SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Ekoloji

Konu: Anıt Ağaçlar

Sayfa: [ 1 ] 2

05.03.2008 22:45:58
ANIT AĞAÇLARIN BİLİMSEL TANIMI VE AYIRICI ÖZELLİKLERİ

Yurdumuzda ve dünyanın değişik ülkelerinde anıtsal niteliği ile ünlenmiş ağaçların kendilerini anıt yapan özellikleri irdelendiğinde “Anıt Ağaç” tanımının şöyle olması gerekmektedir:

Yaş, çap ve boy itibariyle kendi türünün alışılmış ölçüleri üzerinde boyutlara sahip olan; ilginç kök, gövde ve dal formu nedeniyle izleyenlerin belleğinde kimi simgeler çağrıştıran; yöre folklöründe, kültür ve tarihinde özel yeri bulunan, geçmiş ile günümüz, günümüz ile gelecek arasında iletişim sağlayabilecek uzunlukta doğal ömre sahip olan ağaçlar anıt ağaçlardır (ASAN 1992).

Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, bir ağacı anıt yapan özelliklerin üç grupta ele alınması gerekmektedir ki bunlar, şöyle gruplanabilir;

-Fiziksel boyutlar
-Görsel ayrıcalıklar
-Moral ve kültürel değerler

Fiziksel boyutlar
Birinci grup içinde çap ve boy gibi doğrudan göze hitap eden fiziksel özellikler bu konuda en etkin belirleyicidir. Ancak, izleyenlerde takdir ve hayranlık duygusu uyandırmak suretiyle birey ve toplum psikolojisini etkilese de, bu iki ölçüt, yani çap ve boy, bir ağacı anıtlaştırmak için yeterli değildir. Çünkü anıt ağaçların kuşaklar arasında bağ kurabilecek uzunlukta doğal ömre sahip olması da zorunludur.

Salt bu zorunluluk nedeniyledir ki, Kavak, Söğüt, Kızılağaç, gibi ağaçlar ne denli hacimli ve görkemli olursa olsunlar anıt sayılmamaktadır. Diğer taraftan, çalı ve bodur ağaç formunda olan -Örneğin Kermes Meşesi ya da Şimşir gibi - ve ne kadar yaşarsa yaşasın, çap ve boy gibi görsel ölçütler yönünden doyurucu olmayan, yöre kültürü ve tarihi açısından herhangi bir anlam taşımayan yaşlı ağaçlar da, bilimsel açıdan ne denli önemli olursa olsun anıt ağaç sayılmazlar.

Çünkü, eğer albenisini arttıran renkli çiçekleri veya ilginç bir yaprak oluşumuna sahip değilse, kendisini izleyen sıradan insanlar için betonlaşan çevrede yeşili ve doğayı anımsatan canlı bir varlık olma dışında hiçbir anlam ifade etmezler.


Görsel ayrıcalıklar
Ağaçlara anıtsal nitelik kazandıran ikinci gurup özellikler ise; genetik bozukluklardan veya kök, gövde ve dallarında böcek,mantar, hayvan ve insan zararları ile oluşan ve zaman içinde ortaya çıkan ilginç görünümlerden ötürü, ağaçların her insanın belleğinde ilk bakışta aynı simgeleri çağrıştıran patalojik veya genetik farklılıklarıdır.

Örneğin, genetik farklılıktan ötürü Bolu-Güvemköy’deki Uşaklı Çam'ın ilginç dal oluşumu ve İngiltere’deki bir Meşede insan ve hayvan zararları sonucu oluşan yara dokularının zaman içinde öküz başına benzer bir görüntüyü ortaya koyması gibi.


Moral ve kültürel değerler
Ağaçları anıt yapan üçüncü grup özellikler ilgili ağaçlara atfolunan moral ve kültürel ayrıcalıklardır. Fiziksel boyutlar yönünden olağanüstü sayılmasa da, yöre kültüründe olumlu veya olumsuz, gerçek veya hayal ürünü, mistik veya folklorik bir öyküye sahip olmak , ya da yöresel veya ulusal tarihte kimi olaylar ile özdeş hale gelmek ve onlara tanıklık etmek de ağaçlara anıtsal nitelik kazandırmaktadır.

Bugün cami, mescit ve türbe avlularında karşılaşılan devasa Çınarlar, Serviler ve ıhlamurlar, hep bu mistik kültürün bizlere armağan ettiği birer doğal mirastır.

Anıtsal nitelik taşımasalar da, yerleşim alanlarının içinde ve hemen bitişiğindeki yeşil doku üzerinde bulunan, doğal peyzajı bütünleyerek estetik etkisini yükselten, tek veya sıra ve guruplar halindeki ağaçların özellikle büyük şehirler ve metropoller için hayati önem taşıdığı kuşkusuzdur.

