SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Nicelizm

Konu: Nietzsche ve Ateizm: "Nietzsche Ateist miydi?"

Sayfa: 1 2 [ 3 ]

haymana 12.02.2008 11:59:43
Alıntı
Tanrı olmasaydı, onu öldürmek değil, yaratmak gerekirdi..!
anlatmak istediği şu : Tanrı'nın olmadığı bir dünya'da insanlar kötülüğe yönelirler.Adalet,eşitlik gibi yargılar olmaz!insani yargılar olmaz.Onun için bir tanrı'yı yaratmamız gerekir.Tanrı olursa insanlar ondan korkabilir ve bu ölçüde iyilikler yapabilir

saygılarımla..

haymana 12.02.2008 12:09:47
Bu Makale Yazıyaz Dergi'de Yayınlandı / Temmuz 2007


Bu konuyu tartışabilmek için , öncelikle ateizmin tanımı konusundaki yorumları gözünde bulundurmak gerekiyor.Çünkü ateizm , ateist ekolün savunucuları tarafından hep farklı tanımlanmış ve anlaşılmıştır.

Fazla derine inmeden , yüzeysel olarak şunu diyebiliriz ki ateizmin tanımı konusunda iki farklı görüş vardır ;

1-Ateizm ; her türlü Tanrı inancını topyekün reddeden , yadsıyan felsefi ekoldür.

2-Ateizm ; Teistik düşünüşü reddeden ve Teizm'e karşı konulmuş bir tepki felsefesidir. (Böylelikle Panteizm , Deizm , Panenteizm , Agnostisizm gibi din karşıtı felsefeler de Ateizm'in içinde yer almış olur)

İlk tanımı ele alırsak , Nietzsche Ateist değildir.Fakat ikinci tanımı kabül edersek , Nietzsche Ateist'tir. Bu sebeple Nietzsche'nin Ateizm ile olan ilişkisinde bu konu önemlidir.

Ben , Ateist'lerce en çok kabul gören tanımı , yani 1.tanımı "önsel" olarak kabül edip , bu bağlamda Nietzsche'nin Ateist olup olmadığı konusuna açıklık getirmek istiyorum.

Nietzsche , pek çok yorumcuya göre ateist ekolün en iyi savunucularından biridir. Pek çok felsefe ve araştırma kitabında , hiç sorgulanmadan böyle kabul edilir.

"Tanrı Öldü" sloganının yanlış yorumlanması ve Ateizm kavramının tanımı konusundaki çelişkiler , yorumcuları çoğu zaman Nietzsche'nin Ateist olduğu sonucuna ulaştırmıştır.Halbuki Nietzsche , hiç bir yerde ve hiçbir zaman Ateist olduğunu bildirmemiştir.Hatta ve hatta Tanrı'nın varlığı ve yokluğu konusunda herhangi bir yorumda bulunmamıştır.

Nietzsche , din konusunda ise teistik ve nihilist değerler taşıyan tüm dinleri reddeder ve onları küçümser. Nietzsche , insan ve hayatın yüceleştirilmesi yolunda etkili olan dinlere ise saygılıdır ve onları erkekçe bulur.

İnsanı sürüleştiren , onları ehlileştiren dinler , Nietzsche göre yokedilmelidir.Öte dünya gibi safsatalarla insanların gerçek hayatı yadsımalarına sebep olan nihilistik düşünceler , Nietzsche'nin savaş açtığı konuların en başında gelir.

Özellikle de Nietzsche , Hristiyanlığın en baş düşmanıdır.Deccal adlı eserine bu dine lanetler yağdırır ve sertçe eleştirir.Bu eleştri o kadar etkilidir ki , Deccal adlı eseri , çoğu zaman tüm dinlere bir başkaldırı olarak lanse edilmiştir ve o şekilde anlaşılmıştır.

Halbuki Deccal adlı eserinde şu cümlelere rastlarız ;

"Bizi farklı kılan şey , tarihte , doğada veya doğanın arkasında hiçbir Tanrı'yı tanımamamız değildir.Bizi farklı kılan , Tanrı diye hürmet edileni Tanrı'ya benzer bulmamamızdır."

Bu cümleler , Nietzsche'nin Tanrı düşüncesine topyekün karşı çıkmadığını kanıtlar.Çünkü Nietzsche , böylelikle Tanrı düşüncesi üstüne düşünülmesi ve onun anlaşılması konusunda açık kapı bırakır.

