SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Düşünürler

Konu: Sade bir felsefeci midir?

Sayfa: [ 1 ]

07.02.2008 17:35:39
SADE bir felsefeci midir?
Sade benim de okuduğum ama yazdıkları ile kişiliği arasında özsel olan hiçbir farklılık görmediğim biri. Sade, bir arkadaş ya da bir sevgili gibi sevilemez. Onun Şeytan'ı çağrıştırması kadar ussal bir şey olamaz. Çünkü bir Tanrı-değillemesi olmaya oynamış biridir. Saltık kötülüktür amacı, Camus onun Doğa'dan nefret ettiğini ileri sürerken bunu ile Sade'ın kendisinden aldığı alıntılarla desteklemiştir (Başkaldıran insan) Ve aynı kitapta Camus onun sonuna kadar gidip herşeyi, kendisi de dahil herşeyi yoketme isteğini ortaya koyar ve bunu "Sodom'un 120 günü" ile karşılaştırarak bence yeterince gösterir. Sade, biyografisine dikkat edilirse kadınlarla sevişmelerinde onlara eziyet etmeden sevişmekten de nefret eden biridir. İçinde kötülük olmayan herhangi bir şey, sonucunu getirip kötülüğün haklılığına bağlayamayacağı herhangi bir şey, bir his, bir olay, bir öğreti yoktur onun. O insan ilişkilerindeki kötüyü ve sadece kötüyü bulup onu allayıp pullayarak Varlığın, varolan her şeyin özü haline getirmek için her tip ilişkiyi kullanır.

Nietzsche bir yazısında "içgüdülerimize kadar aldatılmışız" der. Bu doğrudur. Nasıl gazetelerin 3. sayfaları şiddet haberleriyle bu içgüdülerimizi paraya çeviriyorsa, Sade da aynı şeyi kendi kötülük felsefesi için kullanır. O bir kötülük azizidir -Genet gibi. Onu sevebilir miyiz -yine de? Bunu iki türlü yapabiliriz bence: Birincisi içimizdeki yıkıcı ve her tür kural tanımayan, hedefine ulaşamamış içgüdüden hareket ederek, bizim de yapmak istediğimiz, ya da ona benzer bir çok şeyi kitaplarında yaptığı için, hayatında da zekasını ve statüsünü (o bir Marki'dir) kullanarak yaptığı için, kendi yapmak istediklerimizle içgüdüsel bir şekilde (sezgilerimizle!) paralellik kurarak onu sevebiliriz -ki ona olan sevginin gerçek anlamı da bundan öte bir şey değil. Ama aynadaki şeytani taraflarımızı gösterdiği için şükran mı duymalıyız, o olmasa göremeyecek miydik? İkinci sevme nedenimiz ise onun bir dava insanı olması olabilir. Benim itiraz ettiğim noktada buradaydı. Davasının içeriği: Biri size işkence ederken onu sevemezsiniz, yanılıyorsunuz. Sanırım asıl dediğiniz şu: İşkencecimin zalimliğinden başka özellikleri var, ben onu seviyorum. Burada anlaşamadığımız ifade şekliniz sanıyorum: ifade edilen şeyin fikirler değil de bir duygu olarak ifade edilmesi. Savım o ki, aslında sevmiyorsunuz, aslında onun "insanın içini dışına çıkarmasını", kötülüğün içini açmasını, kötülüğün gerçek yüzlerini sergilerken yaptığı pe çok şeyi doğru, dürüstçe buluyorsunuz ve bundan yana çıkıyorsunuz. Bende bundan yanayım, katılıyorum size; fakat Sade ile aranızdaki amaç farklılığını unutuyorsunuz. O zevkleri için herşeyi kullanmaya hazır biri. Siz ise gerçekleri ortaya çıkaran tarafını vurguluyorsunuz bence. Sade'ın gerçekleri göstermek gibi bir kaygısı olduğuna inansaydım, bende onda sevilecek bir şeyler bulurdum.

