|
||
| Sosyoloji ve psikolojinin evliliğinden doğan çocukları. Şaka bir yana, grup davaranışlarını incelemek için her iki bilimin verilerinden de yararlanan bir disiplindir sosyalpsikoloji. İnsan, grup içindeyken belirli davranış biçimleri gösterir. Bu bireysel davranışlarından farklıdır. Sosyolojinin inceleyeceği örenekleme göre çok ufaktır. Psikoloji içinse, bir kişiden fazla olması bakımından büyüktür. Sosyal psikolojinin ayrı bir disiplin olarak ayrılmaısının nedeni budur. İki kişinin iletişim içinde olması bir grup oluşturur. Bu birbirlerinin davranışlarını etkiler. Üç kişilik gruplarda hiyerarşi oluşur. Bu da bir öncekine göre farklı davranşlar gösterilmesien neden olur. Sosyal psikoloji araştırmaları önceden varsayılması zor pek çok araşıtrma sonuçları elde edilmesine neden olmuştur. Özellikle işletme verimliliğine önem gösterenlerin ilgi alanına girer grup davranışları. Örgütler de bu grup etkileşimlerinin çok önemi vardır. |
||
|
||
| Breylerin yanlızken yapmadıkları davranışları, grup içinde göstermeleri ilk kafa karıştırıcı sorun olmuştur. Yanlızken, sakin karakter gösteren biri grup içinde hareketli biri olabilir. Bunu nedenleri üzerinde oldukça araştırma yapılmıştır. Genel olarkak elde edilen sonuç, breyin yapma eğilimi olan davranışlarının grup içinde öne çıktığıdır. Liderlik, tek başınayken ortaya çıkan bir özellik değildir sözgelimi. |
||
|
||
| sosyalpsikolojini en sarsıcı aaraştırmalarından biri, liderlik ve otoriteye bağımlılık konusunda olmuştur. Deney önce, yüksek lisans düzeyinde öğrenciler arasında soruşturulmuş, sonra uygulamaya geçilmiştir. sonuç önceden öngörülemeyecek biçimde ters çıkmııştır. Gönüllülere. öğrenmeyi tetikleyen etmenler üzerinde araştırma yapılacağı söylenmiştir. Hafif elektirik şokunun öğrenmeyi arttırdığı düşünülüyor, denir. Kimi tekrarlı rakamlar verilecek, çok hafif şokların bunu artırıp artırmadığı incelenecek. Bu bütünüyle düzmece bir deneydir. Denek bir odaya alınır. Daha önceki bekleme odasında bir arada bulunurlarken, aralarındaki sahte bir denek, gönüllüleri deneye hazırlama konusunda çalışmıştır. Odada, beyaz önlüklü, sert, asabi görünüşlü bir profesör bulunur. Rolü gereği konuyu sert ve otoriter bir tarzda açıklar. İki oda var diğer odada, bir denek daha var, ki bu da deney gereği aslında gönüllü değil, deney yapanlardan biri. Ona ( sahte denek),tekrarlı rakamlar öğretilecek, ve gönüllü denek, ona hafif elektirik şoku veren düğmeye basarak deneye katılacak. Bu sırada her ikisi birbirini göremeyecek, ama duyacak. Önce çok hafif bir şok, gönüllüye verilerek, içerdeki sahte deneğin neye maruz kalacağı gösteriliyor ve deney başlıyor. Deney sürdükçe verilen elektirik şoku miktarı arttırılıyor. İçerdeki sahte denek, canının acıdığını söylemeye başlayınca, beyaz gömlekli hoca, gönüllüye deneye devam etmesi konusunda direktif veriyor. Giderek içerdeki , şok aldıkça çığlık atmaya başlıyor, ve deneye devam etmeyeceğini söylüyor. Bu tarafta ise beyaz önlüklü hoca, sert bir ifadeyle deneye devam etmesini, şok vermesin, gönllü olduğu için, yapmak zorunda olduğunu söylüyor. içeriden sadece çığlık geliyor. Aslında, içerdeki deneyin elemanlarından olan kişiye hiç şok verilmiyor, rolü gereği oynuyor. gönüllü bunu bilmiyor. Deney sonucunda, içerden acı çığlıkları geldiği halde, gönüllülerin tamamına yakını şok verdiklerini sandıkları halde deneye devam ediyorlar. Neden böyle yaptıkları sorulduğunda ise çünkü yapmam söylendi diyorlar. Otoriteye itaat konusundaki bu araştırmanın etkileri çok sarsıcı oluyor. |
||
|
||
| Gruplar üzerinde araştırmalar, modern yaşamı anlama bakımından çok önemli sonuçlar elde edilmesini sağlamıştır. Özellikle işletme verimliliği açısından grup araştırmaları ilgi çekmiştir. Bir işletmede bu konuda araştırma yapılmaya başlanır. Yıllar boyunca süren sonuçları uzun süre değerlendirlien bir araştırmadır. Araştırmacıalr bir süre sonra deneklrinde iş verimliliğinin sürekli arttığını gözlemler. Buna neden olacek bir etmen yoktur. Daha sonra gözlemin kendisinin, işçiler üzerinde verimliliği arttırıcı yönde etki ettiğini anlarlar. Gruplar dışarıdan gelen etkilere grup tepkisi verme eğiliminde olurlar. |
||