Örneğin "Güç İstenci" adlı yapıtının 1037.aforizmasında şöyle der ;

"Tanrı kavramından en yüksek iyiliği uzaklaştıralım- O , bir Tanrı'ya layık olmayandır.Biz bu kavramdan en yüksek bilgeliği de uzaklaştıralım-Bu , Tanrı kavramından , Tanrı'dan bir bilgelik ucubesinin ürünü olan bu akıllılığa sebep olarak filozofların kendini beğenmişliğidir. O , onlara mümkün mertebe eşit görünmelidir.Hayır!Tanrı , en yüksek kudrettir.Bu yeter! O'ndan herşey ortaya çıkar,O'ndan dünya ortaya çıkar."

Görüldüğü üzere Nietzsche , Tanrı düşünüşüne topyekün karşı çıkmaz.Nietzsche'yi ilgilendiren konu , Tanrı'ya verilen değerdir.Bu değer , hayatın olumlanması ve yüceleştirilmesi ise Nietzsche Tanrı'ya inanır.Eğer Tanrı gerçek hayatı yadsıyıp , hakikati öte dünyalara taşımaktaysa Nietzsche , bu Tanrı'ya lanetler yağdırır.

Kısacası Nietzsche'nin Tanrı ile bir alıp veremediği yoktur.Alıp veremediği , savaş halinde olduğu , nihilizme yol veren Tanrı düşünüşüdür.

Bu açıklama ve alıntılardan sonra , akla şu soru gelir ; Nietzsche'nin herhangi bir dini düşüncesi var mıdır? Ya da tarihte ismi geçen herhangi bir Tanrı'ya inanır mı?

Nietzsche , Hristiyanlık gibi dinlere lanetler yağdırırken dikkatlidir. Her ne kadar yanlış anlaşılacağını bilse de , kendi tabiriyle hayatını yadsımayan , yani "erkekçe" olan dinleri kutsallaştırır ve bir Tanrısallık atfeder.

Nietzsche , daha önceki yazılarımda da sıklıkla belirttiğim gibi , Sokrat öncesi Yunan felsefesine derin bir hayranlık duyar.Onları gerçekçi bulur.Tanrı anlayışlarından yaşayışlarına kadar olumlar.

Apollon ve Dionysos Tanrı'larının anlamca açılımını yaparak , "yaratı" kavramının temeli haline getirir.Her fırsatta , özellikle de Tanrı Dionysos'a bağlılığını dile getirir.Mesela şu alıntıyı dikkatle inceleyelim ;

"Biz , tekrar ahlaktan arıtılmış olan dünyada yaşamaya cesaret eden az ve çok sayıdakiler ; Biz putperestler! İnanca göre ; Olasıdır ki biz , pagan inancın ne olduğunu ilk kavrayanlarız.İnsanın kendisi için daha yüksek varlıklar tasarlaması , lakin O'nu iyinin ve kötünün öte yanında görmesi sözkonusudur.Her yüksek olmanın , ahlaksız olarak takdir etmek mecburiyetinde kalınması sözkonusudur.Biz , "Olimpus"a inanırız! Çarmıha gerilene değil!" (Güç İstenci , 1034)

Burada açıkça ve net bir şekilde Nietzsche kendisini "pagan / putperest" olarak tanımlıyor.Lakin Paganlığın tanımınıda ilk bulanların kendileri olduğunu söylüyor.Görülen o ki Nietzsche ne kadar pagan olduğunu vurgulasa da , paganizmin tanımı konusuna özenle dikkat çekiyor. Kısacası Nietzsche , paganın tanımına farklı anlamlar yüklediği , her ne kadar pagan olduğunu söylesede , paganizmin bizim bildiğimiz anlamda olmadığını söylüyor.

Bunu , başka bir alıntıyla pekiştirmek istiyorum ;

"Tipik dindar bir insanın decadence nin bir şekli olup olmadığını belirlemek için ( bütün yenilikçiler kasvetli ve saralıdır) iki tip ; Dionysos ve Çarmıha gerilen ; ama biz burda bir başka tür dindar insanı ihmal etmiyormuyuz? Yani paganı..Pagan mezhebi , hayata şükretme ve onu tasdikin bir şekli değil mi? Bunun en yüksek temsilsici hayatın savunulması ve tasdiki değil mi? Sağlam yaratılmış tür ve vecd ile taşan ruh! Bu ruh türü ki , varoluşun tezatlı ve şüpheli vechelerini kendine alıp kurtarır.İşte burada yunanlıların Dionysos'u nu ortaya koyuyorum : Hayatın dindarca tasdiki...Çarmıha gerilene karşı Dionysos'u!"