Sade bir adi suçluydu, cezalandırılmasının tek nedeni düşünceleri falan değildi, fahişeleri kırbaçlamak türünden şeylerdi. Hayat hikayesi toplumdan yalıtılmasaydı, daha çok adi suç işleyeceğini düşündürüyor -doğal olarak! O bir fikir suçlusu değildi. Ne de böyle bir suçlu olmak istediğini ortaya koyan bir şey var. Adi suçlu olmayı fikir suçlarına tercih eden bir yapısı olduğunu düşünüyorum. Döneminde Fransız devrimi vardı mesela. O Fransız devrimi'in eleştirirken Hegel gibi Us'un bakışı açısından ve Marx gibi toplumsal koşulların, temelde ekonomik koşulların açısından eleştirerek: Soyut değerlere, soyut iyiye karşı değildi. O değere, iyiye karşıydı. İyi olan bir şeyle bir duygudaşlık, bir fikir birliği yoktur onda. Eğer hayatında bunu koyan yazıları da Simone de Beauvoir'in veya Batailles'in demeye getirdiği gibi: Bu bir oyundur, bir çıkarı olduğu için böyle davranıyordur.

O felsefeci de sayılır ama büyük bir felsefeci saymam ben. Eğer içgüdülerimizle yüzleşebildiğimiz, onları insanca kontrol edebileceğimiz bir Dünya'da yaşasaydık, bu denli ünlü biri olamazdı -içimizdeki hayvanı kullandı. Ve ölüsü bile hala ondan besleniyor. Sade'da etkileyici bulduğum tek şey dinlerin, mitosların arasından çıkarsadığımız bir kötülük türünü, saltık kötülüğü, bir tür Şeytan'ı kendinde denemiş olması.


…Ucuz kötülükler her yerdedir; ucuzdur, kolayca sahip olabilirsiniz ona. Sizde doğal olarak verilidir. Ve tatminleriniz için uygun ortamda doğal amaçları uğruna pusuya yatmış, sizi beklemektedir. Bu tatminlerden duyacağınız haz mı sözkonusu, aldatılmış içgüdüsellik mi... eh kimine porno, kimine aşk şiirleri, şarkıları; kimine "delikanlıl"arın bayağı nedenlerden dolayı çıkarttığı -aslında doğal gereksinimlerini karşılamak için gücü elverdiğince kullanacağı "zor";ki yolunu şaşırmış... kimine de kaliteli fantastik sanat, değerli korku ve gerilim filmleri gibi... Böyle kötü karakterlere bakın sanatta... örneğin sinemada... ne yaparlar: Haksızlık -sonuçta doğal, üstelik "ilk el"den doğal çıkarları için-... Haksızlık: Haksızca servet edinme veya haksızlıkla cinsel tatmin (tecavüz) veya başkaları üzerindeki bayağı çıkarlarını (doğal gereksinimlerini) elde etmek için zor kullanmak (şiddet)... Demek ki bu bağlamda kötülük hiç de zeka işi değildir; tersine, geri-zekalılık böyle kötülükler için çok çok büyük bir avantajdır ki böyle kötülükler bilinçsizlik/farkında olmamak gibi geri-zekalılığı da gerektirir.

Ama bir de yüksek kötülükler vardır. Bu kötülükler sıra-dışıdır kesinlikle. Sıradışılığında birey olabilmiş insanları gizler, gizleyebildiği ölçüde. Tuhaf bir biçimde yaratıcılık sözkonusudur çokça... Ben böyle kötülere asla "tam olarak kötü", "kelimenin genel anlamıyla kötü" denilemeyeceğini düşünüyorum... Burada iyi ile kötü çok karıştırılır -büyük ölçüde haklı da olarak.Sonsuz bir bireysel yaratıcılık a priori olanaklıdır bu kötülük türünde/tıpkı yüksek iyilikte olduğu gibi…Sade’da yüksek kötülükler var mıdır? Yanıtım olumlu…


