|
||
| SUREGEN KiMLiK İnsanin tum cektiklerinin bir nedeni vardir ve bir yolu vardir son vermenin aciyi, degil mi ki nedenlerin ve kosullarin kocaman biraradaliginin sonucudur dunyadaki hersey ve yokoluyor hersey, bu nedenler ve kosullar degisti mi, gecip gitti mi bi’. – BUDDHA “Bana”, “kendim” ve “ben” gibi sozcuklerle neyi kastederiz? “Benim cocuklugumda” diye baslayan bir oyku ne anlama gelir? “Siz” denen o garip mulk nedir? Nedir ki ayni kalir tum yasamimiz boyunca? Okumayi ogrenmeden onceki siz, simdiki sizle ayni kisi mi? O zamanlar nasil gorunurdu sozcukler? Simdi cok nadirdir bunu hayal etmekliginiz. Bakmaya calisin bi’, asagidaki sozcuklere, okumadan hicbirini: BUNU OKUMA Bilinc devreye girmesin mi, ayirmasi ne mumkun nenlerin goruntulerini, bize ne anlama geldiklerinden. Ama deyin ki animsayamiyoruz, yeni anlamlar baglamadan once o nenlere, nenlerin nasil gorundugunu, nedir o zaman gecmis zamanlarda nasil gorunuyorsak kendimize, iste onu animsayabilecegimizi dusunmemizi saglayan? Sunlari sorarsa birisi size, ne yanit verirsiniz peki?: “Konusmayi ogrenmeden onceki sen, simdiki senle ayni kisi mi?” “E, herhalde. Niye sordun ki, baska kim olacaktim?” “Dedigin, hic degismedigin mi?” “Elbette degil. Demem o ki ben ayni kisiyim –kimi yonlerden ayni, kimi yonlerden farkli- ama ayni ben yine de.” “Ama nasil olabilirsin sen, ayni kisi, nenleri animsamayi bile ogrenmemisken? Hayal bile edebilir misin ki o nasil birseydi?” “Edemem belki –ama bir sureklilik olmali yine de. Animsayamasam da eminim, ben ayni kisiydim.” Hepimiz deneyimliyoruz degisime karsin degisimsizligi, gecmis icin degil yalnizca, gelecek icin de. Dusunun ne kadar comert oldugunuzu gelecek benlige, simdiki benlik pahasina. Bugun para yatiriyorsunuz bankaya, yarin oburgun alabilmek icin. Ne yapti ki size o gelecek benlik, neden ona bunca iyilik? “Siz”, anlamlari agir agir degisen anilar kutlesi mi? Yoksa tum o gecmis deneyimlerinizin dinmek bilmez yan etkileri mi? Yoksa en az degisen ogeleriniz mi, ilerledikce zaman ve yasam? Marvin Minsky, bilissel bilimci, M.I.T. Yapay Anlak (Zeka) Laboratuvari kurucusu İngilizce’den ceviren: Ulas Basar Gezgin/ 01.12.2004 Minsky, M. (1986). The society of mind. New York: Simon & Schuster. (p. 54) |
||
|
||
| ben değişiyor muyum ? değişimin dönüp noktaları var mı ? gerçek bir dönüşüm mümkün mü ? |
||
|
||
| hepimiz değişebiliriz. | ||
|
||
| insanın öz itibari ile değişimi nerdeyse mümkün değildir. değişim için çok güçlü bir bilinç ve irade gerekir. insanın normal seyrinde değişim değil de gelişme yada gerileme yönünde ilerleme kaydettiğini düşünüyorum. |
||
|
||
| Jack londonun beyaz diş adlı romanında vahşi bir kurt evcilleştiriyor. hayvanı tavuk kümesine kapatıyorlar ve kurt tavuklara saldırmöıyor... kurt bunu başarıyosa insan da başarabilir. başarıyor da... ama değişmek istemezse değişemez o başka. |
||
|
||
| ben değişemem çünkü değişirsem kendim dışında bir ben olurum |
||
|
||
insanın normal seyrinde değişim değil de gelişme yada gerileme yönünde ilerleme kaydettiğini düşünüyorum. Değişme ve gelişme/gerileme arasındaki fark veya benzerlikler var mıdır? Gelişen veya gerileyeb aynı zamanda değişime uğramış olmaz mı? Değişim için mutlaka tüm unsurların da değişmesi mi gerekiyor? Aynı mekan veya bir eşya içinde yapılan yer değiştirme değişiklik sayılıyorsa, insanın bazı özelliklerini daha fazla kullanmasını veya bazılarını daha az kullanmaya başlaması bir değişiklik değil midir? Veya insan bir yönüyle mesela "dünya görüşü" veya "dini açıdan" olsun, bir değişime uğramış olabilir, ama aynı insanın yaşam içindeki diğer özellikleri aynen devam ediyorsa bu bir değişim midir, değil midir? Bu değişimlerin insan üzerindeki etkisi kimliğin de değişmesi midir? Kimlik aynıdır da kişilik mi değişmiştir? Yoksa her gelişme veya gerileme sadece o yöndeki bir değişim midir? |
||