|
||
| Doğrusu Tokamak olmalı, Wiseman. Tokamak Tokamak, plazmanın kapalı manyetik alan bölgesi içinde hapsedilmeye çalışıldığı bir plazma tutucu sistemdir. Plazma çok sıcak bir madde olduğundan plazmanın tutulabilmesi için manyetik alandan faydalanılır. Tokamak da bu sistemlerden biridir. Tokamak, Rusça'da "тороидальная камера в магнитных катушках" (toroidal odadaki manyetik sarmallar) söz öbeğinin kısaltılmış halidir. 1950lerde Sovyet fizikçiler Igor Yevgenyevich Tamm ve Andrei Sakharov tarafından bulunmuştur. Tokamak plazmayı hapsetmek için toroidal manyetik alan üreten bir makinedir. Manyetik hapsetme yapan cihaz türlerinden bir tanesi olup füzyon enerjisi üretmeye güçlü bir adaydır. Tarihçesi II. Dünya Savaşı sonrasında nükleer füzyon araştırmaları başladığında programlar gizliydi. 1955 Birleşmiş Milletler Atom Enerjisinin Barışçıl Kullanımı Uluslararası Konferansı'ndan sonra programların gizliliği kaldırıldı ve böylece uluslararası bilimsel işbirliği sağlanmış oldu. Tokamak sistemleriyle ilgili deneysel çalışmalar 1956'da Moskova'da Kurçatov Enstitüsü'nde Lev Artsimovich önderliğindeki bir grup Sovyet bilimadamı ile başladı. Grup ilk tokamakları inşaa etti. Bunlardan T-4 1968'de Novosibirsk'te test edildi. Wikipedia Konu ile ilgili Çeşitli alıntılar Plazma ve füzyon araştırmaları alanında ülke ihtiyacı göz önüne alınarak belirlenen strateji doğrultusunda çalışmalar yürütülmektedir. Bu bağlamda, mevcut ve gelecekte oluşturulacak olan alt yapıyı, füzyondan enerji üretebilecek konuma getirmek için uğraşı vermek, bu konuda ülke içinde yürütülen diğer çalışmalara katkı sağlamak, önderlik yapmak ve dünyadaki gelişmeleri takip etmek Füzyon Birimi'nin görevleri arasındadır. Birimde yapılan çalışmalar iki ayrı laboratuvarda sürdürülmektedir: • Füzyon Laboratuvarı: Dünyadaki tokamak çalışmalarının hız kazanması dikkate alınarak, Füzyon Laboratuvarı'nda, �Küresel Tokamak� sistemi tasarlanıp kurulmuş ve çalıştırılmıştır. Tokamak, plazmayı hapsetmek için toroidal manyetik alan uygulanan bir cihaz olup, basit anlamda ikincil sargısı plazma olan bir transformatör olarak düşünülebilir. Bu cihaz IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı) füzyon toplantılarında sunularak, STPC-E (Plazma Merkezileştirmeli Küresel Tokamak Deneyi) adı ile dünyadaki diğer küresel tokamaklar arasında yerini almıştır. Küresel Tokamak Sisteminden alınan ölçümlerde plazma yoğunluğu 1014 -1016cm-3, plazma akımı 1.5-1.8 kA ve elektron sıcaklığı 30-45 eV (yaklaşık 500 bin °K) olarak belirlenmiştir. Füzyon laboratuvarında bulunan Küresel Tokamak Sistemi, uygun vakum koşulları oluşturularak çalışır hale getirilmiştir. • Plazma Laboratuvarı: Yeni kurulan Plazma Fiziği Laboratuvarı'nda hızlı nötron radyo görüntüleme ve füzyon çalışmaları yapmak amacıyla �Plazma Odak� cihazı yapılmış olup, çeşitli ölçümler alınmaya başlanmıştır. Plazma Odak Cihazı elektromanyetik ivmelendirme ve sıkıştırma ile kısa ömürlü çok yoğun ve çok sıcak plazma üretir. Ayrıca nötron görüntüleme yöntemleri çalışmalarında kullanılmakta olup, malzeme, araştırma ve üretim tekniklerinin geliştirilmesinde, yapı-inşaat ve malzeme analizinde, endüstri, tıp, güvenlik, metal işleme ve elektronik gibi alanlarda uygulamaları da vardır ve çoklu radyasyon kaynağı olarak da kullanılabilir Plazma Fiziği Laboratuvarı'nda yapılmış olan plazma-odak cihazı ile füzyon konusunda ülkemizde yürütülen çalışmalara katkı