kaynak kodu yayinlayan urun sahipleri *kendi* urunleriyle istediklerini yapmakta serbesttirler. Not: Evet, GPL ( GNU Public License ) bu sarta uymaktadir. GPL'li kitapliklar (library) kullanilarak derlenen programlar yanlizca sonucta tek parca bir urun ortaya cikiyorsa GPL'i adapte etmek zorundadirlar. Yanlizca beraber olarak dagildiklari yazilimlarin lisanslari uzerinde bir etkileri olamaz. Ingilizce aslindan tercume Oktay Altunergil (oktay@turk-php.com) tarafindan yapilmistir. |
||
|
||
| açık kaynak kodu linux ile gelişmeye başlayan bir kavram. bilindiği üzere linux unix baz alınarak geliştirilmiş bir işletim sistemi. işletim sistemi ve üzerinde çalışan programların çoğunluğu açık kaynak kodlu. microsoft gibi yazılım firmalarının dünyadaki tekelleşmelerine ancak bu tür girişimler alternatif olabilemekte ve çaba esas olarak gönüllülük üzerine bina edilmekte. linux un ve GPU nun başarısı o derece büyüktür ki windows un tahtı sallanmaya başlamıştır. bu yüzden microsoft karşı önlemler almaya başlamıştır. yazılım ve internet dünyasında gücü, iktidarı, sermayeyi ve faşizmi körükleyen microsoft ve yandaşlarına karşı bilgi üzerinde mülkiyeti kaldıran, onu insanlıktan alıp yine insanlığa sunarak büyüyen açık kaynak kodu girişimleri desteklenmelidir. insanlığın ortak malı olan bilgiye lisans koyarak onu güçsüz bırakılmışların kullanımından uzak tutan, iktdarları palazlandıran, kapitalizmin yazılım dünyasındaki uzantısına karşı mücadele vermek gerekmez mi ? |
||
|
||
| Microsoft'un, kaynak kodlarını devletlere açacağını açıklamasından sona karşı kamptan Linux International Başkanı Jon "maddog" Hall haftalık Bilişim Teknolojileri Gazetesi BThaber'e demeç verdi: "Microsoft eşliğinde Windows kaynak kodunu görmek, Saddam rehberliğinde kitle imha silahı aramaya benzer" "maddog" BTnet'in kardeş yayın organı BThaber'in editörlerinden Özgür Karagöz'e İstanbul'da verdiği demeçte Microsoft'un aldığı kararın bir yanılsama olduğunu iddia ederek "Microsoft'un kaynak kodlarını açması, kodları tamamen kapamasından daha kötü çünkü bu bir yanılsama. Windows'un kaynak kodunu Microsoft aracılığıyla görmenin Saddam'ın rehberliğinde kitle imha silahı aramaktan bir farkı yok" dedi. Linux International Başkanı Jon "maddog" Hall'ın BThaber'den Özgür Karagöz'e verdiği demecin ayrıntıları ve Microsoft'un kodlarını açması ile ilgili açıklamasının ayrıntıları Haftalık Bilişim Teknolojileri Gazetesi BThaber'in 20 Ocak Pazartesi günü yayımlanacak olan 404'üncü sayısında ayrıntılı bir şekilde yer alacak. Hall, Microsoft açısından bunu bir gelişme olarak değil bazı noktaları kabullenme ve taviz verme olarak gördüğünü söyleyerek, Microsoft'un yeni başlatmış olduğu Hükümet Güvenlik Programı'nın (Government Security Program-GSP) sadece belli ülkelerde uygulanmasıyla, devletler arasında eşitsizlik yaratacağını öne sürdü. Hall, "Microsoft'un 2001'de şirketlere, araştırma ve eğitim kurumlarına yönelik olarak başlatmış olduğu "Paylaşılan Kaynak İnsiyatifi"ni de inceledim. Bu programı uyguladığı ülkelerin listesinde Türkiye yok. Bu insiyatif ABD, İngiltere'de ve daha birçok ülkede var ama Türkiye bu programa katılmadı. Örneğin Irak'ta da bu kodu açmazlar. Ama Küba'da açtılar. Bu da işletim sisteminin sadece belirli ülkeler tarafından kontrol edilmesini sağlayan büyük bir sorun" dedi. Hall sözlerine şöyle devam etti: "Farzedelim ki ABD bu koda bakmak ve Türkiye ile işbirliği yapmak istiyor. Ama bunu yapamaz çünkü Türkiye "Paylaşılan Kaynak İnsiyatifi" programında yer almıyor. Örneğin ABD'de bir üniversite bir araştırma yapıyor ve Türkiye'den bir üniversiteyi de buna katmak istiyor ama yapamaz. Yani kodlarını tamamen herkese açmış olduklarını söylemeleri, kodları tamamen kapatmalarından daha kötü. Çünkü o zaman kodların kapalı olduğunu bilirsin ve diğer hükümetlerle eşit durumda olduğunu da bilirsin. Ama sadece bazı ülkelerde ve belli taraflarının açık olduğunu bilerek hiçbir şey yapamazsın." Linux ciddi bir tehdit Microsoft için Linux'un uzun zamandır çok ciddi bir tehdit olduğuna dikkat çeken Jon "maddog" Hall, GSP programıyla ilgili olarak şu eleştirileri getirdi: "Bu yeni program ile