|
||
| Fransız plastik sanatçı Jean-Michel Othoniel, ismi İstanbul’a olan sevgisiyle bütünleşmiş ünlü Fransız yazar Pierre Loti’nin Rochefort’daki evini ziyareti sırasında yazarın çocukken yaptığı kuklaları yerleştirdiği kutuya rastlar. Üzerlerine insan yüzleri çizilmiş kiraz çekirdekleri, peri veya 1860’lı yılların burjuva kıyafetleri giydirilmiş kibrit çöpleri ve hamurlardan yapılmış küçük bebekler. Çocuk Pierre Loti, ilk eserini sakladığı kutunun üzerine, “Belki bir gün birisi bu Eşek Postu Küçük Tiyatrosu’nu sahneler” diye not düşer. Çocuk Pierre Loti’nin ilk eserini sakladığı kutunun üzerine, “Belki birgün birisi bu Eşek Postu Küçük Tiyatrosu’nu sahneler” notuyla harekete geçen Jean-Michel Othoniel, Pierre Loti’nin dileğini yerine getirmeye karar verir ve dikkate değer bir incelik ve titizlikle camdan bir dünya içerisinde Perrault’nun bir masalından esinlenen kişileri sahneye koyar. İstanbul Fransız Kültür Merkezi, Rochefort Pierre Loti Evi Müzesi ve TBMM Genel Sekreterliği-Milli Saraylar Daire Başkanlığı işbirliğiyle İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda gerçekleşmiş olan sergi, Pierre Loti’nin çocukken yaptığı ve titizlikle sakladığı kuklalarını biraraya getiriyor. Bu sergi, iki düşsel dünyayı, yolculuklara, oryantalizme, teatralliğe, nesnelere ve oyunlara düşkün iki sanatçı evrenini ziyaretçilerle buluşturdu. Enstalasyon daha önce Coupe d’Or de Rochefort sur Mer Tiyatrosu ve Paris’deki Châtelet Tiyatrosu’nda sergilenmişti. Bugün Fransız ulusal mirasının bir parçası olan “Eşek Postu Küçük Tiyatrosu” ilk kez 2004 yılında halka açıldı. 2004 yılındaki yerleştirmenin ölçeğini, 1857 yılından itibaren Pierre Loti tarafından hazırlanan rol kahramanlarının küçücük boyutları oluşturmaktadır. Barok mimarisindeki maketlerin gösterişini hatırlatan masalar üzerine kurulu bu kişisel manzara, üflenmiş camdan büyük çanlar tarafından korunuyor. Yapıtın bütünü, Pierre Loti’nin kenti Rochefort geleneğini anımsatan dore işli bir tül içerisinde yer alıyor. PİERRE LOTİ 1850 yılında Fransa’nın Rochefort kentinde doğan Pierre Loti 1876 yılında ilk defa Türkiye’ye denizci olarak gelmiş ve 1913 yılına kadar İstanbul’u devamlı ziyaret etmiştir. Türkiye ile ilgili birçok eser veren Pierre Loti’nin ismi Fransız edebiyatında Türkiye ile bütünleşmiştir. 1891 yılında Fransız Akademisi’ne seçilen yazar 1910 yılında Légion d’Honneur nişanı almıştır. NOT:Bu sergi 2007 yılında Eylül ayında dolmabahçe sarayında yapılmıştır. Resimler..   |
||
|
||
| Pierre Lotti "doğudaki hayalet"te aziyadeye olan aşkıyla, felsefesiyle, duyumsadıklarını yazıya dökerken o anı yaşatabilen, gönlümde taht kuran yazar. | ||
|
||
| Piyer Loti [/b]
<Tevekkül! Kısmet! Kafes, han, kervan şadırvan! Gümüş tepsilerde rakseten sultan! Mihrace, padişah, bin bir yaşında bir şah. Minarelerde sallanıyor sedef nalınlar, burunları kınalı kadınlar ayaklarıyla gergef dokuyor. Rüzgarlarda yeşil sarıklı imamlar ezan okuyor! >> İste Frenk şairinin gördüğü şark! İşte dakikada 1.000.000 basılan kitapların şark'ı! Lakin ne dün ne bugün ne yarın böyle bir şark yoktu, olmayacak! Şark üstünde çıplak esirlerin aç geberdiği toprak! Şarklıdan başka herkesin orta mali olan memleket! Açlığın kıtlıktan olduğu diyar! Ağzına kadar buğdayla dolu ambar! Avrupa’nın ambarı! Asya! Amerikan dretnotlarının tel direklerine senin Çinlilerin uzun saçlarından sari mumlar gibi asıyorlar kendilerini! Himalayanın en yüksek en dik en karlı tepesinde Britanya zabitleri cazbant çaldırıyorlar, kara tırnaklı ayaklarını daldırıyorlar, Paryaların beyaz dişli ölülerini attığı Gania! Anadolu baştan başa Armistrongun talim meydanı oldu! Asyanın bağrı doldu! Şark yutmayacak artık! Bıktık be bıktık! İçinizden biri can verebilse bile açlıktan ölen öküzümüze, burjuvaysa eğer gözükmesin gözümüze! Hatta sen sen Pier Lobi! Sarı muşamba derilerimizden birbirimize geçen tifüsün biti senden daha yakındır bize Fransız zabiti! Fransız zabiti sen o üzüm gözlü Azadeyi bir orospudan daha çabuk unuttun! Kalbimize diktiğin Azadenin taşını bir tahta hedef gibi topa tuttun! Bilmeyenler bilsin: sen bir şarlatandan başka bir şey değilsin! Şarlatan! Çürük Fransız kumaşlarını yüzde beş yüz ihtikarla şarka satan: Piyer Loti! Ne domuz bir burjuvaymışsın meğer! Maddeden ayrı ruha inansaydım eğer, Şarkın kurtulduğu gün senin ruhunu köprü başında çarmıha gerer karsısında cigara içerdim! Ben elimi size verdim, size verdik bir elimizi kucaklayın bizi Avrupanin sankulotları! Surelim yan yana bindiğimiz al atları! Menzil yakın bakın kurtuluş günü artık sayılı. Önümüzde şarkın kurtuluş yılı bize kanlı mendilini sallıyor. Al atlarımız emperyalizmin göbeğini nallıyor. . Nazım Hikmet Ran |
||