sağlanacak, çeşitli nükleer süreçler incelenecek ve ağırlıklı olarak hızlı nötronların radyo-görüntüleme yöntemleri çalışılacaktır. Plazma Odak makinesinin kısa çalışma filmi >> Plazma-Odak Cihazı Ekipmanları Plazma-Odak Cihazı Ayrıca �Nükleer Füzyon ve Endüstriyel Uygulamalar için X-ışını Lazerlerin Tasarımı ve Yapılması� isimli DPT projesi çerçevesinde, ODTÜ Fizik Bölümü'nde çeşitli plazma ve lazer parametreleri ölçümleri yapılmaktadır. Yararlı Bağlantılar: 1) ITER ( International Project To Design and Build An Experimental Fusion Reactor � Deneysel füzyon reaktörü tasarım ve inşası uluslararası projesi) : http://www.iter.org 2) NIF (National Ignition Facility) : http://www.jet.efda.org TeknikTerimler: Füzyon : Nükleer füzyon olarak da kullanılan bu terim, hafif atom çekirdeklerinin, nükleer reaksiyon sonucunda dışarıya enerji açığa çıkararak daha ağır çekirdekli başka bir element oluşturması olayıdır. Plazma: Maddenin dördüncü hali olarak da kabul edilen plazmalar, yüklü parçacıklar ve iyonlardan meydana gelen bulutsu yapılardır. Tokamak: İçerisinde plazma oluşturulan ve oluşturulan plazmanın manyetik hapsetme yöntemi ile korunduğu plazma odalarıdır. Küresel tokamak : Küresel geometriye sahip olan plazma odalarıdır. Toroidal magnetik alan: Bir eksene dik olan düzlemde bulunan toroid (simit) şeklinde oluşturulmuş olan magnetik alan bileşenidir. Plazma akımı : Magnetik alanlar yardımıyla hızlandırılmış plazmanın ortamda hareket etmesiyle oluşturulan elektrik akımıdır. Plazmanın içerisindeki yüklü parçacıkların plazma hareket ederken onunla beraber hareket etmesiyle meydana gelir. Nötron : Atom çekirdeğinde bulunan yüksüz ve kütleli nükleer parçacıklardır. Nükleer reaksiyonlar sırasında çekirdeklerin kararlılığının bozulmasıyla çekirdek dışında da gözlemlenebilirler. Plazma Odak Cihazı : Yüksek gerilim ve akım altında saniyenin milyonda biri gibi kısa zamanda çok yoğun plazma oluşturabilen ve içine konulan gaza bağlı olarak çeşitli nükleer reaksiyonlar oluşturabilen bir çeşit füzyon makinesidir. SORULAR/CEVAPLAR 1) Füzyon nedir? Nükleer füzyon olarak da kullanılan bu terim, hafif atom çekirdeklerinin, nükleer reaksiyon sonucunda dışarıya enerji açığa çıkararak daha ağır çekirdekli başka bir elemente dönüşmesi olayıdır. 2) Füzyon araştırmalarında en fazla çalışılan reaksiyonlar hangileridir? Füzyon araştırmalarında en fazla çalışılan reaksiyonlar Döteryum-Döteryum ve Döteryum-Trityum reaksiyonlarıdır. Döteryum bir proton ve bir nötrondan oluşan Hidrojen çekirdeği iken, Trityum bir proton ve iki nötrondan oluşan Hidrojen çekirdeğidir. Söz konusu reaksiyonlar açık şekilde şöyle tanımlanmaktadır: D + D ® 3He + n (2.45 MeV) D + D ® T + p (3.02 MeV) D + T ® 4He + n (14.1 MeV) 3) Plazma nedir? Maddenin dördüncü hali olarak da kabul edilen plazma, yüklü parçacıklar ve iyonlardan meydana gelen bulutsu yapıdır. 4) Plazma parametreler nasıl ölçülür? Plazma parametreleri özel teşhis teknikleriyle bulunabilmektedir. Sözgelimi, bir plazmanın ortamda oluşturduğu plazma akımı şiddeti, Rogowski bobini ile algılanabilirken, plazmanın manyetik alanı manyetik sonda tipi ölçüm aletleriyle belirlenebilmektedir. Diğer plazma parametreleri olan plazma sıcaklığı ve plazma parçacık yoğunluğu, Langmuir sondası ile tayin edilir. 