Nietzsche , özellikle de yukarıdaki alıntıda paganizmin tanımını açıkça dile getirmiş , iddalı bir şekilde Dionysos'u Tanrı ilan etmiştir.Artık diyebiliriz ki Nietzsche pagandır ve kendi tabiriyle "Dionysos'un müridi"dir.Nietzsche , Dionysos'un müridi olduğunu çeşitli eserlerinde belirtmiş ve tartışma konusu olmuştur.

Tekrardan ateizm konusuna dönmek istiyorum.Yazıya başlarken , Ateizm konusundaki tanım farklılıklarına dikkat çekmiş ve 1. tanımı , ateist ekolün genel savunucuları tarafından kabul edildiğinden önsel olarak almıştım.

Nietzsche , öğretisinin en keskin noktalarından biri olarak "sonsuz dönüş"ü kaydetmiştir. Sonsuz dönüş, üstinsanın hayatı olumlaması için gerekli bir kabüldür.En uç şekilde kadercilik olarak tanımladığı ve bildiğimiz kadercilikten ayırdığı bu düşünce , Nietzsche'nin en temel düşücelerinden biridir.

Bu düşünce , Dionysos-vari bir şekilde hayatın onaylanmasıdır.Başka bir alıntıyı dikkatle incelemenizi istiyorum ;

"Dionizik kelimesinin manası şudur : Birliğe itilim duygusu ,kişiliğin, günlük olanın, toplumun ötesine, geçicilik uçurumunun ötesine uzanmak: Karanlık, daha dolu, daha değişken hallere doğru, ihtiraslı, acılı dolup taşma; hayatın topyekün karakteri olan, hep aynı kalan, aynı derecede güçlü, haz dolu olanın vecd ile onanması, hayatın en korkunç ve şüpheli niteliklerini kutsayıp iyi gören, neşe ve elemin, panteistce birlikte kabülü; çoğalmaya, verimliliğe, tekerrüre, ebedi istem; yaratmanın ve yoketmenin zorunlu birliği duygusu."

Nietzsche , burada görüldüğü gibi Dionizik , yani Dionysos-vari kelimesinin anlamında , kısacası , hayatın topyekün ve panteistçe onaylanması sonucuna varmış.

Üstinsanın Dionizik eylemlerinde , kamutanrısal / panteistik olarak sonucu rahatlıkla çıkarılabilir çünkü , Üstinsan , Nietzsche'nin tanımıyla Dionysos-vari bir şekilde dans etmektir.

Konuyu en temelden toparlarsak , şunu diyebiliriz ki Nietzsche , Panteistik bir pagan mistisizmini savunur ve Tanrı Dionysos'a inanır.

 
Mehmet BERK


BUDHA 12.02.2008 14:59:43
Alıntı
  Birliğe itilim duygusu ,kişiliğin, günlük olanın, toplumun ötesine, geçicilik uçurumunun ötesine uzanmak: Karanlık, daha dolu, daha değişken hallere doğru, ihtiraslı, acılı dolup taşma; hayatın topyekün karakteri olan, hep aynı kalan, aynı derecede güçlü, haz dolu olanın vecd ile onanması, hayatın en korkunç ve şüpheli niteliklerini kutsayıp iyi gören, neşe ve elemin, panteistce birlikte kabülü; çoğalmaya, verimliliğe, tekerrüre, ebedi istem; yaratmanın ve yoketmenin zorunlu birliği duygusu."

Çok güzel cümleler

kopil118 12.02.2008 15:58:17
Yazıyı okudum ve şunu diyorum. Nietzche tek bir tanrıya inanıyor ama hiçbir dine bağlı değil. Bu onun 1. ateist tanıma uymadığının kabulü.

kopil118 16.02.2008 15:44:16
bu sözü de gfösterir ki aslında Nietzche tanrıya inanıyor. İnanmıyor diyenlere bir cevap olsun.

