|
||
| Pandora.Hesiodosun hem ‘’Theogonia’’ hem de ‘’İşler ve Günler’’adlı eserlerinde uzun uzadıya anlattığı Pandora efsanesi Ortadoğu ve özellikle Sami kaynaklı olsa gerek,çünkü ilk kadının yaratılışı,yani Adem’le Havva efsanesinin Yunan Mythosuna aktarılmış bir kopyasına benzer.Kadını her kötülüğün,her dert ve belanın başlangıcında görmek Yunan görüşlerine pek uymaz,nitekim Hesiodos’tan sonra bu efsaneyi işleyen pek olmamıştır.Yunan yazınında Homeros şiiri ve onun dile getirdiği iyimser,gülümser dünya görüşü ağır basmış,karamsarlığı olduğu kadar kadın düşmanlığı da silip süpürmüştür.Hesiodos’un yansıttığı akım başka çağ ve ülkelerin sanatını etkilediği içindir ki,Pandora efsanesini buraya almayı uygun gördük.Aşağıda anlatım,’’İşler ve Günler’’deki anlatımıdır,Pandora ile Prometheus efsanelerinin bir karışımını verir; Tanrılar yeraltına gizlemiş besinleri. Yoksa insan bir gün çalışıp rızkını sağlar, Sonra bir yıl sırt üstü yatardı Asar bırakırdı sabanını ocak başında, Çözerdi çiftini çubuğunu,öküzlerini. Zeus kızınca Prometheus’a Kendini aldatan o sivri akıllıya, Sakladı varını yoğunu insanlardan, O gün bugündür dertlere boğdu insanoğlunu, Zeus gizledi besini insanlardan. Ama İapetos’un güçlü oğlu Prometheus çaldı Zeus ‘un ateşini insanlar için, sakladı onu narthex ***ının içinde Kızdı bulut devşiren Zeus,dedi ki ona ‘’İapetos oğlu,sivri akıllı kişi, seviniyorsun ateşi çaldın,beni aldattın diye, ama bil ki dert açtın kendi başına da : öyle bir bela salacağım ki insanlara, sevmeye okşamaya doyamayacaklar bu belayı’’. Böyle dedi ve kah kah güldü insanların ve tanrıların babası. Namlı şanlı Hephaistos ‘u çağırdı hemen: ‘’Bir parça toprak al,suyla karıştır dedi, içine bir insan sesi koy,insan gücü koy, bir varlık yap ki yüzü ölümsüz tanrıçalara benzesin, bedeni güzelim genç kızlara. Athena sende ona el işlerini öğret. Nur topu Aphrodite,sen de büyülerinle kuşat onu, İstekler,arzularla tutuştur gönlünü. Yüz gözlü devi öldüren Hermeias,sen de Bir köpek yüreği,bir tilki huyu koy içine. Böyle dedi Zeus,onlarda yaptılar dediğini: Koca Hephaistos,topal tanrı hemen Bir kız biçimine soktu toprağı. Gök gözlü Athena süslü kuşağını sarıverdi beline. O canım Kharitler ve o güzelim Peitho Altın gerdanlıklar taktılar boynuna. Horalar bahar çiçekleriyle donattılar saçlarını, Hermeias doldurdu göğsüne yalanı dolanı, Uzaktan gürleyen Zeus’un oluyordu isteği, Ses koydu içine o tanrılar kılavuzu Ve Pandora adını taktı. Pandora demek bütün tanrıların armağanı demekti, Çünkü bütün Olympuslular insanların başına bela etmişti onu. Tanrıların babası bela etmişti onu. Tanrılar babası kurunca bu düzeni, Epimetheus’a gönderdi Pandora’yı Kılavuz tanrı Hermeias’la Epimetheus unuttu Prometheus’un dediğini : Zeus’tan armağan alma demişti ona Prometheus, Alırsan,ölümlüleri derde sokarsın demişti. Armağanı aldı ve alınca anladı Başına bela aldığını. Eskiden insanoğulları bu dünyada Dertlerden kaygılardan uzak yaşarlardı, Bilmezlerdi ölüm getiren hastalıkları. Pandora açınca kutunun kapağını, Dağıttı insanlara acıları,dertleri. Bir tek umut kaldı dışarı çıkmadık Kapağı açılan dert kutusundan. Umut tam çıkacakken Pandora kapamıştı kapağı, Böyle istemişti bulutlar devşiren Zeus . O gün bugündür insanların başı dertte, Toprak bela doludur,deniz bela dolu, Geceler dert doludur,gündüzler dert dolu, Belalar başıboş dolaşır sessizce Ölümlülerin çevresinde, Derin düşünceli Zeus ses vermedi onlara Sessizce gelişlerini duymasın diye insanlar. Görüyorsun ya Zeus’un dilediğine karşı konmaz. Kaynak:Mitoloji Sözlüğü-Azra Erhat |
||
|
||
| aslında mitolojilerin genelde parallellik gösterdiği düşünülecek olursa ortada pandora-kadının yaratılışı mitinde tuhaf bir durum ortaya çıkıyor; anadolu'daki ana tanrıça ve kibele figürü hemen yanıbaşındaki antik yunan'da pek de itibar görmüyor. hint mitolojisinde de kadın ver erkeğin yaratılışları pandora mitiyle uyumsuzluk teşkil ediyor: hint mitolojisine göre kadın ve erkeğin yaratılışları: kadın: tanrı yaprağın hafifliğini, ceylanın bakışını, güneş ışığının kıvancını, sisin gözyaşını aldı; rüzgarın kararsızlığını, tavşanın ürkekliğini buna ekledi. onların üzerine kıymetli taşların sertliğini, balın tadını, kaplanın yırtıcılığını,ateşin yakıcılığını, kışın soğuğunu, saksağanın gevezeliğini, kumrunun sevgisini kattı. bütün bunları karıştırdı, eritti ve kadın yaptı. yarattığı kadını sevsin diye erkeğe armağan etti. erkek: tanrı, kaplumbağanın yavaşlığını, boğanın bakışını, fırtına bulutlarının kasvetini, tilkinin kurnazlığını,boranın dehşetini aldı; sülüğün yapışkanlığını,kedinin nankörlüğünü, hindinin kabarışını, gergedan derisinin sertliğini onlara ekledi. bunların üzerine ayının kabalığını, bukalemunun şığsevdiliğini, sivrisineğin vızıltısını kattı ve erkeği yarattı. yarattığı erkeği adam etsin diye kadına verdi. |
||
|
||
| tyson,o mail dün bana da gelmişti,bende yazıyımmi diye düşünmüştüm.neyse anny bonny yazmış,ben böyle okuduğum yada aldığım maiilleri yazmaya çok üşeniyorum:) |
||
|
||
| böyle bi mail mi dolaşıyo gerçekten? ben bunu nicelizmde de yazmıştım aslında. bozkurt güvenç'in insan ve kültür kitabından. |
||
|
||
| evet ya,dün geldi..kadın ve erkeği hiç böyle duymadınız gibilerinden:) | ||