SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Müzik

Konu: Fado - Portekiz Halk Müziği

Sayfa: [ 1 ]

12.07.2007 17:20:47
kuzeyhikayesi adlı üyemizin isteği üzerine bu konu açıldı.



Fado, 19. yüzyıldan günümüze kadar uzanmış bir Portekiz halk müziği türüdür. Fado'nun tam bir çevirisi olmamakla beraber, kelime anlamı kadere veya alın yazısına yakındır.

Fado, balıkçı, kaşif ya da denizci olan sevgililerini, eşlerini denize uğurlayan ve onların geri dönmesini umutla bekleyen 19. yy Portekiz kadınlarının artık beklenen yakınlarının geri gelmemesi üzerine denize karşı yaktıkları ağıtlardan türemiştir. Bu nedenle Fado, derin acıların, hüzünlerin, özlemin, nostaljinin, mutluluğun ve aşkın ifade edildiği bir müzik türüdür.

Fado'nun, isimlerini Portekiz'in Lizbon ve Coimbra şehirlerinden alan iki türü vardır. Coimbra'nın sade bir tarzı olmakla beraber Lizbon fado'su daha yaygındır. Günümüz Portekiz'inde modern fado bir çok ünlü müzisyenin icra ettiği popüler bir müzik dalıdır.

Klasik fado bir Portekiz gitar ve bir klasik gitar eşliğinde tek bir şarkıcının performansıyla icra edilmektedir. Modern fadonun ise yaylı çalgılar dörtlüsünden tüm bir orkestraya kadar çeşitli uygulamaları mevcuttur.

20. yüzyılın en ünlü fado sanatçısı Mariza Monte'dir.

***

Örnek Lizbon Fado'su
[stream=200,100]http://www.paris-pekin.org/sounds/portugal-lisboa-fado-guitarbass&portugaise.mp3[/stream]
[stream=200,100]http://www.paris-pekin.org/sounds/portugal-lisboa-fado-mercado-da-ribeira.mp3[/stream]
[stream=200,100]http://www.paris-pekin.org/sounds/portugal-lisboa-fado31.mp3[/stream]

Mariza Monte'den Loucura
[stream=200,100]http://thor.info.uaic.ro/~dcristea/cursuri/Muzica/Mariza%20Fado%20em%20mim/1.%20Loucura.mp3[/stream]

deniz 12.07.2007 19:29:21
portekiz müziği deyince aklıma madredeus gelir:

Madredeus - Vaca de Fogo




Madredeus - O Pastor




Madredeus - Alfama




Madredeus - "Ainda"



Madredeus - O Brasil




nisan 12.07.2007 20:08:26
Amália Rodrigues vardir bir de...

12.07.2007 22:29:22
Amália Rodrigues

Kendisine verilen Fado’nun kraliçesi unvanını tüm varlığıyla hak etmis, 99 yılında hakkin rahmetine kavuşmuş sanatçı. Edith Piaf nasıl Fransa’nın sembolü olduysa, Amalia Rodrigues de Portekiz için ayni şey olmuştur, öyle ki, "Portekiz’in sesi" ona yakıştırılmış ikinci bir unvandır.

Amalia'nin fakirlik ve çaresizlikle dolu çocukluk günleri fado'nun tüm unsurlarını barındırmaktadır. kendi yaradılışının da hep melankoliye yatkın olduğu, üstelik daha çocukluğundan itibaren bir ölüm saplantısı olduğu söylenir.

Çocuk yasta annesi ve kardeşleriyle Lizbon limanında meyve ve hediyelik eşya satarken söylediği şarkılarla fark edilmiş, bundan sonra da ailesinin karsı çıkmasına rağmen gece klüplerinde, tavernalarda çalışarak daha yirmisine gelmeden büyük üne kavuşmuştur.
1940'lardan sonra gittikçe yükselen bir kariyere imzasını atmış; tiyatrolar, filmler, dünya çapında konserler hayati olmuş, genis hayran kitleleri edinmiştir kendine. Salazar diktası altında Portekiz dünyaca dışlanırken Amalia basarıyla elçilik yapmıştır.
Hep siyahlar giyerek çıkmıştır sahneye. son sahne performansıysa 98'deki Lizbon expo fuarının açılısındadır.

Her türlü acıyı ifade edebilen inanılmaz güzellikte, berraklıkta mezzo-soprano bir sesi vardır. "i don't sing fado, it sings in me" diyerek bir his insani olduğunu tekrar kanıtlamıştır,. severek dinler, biz de his oluruz.

12.07.2007 22:31:12
Günümüzdeki temsilcilerinden biri de Monica Molina'dır.

13.07.2007 03:17:52
Cesaria Evora

Senegal’in karşısında ki Atlantik okyanusunun biraz açığında bulunan ve dünyanın en yoksul ülkesi olarak tanılan eski bir Portekiz kolonisi olan Cape Verde adalarının uluslar arası sefiri olarak tanılan, sesi bitter çikolata veya kıvamında orta kahve gibi hem kuvvetli ve karizmalı, hem kadife gibi yumuşak hem dinlendirici olan, kolay kolay yürüyememesine rağmen kendini ritme kaptırıp dans edebilen * sanatçı. müzikleri fadonun etkisinin, Cape Verde’nin coğrafi durumundan ötürü Cuba ve Senegal müziklerinin de etkisinin hissedile bilindiği ritimli ve melodik parçalardan oluşmaktadır. En ünlü şarkısı hüzün anlamına gelen Saudade şarkısı. kendi ülkesi içinde Petit Pays* diye her şarkısı gibi hem içi rahatlatan hem de mutluluk saçan bir şarkısı da vardır. (ekşi)

Grammy ödüllü folk şarkıcısı.