16.02.2008 15:54:58
Hayır öyle değil. Burada diğer yazı ve yapıtlarında da bahsettiği gibi insanın güç istencine göndermede bulunmuş Nietzsche. Güç istencinin bir örneğini de tanrı olamayacaksam neden bir tanrıya inanayım diyerek aslında tanrı fikrinin güç istencinin bir yansıması olduğunu belirtmiştir. Nietzsche gibi ahlak karşıtı birinin tanrı fikrine ahlak koruyuculuğu maksadıyla ihtiyaç duyulacağını ima ettiğini düşünmek biraz anlamsız olur. Nietzsche kökten reddettiği öte dünyalar ve ahlak ilkelerinin yanı sıra sıradan insandaki bayağı güç istencinin de tanrı yaratıcısı olduğunu söyler. Bunun ahlak koruyuculuğu ile ilgisi yoktur bunu söylemek Nietsche ye ahlakçı misyonlar yüklemektir kendisine zıt olarak.

kopil118 16.02.2008 16:02:58
khaos ben sana söylesem ya da tanrıya inanan birisine söylesem- sanırım sen inanmıyorsun- kardeşim tanrıya inanıyor musun? Evet der çünkü o zaten kendisine göre bir tanrı yaratmıştır. Bana bakarsan bende kendime göre bir tanrı yaratmışmdır. Benim iradem dışında bir şeye inanmam mümkün değil. Nietzche burada insan kendi tanrısını kendisi yaratıyor derken, o vakit kendisi de bir tanrı yaratmıştır ve ona inanmaktadır. Yani görünen bir tanrı yok ki inananların hepsi de aynı şekilde inanmıyor ki. Kendi kurdukları, iradelerinin gücü ve istenci kadar yarattığına inanan var. Evet, aslnda tanrı var ve biz onu görmüyoruz görmediğimiz için de kendimize göre birisini yaratmışızdır. Nietzche bana göre tam da bunu söyler. Tanrı vardır, kimimiz inanır, kimimiz inanmaz ama inananın yukarıda var olduğunu düşündüğümüzü değil kendisine göre bir tanrısı vardır. Ve bu olmalıdır da. Doğanın ve sonuç olarak insanlığın kontrol edilebilmesi için bu gerekidir. Ve en nihayetinde o bunu söylerken ( kendi yarattığına) inanmaktadır

16.02.2008 16:12:59
İnançlar hakikat düşmanları olarak, yalanlardan daha tehlikelidir.
Nietzsche

İnanç,gerçeği bilmek istememektir
Nietzsche

Bugüne dek varlığa karşı en büyük itiraz neydi? tanrı...
Nietzsche

Hala nihilist nietzsche nin inançlı ve tanrı inancına sahip olduğunda ısrar edecek derecede kendi öznel fikrinizde ısrar edecekseniz yukalarıdaki dizelerde ve tüm kitaplarında Nietzsche gerekli cevabı vermiştir. İnanan sizsiniz Nietzsche değil uatanmasanız adamı müslüman da yapacaksınız.

Ayrıca yorumlarınız da sığ ve taraflı. İnsanların yarattığı bir tanrı ile ilahi tanrı aynı şey midir? Nietzsche olmasa da indsan yaratırdı bu sefer diyor oradan nasıl olup da o şekil bir sonuca ulaşabildiğinizi anlamak mümkün değil. Bu tür yorumlar nietzsche yi değil bazı insanların kendi inancı için ondan onay alma amacı güdüyor başka amacı yok.

20.02.2008 19:38:48
mevzu aynı olduğu için diğer konu taşınıp iki konu birleştirilmiştir. Lütfen Nietzsche ile ilgili konuları Nicelizm e aç  ZeRDuShT, haymana ZeRDuShT aynı kişi değil mi yazım tarzı üslup ve düşünce tarzına, daha ötesi avatar a bakılırsa? Smiley 

20.02.2008 20:34:46
''Şimdi en korkunç olan bilinmesi mümkün olmayan şeyi yaşamın amacından üstün tutmaktır''
Nietzsche bu sözün sahibiyken öncelik olarak Tanrının varsa dahi buyruklarından önce insanın kendi yaşam biçimine göre bir hayat sürmesi gerektiğini saptayabiliriz,bu doğrultuda da tüm öte dünyalar insanların kuruntularından ibarettir diyen birisi olarak Tanrıya ne kadar inandığı tartışılabilir bir hal almış oluyor.


Sayfa: 1 2 [ 3 ]