devletleri Microsoft ürünleri kullanma konusunda ikna etmeye çalışacaklar. Aslında bu kötü birşey değil. Bunu istemeleri gayet doğal. Çünkü devletler de kullandıkları ürünlere sonsuz güvenmek istiyorlar. Ama burada gördüğüm problem şu; Bazı yazılımlara baktım ve Microsoft'un kodunu görüntüledim. Ama bu kodun benim işletim sistemimi oluşturmak için kullanılan bir kod olduğu garanti değil. Öyle olsa bile başka bir kişinin bu koda erişemeyeceğini garanti etmiyor. Bu konuda Microsoft başarısız. Kaynak koduna bakarsanız, görürsünüz ki bu kaynak kodu acaba sizin işletim sisteminizin oluşturulduğu kod mu? Buna güvenebilir misiniz? Ben güvenemem. Hele de bütün kodlarını görebildiğim başka bir alternatif program varken." Hall, Türkiye'de Linux'la ilgili kodlara bakmak için kullanıcıların ya da devletin kimseden izin alması gerekmediğini vurgulayarak, ayrıca sadece kodu görüntülemeleri değil kodu değiştirmeleri ve değiştirdikleri kodla çalışmalarının da mümkün olduğunu kaydetti. Hall, "Bence burada Microsoft'un politikası, insanları açık kaynak kodlu yazılımlarla aynı kapasitelere ve yeteneklere sahip olduklarına inandırmak" dedi. |
||
|
||
| Yazılım tekelinin özellikle kapalı kaynak kodlu yazılımların ve yazılımda dünyanın bir no.lu tekeli olan Microsoft'un özgür iletişimin önünde nasıl bir tehdit olduğunu biliyoruz ama bunu bilmek yetmiyor. Bir savaşa gider gibi yapılan hazırlıkları kurulan tezgahları, söylenen yalanları herkese anlatmak özgür haberleşmeden yana olan internette kullanıcılar üzerinde kontrola karşı olan herkesin görevi. Ben bu konuyla ilgili olarak Windows XP işletim sistemi ve Microsoft üzerine yazılmış çok ilginç bir yazıyı bilgisayar/teknoloji başlığına yapıştırdım. Yazı biraz uzun ama çokda eğlenceli ilgilenenlerin oradan okumasını tavsiye ederim. sağlıcakla, |
||
|
||
| En Baba LİNUX'çu Başbakan Recep Tayyip Erdoğan alıntı Başlığa bakıp, bu da nerden çıktı demeyin. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın 30 Ocak pazar günü Bill Gates'in bulunduğu salonda, Bill Gates'in gözlerinin içine baka baka yaptığı konuşma bunun en güzel kanıtı. Eeeeehhh. Başbakan konuşuyor. Yine aynı politik soylemlerde bulunacak diye düşünüp dinlemeyenler, dinleyip de dikkat etmeyenler ve de en önemlisi ELIT Gazeteci veya başka bir sıfatla o salonda bulanamayan veya TV başında bu konuşmayı dinlemeyenler için Başbakan'ımızın konuşma metnindeki bölümü tekrarlıyorum: "Tabii bir de verilerin ve bilgisayarların güvenliği meselesi var. Elimizdeki yazılım ve donanımın ne yaptığını tam olarak bilmediğimiz ve kendi ülkemizde geliştirmediğimiz zaman program veya işletim sistemine nasıl güveneceğiz? Bunun tedbiri alınmalıdır. Bir devlet, bu konuda hiç kimsenin sözüyle yetinemez. Çalışan bütün programlar ve incelemelerin de yapılması gerekir. Yazılım ve donanımla bunların üstüne kurulacak her işletim sistemi, yazılımının güvenilirliği kullanımından önce detaylı olarak incelenmelidir. Bunlar yapılmazsa güvenlik konusunda bağımlı kalınacak, zafiyete düşülebilecektir.” İşte. Başbakanımız Bill Gates'in gözlerinin içine baka baka bu cümleleri kurdu. Başbakanımızın saydığı bu sebeplerden dolayı, bu endişelerden dolayı, Almanya, Brezilya, Çin gibi ülkeler başta olmak üzere pek çok ülkenin, şirketinin sunduğu ürünlerin ne yaptığını anlamalarına olanak tanıyacak kaynak kodlarının tamamını kullanıcılarına açmayan Bill Gates'in gözlerinin içine baka baka. Siz günlerden beri yazılanlara bakmayın. Ülke çıkarlarını birinci derecede korumakla görevli Başbakanımız herhalde inanarak söylediği bu sözler ile ulusal güvenliğimizi KAPALI KAYNAK kodlara teslim etmeyecektir. Bunun mesajını da açık ve net olarak verdi. Açık Kaynak kodlarının, Linux işletim sisteminin ve yine Açık Kaynak Kodlu uygulamaların sağlamaya muktedir olduğu bu istek ve arzuların Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin vazgeçilmezleri olduğunu. Türkiye'nin Bilgi Toplumu yolunda bu tip sistemlerle yürüyebileceğini, bunun üzerine Türk Beyin gücünün geliştireceği yazılımlarla bu adımların pekişeceğini. Teşekkürler Başbakanım. Açık Kaynak Kodlarına ve Ulusal Güvenliğimize verdiiğiniz önem için. |
||