|
||
| Epigram Epigramın sözlük anlamı, nükteli deyiş, nükteli betim, yafta ve kitabe yazısıdır. Bir terim olarak hiciv ve sosyal eleştiri içeren, genellikle nazım halinde olan, dörtlüklerden oluşan, düşünce bakımından yoğun, eğlenceli, esprili, kısa, parlak ve özlü sözlerdir. Her çeşit konu üzerine yazılmış kısa manzumelere, yerme amacıyla yazılmış, nükteli bir şekilde sonuçlanan kısa şiirlere, bir anıtın üzerine yazılmış olan kısa ve çoğunlukla manzum, bazen nesir halindeki yazıtlara, mezarların, heykellerin, anıtların ya da adak yerlerinin üstüne kazınan destansı veya içli yazılara da epigram denilmiştir. Antik Yunan’dan itibaren Seneca ve Latin yazar Martial ilk kez Yunanlılar tarafından edebî bir tür olarak kullanılan epigramın kurucusu olarak kabul edilirler. Epigramlar, atasözleri gibi özlü sözler olmalarına rağmen anonim olmamaları, söyleyeninin belirli olması, donuklaşmış ifadeler olmaması, ağırlıklı olarak hiciv ve eleştiri içermeleri ve genellikle manzum olmaları bakımından atasözlerinden ayrılırlar. ***** Tâhâ Huseyin'e göre epigram, duygular yerine aklın hâkim olduğu nesir şeklindeki serbest şiirdir. Genç öğrenci yaşlı hocaya dedi: Hangi okuyucu sana daha sevimlidir? Yaşlı hoca genç öğrenciye dedi: İçtenlikle okuyan, öğüt verircesine eleştiren, açıkça görüşünü ortaya koyan, yapmacık ifadelerden kaçınan ve görüşünü ağzında gevelemeden düzgün bir şekilde söyleyen. (Tâhâ Huseyin, a.g.e., s. 127.) ***** Mevsimler değişiyor / Ben yerimde sayıyorum / Fitne ateşinde dönüp duruyorum/ Ben hâlâ / Hâlâ ateşin gözleri / Birbiri ardınca füze fırlatıyor / Patlama ve ozon deliği hâlâ / İki ilginç soru / Birbirine karışmış iki kış (Îd Sâlih'in, Mevsim adlı epigramından) |
||
|
||
Alıntı Her çeşit konu üzerine yazılmış kısa manzumelere, yerme amacıyla yazılmış, nükteli bir şekilde sonuçlanan kısa şiirlere kime sordumsa seni, doğru cevap vermediler; kimi hırsız, kimi alçak, kimi deyyus! dediler.. künyeyi almak için, partiye ettim telefon, 'bizdeki kayda göre, şimdi o mebus' dediler! Neyzen Tevfik ---------- Tahir efendi bana kelp demiş İltifatı bu sözde zahirdir Malikî benim mezhebim zira İtikadımca kelp tahirdir. Nef' i |
||