Atlas Okyanusunda, Kuzey Batı Afrika açıklarındaki bir adalar ülkesi olan Cape Verde'de doğdu. Doğduğu yer Afrika'da sömürgeleri bulunan Portekiz'in yüzyıllarca üs olarak kullandığı bir yerdi. Cesaria Evora, parlak sesi ve fiziksel çekiciliği hemen dikkat çekti, ancak bir genç kızken başladığı şarkıcılık yaşantısında umduklarını bulamadı. Barlarda şarkı söyleyerek annesine ve iki kızına baktı.

Onu dinlemek için Sao Vicente adasına gelen Fransız menajer Jose da Silva, birlikte çalışmayı önerdiğinde Evora 47 yaşındaydı. Evora "Hiç değilse Paris'i görürüm" diyerek öneriyi kabul etti. Kendi deyimiyle "aç insanlarla, dünyanın fakir halklarıyla dayanışma içinde olmak amacıyla" sahneye gösterişli ayakkabılar yerine çıplak ayakla çıkmayı tercih eden Cesaria Evora’nın ilk albümü Ö1988’de yayımlandı. 1991 ve 1992’de yeni albümleri çıktığında artık 50’li yaşlarda ve hayatında ilk kez ünlüydü. Şarkılarını Portekizce ile Afrika dillerinin bir karması olan Creole dilinde söylemesine rağmen, sesinin sıcaklığı ile dünyanın her köşesinde geniş bir hayran kitlesi budu.

Sonraki yıllarda Dünya’yı dolaşıp aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerde yüzlerce konser veren Evora, pek çok ödül aldı. 2003 yılında Güncel Dünya Müziği kategorisinde “Aşkın Sesi (Voz d'amor)” adlı albümüyle aldığı Grammy ödülü bunlardan biridir. Çıplak ayaklı diva olarak anılan sanatçı için bu ödüllerin belki en anlamlısı ülkesi tarafından verilen “Kültür Elçisi” unvanıdır. Sanatçı, hayat verdiği hüzünlü şarkılarla (morna) tanınıyor. Şarkıları, Portekiz Fado'larından Küba ve Afrika müziklerine uzanan geniş bir yelpazeyi yansıtıyor.

Cesaria Evora - Sangue De Beirona
[stream=200,100]http://62.85.69.76/vor/files/Music/Collection1/Cesaria%20Evora%20-%20Sangue%20De%20Beirona.mp3[/stream]

Cesaria Evora - Rotcha Scribida

[stream=200,100]http://www.baza.com/audio/other-peoples-records/cesaria-evora--rotcha-scribida.mp3[/stream]

Cesaria Evora -Jardim Prometido
[stream=200,100]http://www.baza.com/audio/other-peoples-records/cesaria-evora--jardim-prometido.mp3[/stream]

kiya 13.07.2007 03:26:10
efendim öncelikle belirteyim ki bu halk müziği tabiri anlamsız ve gereksiz bir zorlama oluşturuyor. burada bir çeviri hatası bulunuyor. frenkler'in "popular music" kavramı, yaygınlaşmış, genelleşmiş anlamına geliyor. genel olarak da "classic music" karşısındaki genelgeçer müzikleri tasvir eyliyor.

yine frenkler, fado gibi bir ülkeye özgü müzikler için "traditional music" kavramını kullanıyorlar ki, bunun düz çevirisi bizim için de en uygun kullanımdır. geleneksel müzik yani. bunun yanında "etnik müzik" şeklindeki ucube kavram ortaya çıktıktan sonra unutulan folk müzik kavramının da yeniden diriltilmesi bana göre son derece mühimmat arzediyor. nitekim etnik müzik terimi, kullananı bile mahkum eden art niyetli bir söylem.

son olarak cesaria evora'nın fado müziği içinde değerlendirilmesi de kanımca doğru olmayacaktır. nitekim afro-latin müziğe daha yakın durur.

saygılar...

medusa 13.07.2007 03:28:39
abı guzelmı cırkınmı ben anlamadım. fado mazo deyıp karıstırma aklımı.bu arada bocek yıyen bıtkı var gordunmu bole şap dıye kapıyor serefısz

nisan 13.07.2007 06:17:52
Amália Rodrigues / Foi Deus


Amália Rodrigues /tudo isto é fado


kuzeyhikayesi 17.07.2007 00:19:20
Teşekkür ederim laneh. Rica ederken bu denli geniş bir bilgi ummamıştım doğrusu.

23.07.2007 18:46:51
alfredo marceneiro u unutmamak lazim.. dinlediklerim arasinda bir numara amalia rodrigues tesekkurler baslik icin guzel olmus Smiley

02.08.2007 01:51:58
Mariza Monte - Meu Fado Meu




Söz ve müzigi Paulo de Carvalho'ya ait olan eser Mariza'nın muhteşem yorumuyla hayat bulmuştur.
Ayrıca my own fado anlamına gelmekteymiş..

Yorum:


You are cellestial. You are breathtaking. You are unique and utterly captivating.

pskolojikwaka 31.08.2007 21:47:38
Benim bildiğim uzere fado adlı afrikalı bır sarkıcı var , cok farklı bır etnık muzık yapıyor..belkıde yanlıs bılıyorumdur ama bır cdsı elımde mewcut: )

31.08.2007 22:00:16
Kendi türkülerimizi dinledikmi acaba hiç ?


Sayfa: [ 1 ]