SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Edebiyat / Dil

Konu: KeLiMeLeRiN GeÇMiŞi...

Sayfa: [ 1 ]

01.08.2007 19:04:32

GÜZEL KELİMESİYLE BAŞLAMAK İSTEDİM Smiley

GÜZEL: "Güzel" sözcüğünün kökeninde göz var.Sözcüğün asıl söylenişi "gözel" şeklinde."Göz" sözcüğüne getirilen bir ekle türetilen bu sözcük gözle ilişkili olan, göze ait anlamını taşıyor.Sözcük zamanla anlam genişlemesi yaşayarak göze iyi, tatlı, hoş görünen, göz alan anlamlarında kullanılmış.

ÇİRKİN: Bu sözcük dilimize Farsçadan gelmiş.Sözcüğün kökenindeki "çirk" kir, pis gibi anamlara geliyor.Hatta bu kökten türetilmiş kirli su anlamındaki "çirkab" sözcüğünü dilimize çirkef olarak almışız.Çirkin sözcüğü de zamanla pis, kirli şeyler yanında , "güzel" sözcüğünün karşıtı olarak ta kulanılır olmuş.

Sırada bekleyen kelimeler var, şimdilik bu kadar...

02.08.2007 19:44:51
DONANIM: Sözcüğün kökeni Sanskritçe'ye kadar uzanıyor.Giyecek, giysi anlamına gelen "thauna" sözcüğü zamanla dilimizde thauna-tauna-tona-ton-don sürecinden geçmiş ve biz de bu sözcüğü giysi anlamında kullanmaya başlamışız.Birini donamak, giydirmek anlamındayken; donanım da giyecek şey anlamında.Zamanla anlam genişlemesiyle, bir iş için gereken beceriye giyinmiş, gereken yetenekleri üzerinde toplamış anlamında kullanılıyor.

14.08.2007 17:08:33
ENTRİKA:İtalyanca engel anlamına gelen "intrigo" sözcüğünden dilimize geçmiş.Anadolu türkçesinde aldatma, kandırma, gizli yollara başvurma gibi anlamlara geliyor.

KANCA:İtalyanca çengel anlamına gelen "gancio" sözcüğü dilimizde ganca, kanca biçiminde söylenmiş.Bu sözcük dilimize, birçok İtalyanca sözcük gibi, gemiler aracılığı ile girmiş.Gemicilerin, kıyıya yanaşırken kullandıkları ucu demir çengeli araca gancio demeleri bu sözün kancaya dönüşerek dilimize girmesine neden olmuş.

jeffrey 14.08.2007 17:23:23
aşk olsun sözcük öbeğinin aşkla olan ilişkisini açıklar mısınız bana?

anka 14.08.2007 17:31:35
Kelimenin aslı “ışk”tır. Farsça “sarmaşık” anlamına gelmektedir. Sarmaşığın herhangi bir bitkiyi sarıp onu öldürmesi hadisesi aşka izâfe edilir. Ayrıca aşkın “uşuk” adında hem tatlı hem de ekşi bir meyve ile ilgisi olduğunu söyleyenler vardır.

14.08.2007 17:32:49
teşekkürler anka Smiley

jeffrey 14.08.2007 17:36:01
yani sonuç olarak?
anlamadım  Smiley

14.08.2007 17:55:17
sevgili jeffrey, "aşk olsun" iki manada kullanılıyor:

1-Beğenilecek bir şey yapana "aferin" manasında,

2-Mevlevilerle Bektaşilerde selam karşılığı kullanılan bir tabirdir:"Aşk olsun" denilince "eyvallah" karşılığında bulunulur.


05.09.2007 22:18:56
Burayı çok ihmal etmişim yawhu, hemen bir-iki kelime iliştirivereyim şuracığa Smiley

DAYAK:Eski Türkçe'de tayak olan bu sözcük zamanla "dayak"a dönüşmüş.Sözcüğün asıl anlamı dayanılan şey, sopa, değnek ya da baston anlamına geliyor.Dayak sözcüğü, zamanla anlam genişlemesi yaşayarak, dayak denen nesneyle vurma, sopayla dövme biçiminde kullanılır olmuş(anlam genişlemesi yaşamasaymış daha iyi olurmuş).

FAYTON:Eski Yunan söylencelerinde Güneş'in arabasını süren Phaeton adlı bir masal kahramanı var.Zamanla bu isim arabacının adı olmaktan çıkıp arabaya verilir olmuş.

MrsBrown 06.09.2007 14:49:23

ARKADAŞ : Eskiden, birbirlerine sırtını dayayarak (fiziken, mecazi değil) savaşanlara ,  yani birbirlerinin arkasını kollayanlara denirmiş. arka-daş.

ağaçkakan 06.09.2007 15:42:15
elinin körü:ölünün güru (mezarı) demekmiş.
edebiyat: edep'ten, yazının edpli olması gerektiği varsayımıyla, edebiyat şeklinde bizim osmanlı dönemi aydınları uydurmuş. ing:literature, öz tr: yazın
gidişat: gidiş türkçe, ama sonundaki -at eki osmanlı döneminde bizimkiler tarafından, eklenerek çorba yapılmış.
kravat: ilk kez bir savaşta kullanan hırvatlardan gelmiş
dei, tei: tanrı anlamındaki bu sözcük ve de mitolojideki zeus, farsça dev'den geliyormuş. jüpiter de zeus baba anlamındaymış.
bu potburi de benden olsun. ufak hatalar olabilir belki.
not:potpuri, çorba kasesi demekmiş. fransızca sanırım.

ben 17.09.2007 02:33:34
İsimlerin değişik kültürlere geçiş formlarına bakacak olursak...

ibrahim-abraham
iamail-samuel
cebrail-djbril,gabriel
mikail-michael,michelle
davud-david
bünyamin-benjamin
adem-adam
havva-eve
meryem-mary,miriam
ishak-isaac

şimdilik bu kadar geldi aklıma..


Sayfa: [ 1 ]