...Hegel'de "Us'un hilesi" vardır. Us Tarih'te hile yapmaz aslında (Benim yorumum) Ama yaptığı bazı şeyler hile olarak görülür...Sade'ın eziyet ettiği ve rahat rahat Aklımızda şöyle bir tasarımımızı koyabileceğimiz bir fahişe gibi: "Yok edin Sade'ı... kitapları da yakılsın. Sadece bir manyak bu!" Oysa aynı Fahişe sadece ve sadece toplumsal koşulların dayatması nedeniyle değil bir de para için bedeninini satan biri olabilir... Dahası da var Sade'dan nefret edenler içinde Dünya'nın hatırı sayılır bir şekilde zengin olan kurumlarından Kilise içinde (yoksul İsa'ya karşıt olarak) bilmem hangi şekilde oluşmuş varsıllık içinde yüzen bir din görevlisi de olabilir pekala... Cinsel sapık bu, diyerek küçük bir çocuğu kucağına oturtmuş taciz eden bir dede (bu çocuk kendi torunu da olabilir) de olabilir. Kendi bastırılmış eşcinselliğinden korkan bir erkek, histerik bir genç kız, aslında şiddet düşkünü olan bir humanist, Sade için "Dünya'da ne aşağılık insanlar var böyle" deyip de ucuz bulvar gazetelerinin çıplak kadın fotoğraflarını, tecavüz haberlerini takip eden bir genç, hatta Tv'de ne kadar kötü, korkunç haber varsa onları izleyip eleştirmekten -enteresan bir şekilde- zevk alan mutlu bir aile tablosu... Tümü de Sade'lara karşı namus, onur, şeref, insanlık... adına bir "linç topluluğu" da oluşturabilir pekala. Ve pekala bu topluluğu Sade kitaplarından da çıkarsayabilirsiniz... Nexus'un yazısı bana bu yazıyı da eklememin doğru olduğunu anımsattı... Evet "Us'un hilesi" yüzer Tarih sayfalarının içinde ve üzerinde bir tin olarak ve bize "Tarih'ten ders almanın" sayısız geniş, bambaşka boyutlardan da elde edilebileceğini gösterir... Sade kesinlikle iyi biri değildir; aptal bir alçak değil ama zeki bir alçaktır. Ve kesinlikle okunması gereken yazarlardan biridir. Tanışmamız, tanımamız ve olabilecek en iyi şekilde bilmemiz gereken ünlü gerçek sanatçılardan biridir -ve vasatın üzerinde, belki de çok üzerinde, bir felsefeci olarak da alınabilir.

07.02.2008 17:41:39
Sade 10 defa görüntülenmiş, hemen altındaki W. Benjamin iki defa  tickedoff Bunlar eski yazılarımdı (W. Benjamin benim yazım değil) başka forumlarda vardı; aldım, tuttum getirdim. Lakin bu tersine dünyada yazgı değişmiyor; Sade'lar daha çok prim yapar hep Benjamin'lere karşı. W. Benjamin'in yukarısına çıkın, rating daha da vahim olabilir (Örneğin bu forumun dosya bölümü'ne göz atın: sinek avlamış) Ne diyorum yani: Nefretimi ortaya koymaya çalışıyorum   tickedoff  tickedoff  tickedoff  tickedoff  tickedoff  tickedoff

07.02.2008 17:55:05
dert etme ben dikkate aldım.

sade bana göre iyi bir felsefecidir. felsefenin ne şekilde ortaya konulacağına dair bir şart yok. sade nin yöntemi yazıdan daha etkili. çok severim.
ama ne yalan söyleyeyim dediğin gibi Benjamin dikkatimi çekmedi. ama sen şimdi dediğin için bakarım

07.02.2008 17:55:39
şimdi bir dakika; incil der ki; size kötülük yapan komşunuza kötülük yapmak her insanın yapabılecegı bir şeydir. ama size kötülük yapan birine iyilik yapmak.. aslı erdem buradadır..

yani ya incile inanacaksın ya da sade i seveceksin ? hem hıristiyan hemde sade sever olunmuyor yani .. Tongue

kelime 15.05.2008 16:47:52
en az nietzsche kadar değerli bir düşünürdür. herkes okumalıdır.

http://sifirforum.com/index.php?topic=9229.0



Sayfa: [ 1 ]