Toplum sağlığı ve çevre etiği yönünden, bu ağaçların da koruma altına alınmasının gereği tartışmasızdır. Ancak, salt korunmalarını garanti altına alabilmek amacıyla, böyle ağaçları anıt ağaç statüsü içine sokmanın teknik ve bilimsel açıdan yanlış olacağı da ortadadır.Bu bağlamda, anıt ağaç ile korunması gereken ağaç kavramlarını birbirine karıştırmamak gerekmektedir.

Prof Dr. Ünal Asan


Meksika'dan bir ---Anıt Ağaç---


05.03.2008 22:55:09



07.03.2008 14:04:27
ÇANAKKALE / Yenice


moon 07.03.2008 14:08:21
topkapı sarayinda bir agaç görmüstüm o da acayip güzeldi ve değişikti bulursam resmini eklerim.

bu arada o timsahlı ağaç nerde ki ?

07.03.2008 14:14:38
topkapı sarayinda bir agaç görmüstüm o da acayip güzeldi ve değişikti bulursam resmini eklerim.

bu arada o timsahlı ağaç nerde ki ?

"sevgili moon" anıt ağaç mı o gördüğün ağaç acaba?

Soruna gelince, ilk foto'nun bir parçası o sorduğun foto yani Meksika'lı oluyor kendileri Smiley

moon 07.03.2008 14:20:54
topkapı sarayinda bir agaç görmüstüm o da acayip güzeldi ve değişikti bulursam resmini eklerim.

bu arada o timsahlı ağaç nerde ki ?

"sevgili moon" anıt ağaç mı o gördüğün ağaç acaba?

Soruna gelince, ilk foto'nun bir parçası o sorduğun foto yani Meksika'lı oluyor kendileri Smiley

anıt ağaç olabilir diye düsünüyorum. gövdesinde baska bir ağaç daha vardi yani iki ağacın birlesimiydi ve değişik bir görünümü  vardi topkapı sarayinda olmasida tarihi açidan özeliginide gösteriyor.. insanida etkiliyor Smiley

bu arada kusura bakma ilk resme sadece bakmışım şimdi farkettim görmemişim Wink tskler

07.03.2008 14:43:35
Aaa ne kusuru, aşk ol emi Smiley

moon 07.03.2008 14:44:57
Smiley

08.03.2008 21:18:24
AVUSTRALYA




zeynep_r 08.03.2008 21:24:55
o ayrılmış ağacın ortasına girip kapanasım geldi Smiley

08.03.2008 21:44:20
Smiley

ayyaş 11.03.2008 23:58:44
Çok güzel resimler..Bursa'da uludağ yolunda bir çınar ağacı var,  inanılmaz devasal, gidilesi görülesi derim.

12.03.2008 00:38:26
BURSA / İnkaya Çınarı



***İnkaya Çınar'ı, Türkiye'nin en yaşlı çınarı olarak bilinen doğa harikası bir ağaçtır.Bursa'nın anıt ağaçları arasında en çok tanınmış olanıdır.

***Uludağ yolunda, Osmanlı Devleti'nin ilk köylerinden olan İnkaya Köyü'nde bulunur.

***35metre boyu (12-13 katlı bir apartman kadar), 9,2 metre çevresi vardır. Her bir dalı 3-4 metre kalınlığında bir ağaç büyüklüğündedir.

***6 asır yaşındadır.

Alıntıdır

*****


"ayyaş" teşekkürler, sayende sayfamıza bir anıt ağaç daha eklenmiş oldu Smiley

Bursa'ya bir kez daha gidebilirsem, bu ağacı görmek için mutlaka o köye gideceğim.O zaman kendi çektiğim fotoyu buraya ekleyebilirim.

ayyaş 12.03.2008 03:50:34
Resmini bulup eklediğin için ben teşekür ederim. Çınarın yanına gittiğinizde  çok farklı hissedeceksiniz sanki başka bir boyutta gibi, umarım gitme fırsatınız olur.

19.03.2008 14:58:07


SEDİRLİ MEŞE: Erdemli-Muratsofu ormanlarındaki yolun alt kısmında bulunan Meşe ağacı ve hemen arkasında gibi duran Sedir ağacı görülüyor.Fakat yanına gidilince Sedir ağacınının Meşe ağacının arkasında olmayıp, Meşe ağacının içinden çıktığı anlaşılıyor.Meşe ağacının içine tohumun hangi yolla geldiği bilinmemekle beraber, Meşe ağacı içinde Sedir ağacının heybetinin görülmeye değer olduğu bir gerçek.Tek gövde olmuşçasına uyumlu bir şekilde yaşamlarını devam ettiriyorlar.


Sayfa: [ 1 ] 2