|
||
| Gizliliği kaldırılan CIA belgeleri "bilinen" gerçekleri bir kez daha ortaya serdi. Washington, Türkiye ile ABD arasında Kıbrıs nedeniyle silah ambargosunun "soğuk" rüzgarların estiği 1980 öncesinde, Orgeneral Kenan Evren'e el altından destek vererek kanlı darbeyi tezgahladı. soL ABD'de gizliliği kaldırılan yeni CIA belgeleri, Washington'un 12 Eylül darbesi için Orgeneral Kenan Evren'e talimat ve mali yardım verdiğini ortaya koydu. CIA'nın 1970'lerdeki faaliyetlerini anlatan ve "Aile Mücevherleri" olarak adlandırılan yaklaşık 700 sayfalık CIA raporları, gizliliğinin kaldırılmasının ardından önceki gün kamuoyuna açıklandı. CIA'nin Şili'deki darbe tezgahlarından, Küba lideri Fidel Castro'ya suikast girişimine kadar tarihin pek çok kirli sayfasını ortaya seren belgeler arasında Türkiye'yi ilgilendiren bölümler de var. Bunlardan en çok dikkat çekeni, 20 Şubat 1975'te, dönemin Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'ın Beyaz Saray'a verdiği ifade. Kissinger ifadesinde "Bizi en çok sıkıntıya sokan şey, CIA meselesi ve Türkiye'ye yardım" sözlerine yer veriyor. Kissinger'ın sözleri ilk bakışta fazla bir anlam ifade etmese de, sözlerin zamanlaması dikkat çekici. Bağımsız internet haber sitesi Raw Story'nin haberine göre, Ulusal Güvenlik Arşivleri'nin Bilgi Hakkı yasası çerçevesinde önceden ele geçirdiği ve Cuma günü yayımladığı belgelerde yer alan ifade, iki olası senaryoya işaret ediyor. Bunlardan birincisi, ABD'nin Türkiye'nin 1974'teki Kıbrıs müdahalesini teşvik etmesi ve silahlanma için mali yardımda bulunması. Dönemin ABD Başkanı Gerald Ford ile Dışişleri Bakanı Kissinger'ın Türkiye'nin Kıbrıs'a çıkartma yapma planlarını bildikleri ve hatta destekledikleri daha önce de kimi tarihçilerce dile getirilmiş ancak kanıtlanamamıştı. Bazı Kıbrıslı Rumlar, ABD ve İngiltere tarafından Arap ülkelerini dinlemek amacıyla kullanılan adanın işgalinin kasıtlı olduğunu düşünüyorlar. Christopher Hitchens'ın yazdığı "Henry Kissinger'ın davası" adlı kitapta da Yunanlıların dönemin Türkiye Başbakanı Bülent Ecevit'in Harvard Üniversitesi'nde Kissinger'ın öğrencisi olmasını atfettikleri öneme dikkat çekiliyor. Raw Story'ye konuşan ve kimliliklerinin açıklanmasını istemeyen istihbarat kaynakları da Kissinger'ın Türkiye'nin Kıbrıs harekatına destek verdiğini doğruladılar. Buna karşın o dönemde Türkiye'de çalışan bir CIA yetkilisi, Kissinger'in sözlerinin Washington'un Orgeneral Kenan Evren'e 12 Eylül darbesi için verdiği destekle ilgili olduğunu dile getirdi. Eski CIA yetkilisi "burda ifade edilen ABD hükümetinin doğrudan Orgeneral Kenan Evren'le işbirliği yapıyor oluşu ve seçimle işbaşına gelen Türk hükümetinin etrafından dolanması. Buna Kissinger izin verdi, çünkü Ecevit'ten rahatsızdılar" dedi. Kıbrıs müdahalesinin ardından ABD'nin Kongre kararıyla uyguladığı silah ambargosunu hatırlatan yetkili "Askeri yardımı teknik olarak kesmiştik. Teknik olarak, çünkü ordu ve muhtemelen CIA, Kongre'nin kararından sonra da askeri yardıma devam ettiler" diye konuştu. CIA yetkilisi söz konusu desteğin 12 Eylül darbesine giden yolu açtığını vurguladı. |
||