5) Tokamak nedir? Genellikle simit (toroidal) biçimli geometrilerde yapılan, uygun manyetik alan altında kararlı, yüksek yoğunluk ve sıcaklığa sahip plazma oluşturabilen; füzyon çalışmalarında sıkça kullanılan araçlardır. Büyüklükleri göz önüne alındığında yarım metrelik çaplara sahip tokamaklar bulunduğu gibi bir bina büyüklüğünde inşa edilmiş tokamaklar da mevcuttur. Normalde füzyon enerjisi çalışmalarında kullanılan tokamakların boyutlarının büyümesiyle enerji verimlilikleri artmaktadır. Küçük boyutlarda olanları, daha çok plazma araştırmaları ile deneysel füzyon çalışmalarında kullanılmaktadır. 6) Plazma Odak cihazı nedir? Genellikle merkezde bir anot ve onu silindirik olarak çevreleyen katottan oluşan kapalı hacimli silindirik bir cihazdır. 3-12 Torr gibi düşük basınçlar altında yüksek yoğunluklu plazma oluşturabilir. Plazma odak cihazları, diğer plazma üreten cihazlarla karşılaştırıldıklarında, kısa zamanda daha fazla parçacık yoğunluğuna ulaşabilme özelliğine sahiptir. Plazma odak cihazı manyetik piston ve sıkıştırma ilkesiyle çalışmakta olup, bu cihazlarda yeterli parçacık yoğunluğu ve sıcaklığına ulaşılabildiğinde füzyon reaksiyonları gerçekleştirilebilir. Ayrıca cihaz, bir röntgen cihazı gibi radyasyon üretebilmektedir. http://www.taek.gov.tr/sanaem/html/fuzyon_birimi.html ![]() ![]() http://www.canlilarbilimi.net/mkpdf/f.pdf Nükleer füzyon için tarihi imza İnsanoğlunun yüzyıllık hayali, tükenmez enerji üretme yolunda en büyük adım Uluslararası Termo-Nükleer Füzyon Projesi, ilk nükleer füzyonu 2040’ta yapacak. Nükleer füzyon, 1 litre deniz suyundan 1 litre petrole eşdeğer enerji üretibilecek. Nükleer füzyon reaktörünün hangi ülkede inşa edileceği ciddi tartışma konusu olmuş, zorlu müzakereler sonunda, 2005'te reaktörün Fransa'da kurulmasına karar verilmişti. NTV-MSNBC Güncelleme: 21:59 TSİ 24 Kasım 2006 Cuma PARİS / İSTANBUL - Avrupa Birliği, ABD, Rusya, Japonya, Çin, Güney Kore ve Hindistan’ın katılımıyla yaşama geçirilecek olan nükleer füzyon projesinin imza töreni, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Durao Barroso’nun da katılımıyla Paris’te Elysee Sarayı’nda gerçekleşti. İNŞAAT 2008’DE BAŞLIYOR Nükleer füzyon reaktörünün hangi ülkede inşa edileceği ciddi tartışma konusu olmuş, yıllar süren zorlu müzakereler sonunda, 2005’te reaktörün Fransa’nın Cadarache kentinde kurulmasına karar verilmişti. Reaktör, yaklaşık 10.000 yeni iş sahası oluşturacak. Merkez tamamlandığında dünya çapında 400 bilim insanı bir arada çalışacak. İnşasına 2008’de başlanacak olan ITER’in füzyon reaktörünün 4.6 milyar Euro’ya, projenin bütününün ise 10 milyar Euro’ya mal olması bekleniyor. Nükleer füzyon reaktörünün kurulacağı ülke konusundaki pazarlıklarda en güçlü adaylardan Japonya, merkezin direktörünün Japon olması ve önemli parçalarının Japon yapımı olması şartıyla geri adım atmıştı. İLK ÜRETİM 2040’TA Latince ‘yol’ anlamına gelen ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor) başlıklı projenin amacı, Güneş ve yıldızlarda meydana geldiği şekliyle nükleer füzyon teknolojisiyle enerji üretmek. Nükleer füzyon, temiz ve tükenmek enerji kaynağı olarak geleceğin teknolojisi olarak tanımlanıyor. Ancak bilim dünyası bu teknolojiyi henüz tam anlamıyla kullanabilmiş değil. ITER projesinin enerji üretmesinin en az 30 yıl alacağı tahmin ediliyor. Fransa'nın Cadarache kentinde kurulacak olan tesis ilk örnek üretimini en erken 2040'larda yapacak. Bilim insanları, gelecek yüzyılda elektrik enerjisinin çoğunun nükleer füzyondan elde edileceğini öngörüyor. Birçok uzmana göre, gelişen ekonomiler ve artan enerji ihtiyacı, nükleer füzyon gibi tükenmez enerji kaynaklarını 50 yıl içinde elzem hale getirecek. Geliştirilmesi uzun yıllar alan bu tür enerjilere şimdiden uluslararası düzeyde yatırım yapılması bu bağlamda anlamlı. Bu tür projelerde, maliyetin paylaşılması kadar bilgi birikiminde de ortaklık yapılması sağlanıyor. 100 MİLYON SANTİGRAT DERECE’YE KADAR ISITILACAK Füzyon, atomların yüksek sıcaklıktayken birbirleriyle çarpıştırmaya dayanıyor. Atomlar bir plazmaya oluşturmaya doğru birleşince, açığa enerji çıkarıyorlar. Füzyon reaksiyonları, tükenmez doğal kaynak olan suyun içindeki hidrojenin izotoplarıyla yürütülecek. Füzyon reaktöründe, atom çekirdeğindeki deuterium ve tritiumum birleştirilmesiyle enerji açığa çıkıyor. Sonuçta, ortaya daha büyük bir atom çekirdeği çıkıyor. Güneş ve diğer yıldızlardaki oluşumları örnek alan nükleer füzyon için, Güneş'ten çok daha yüksek ısı üretilmesi gerekiyor. Nükleer füzyonda enerji elde etmek için gazların 100 milyon santigrat derece’ye kadar ısıtılması gerekiyor. Güneş’in çekirdeğinden çok daha yüksek bir sıcaklık olan bir düzeyde gazları kontrol altına almak henüz pratikte mümkün değil. Bilim insanları, onyıllardır bu sıcaklıkta gazları kontrol etmenin yollarını arıyor. ITER projesi bu konuda yeni tekniklerin geliştirilmesini öngörüyor. FOSİL YAKITLARIN PABUCU DAMA Nükleer füzyonun en önemli avantajlarından biri de, tepkime için çok az miktarda enerji gerektirmesi. Bilim insanlarının tahminlerine göre, füzyon reaksiyonuyla açığa çıkan enerji, fosil bazlı yakıtların kullanıldığı olağan bir kimyasal reaksiyonun yaklaşık 10 milyon katına denk düşüyor. Bilim insanları, nükleer füzyon sayesinde 1 litre deniz suyundan 1 litre petrole eşdeğer enerji çıkarılacağını öngörüyor. ÇEVRECİLERİN ‘NÜKLEER’ ÇEKİNCELERİ Çevre örgütleri, nükleer füzyonun atık problemi nedeniyle halinde doğa dostu sayılamayacağını vurguluyor. BBC’ye konuşan Friends of the Earth uzmanı Roger Higman, nükleer füzyonun gelecek 50 yılda alternatif olabilmesi için çöp sorunun çözülmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Çevrecilere göre, nükleer füzyonun çıkaracağı atık, geleneksel nükleer reaktörlerin atığından daha az olmayacak ve küresel ısınmayla ilgili çabaların geri plana atılmasına neden olabilecek. http://www.ntvmsnbc.com/news/391595.asp |
||
|
||
| Khaos gerçekten çok teşekkürler ben isimden dolayı bir türlü bulamamıştım.. | ||
|
||
eyw. ben de bulamadım bi sürü füzyon içerikli konuya baktım, tesadüfen görünce odaklandım. google a güvenimi yitiriyodum senin yüzünden, yabancı sitelerde bile 4 sayfa acaip şey açılınca
|
||
|
||
| yaw bende bizim profun ayağına bahsettim adın halen karıştırıyorum yukarda yazmasa "Tokamak"... google a laf yok o yüce bir varlık benim şimdiye kadar sorduğum tüm soruları bildi.. hatta bazen sen bunu mu demek istedin bile diyor yanlış yazınca ama ne hikmetse bunda yazmadı bide çekirdek kimyası görüyorum bu dönem aşık mı oldum nedir.doğruya sevgilime youtube dan bir klip yollayacaktım füzyon linkini yollamışım bu klip ingilizce dedi güneş falan var dedi bende nazan öncel diyerekten nese en azından oda öğrendi. |
||
|
||
| Khaos arkadaşımın araştırmasına hayran kaldım kutluyorum ve önünde saygı ile eğiliyorum benim saygı ile eğilmeme gerk duymaz ama helal olsun diyorum sayenizde bişeyler öğrendim teşekkürler | ||
|
||
ütopyolar gerçek oluyor
|
||
|
||
| Bir tokamak denemesi. |
||