SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Modern Felsefe

Konu: fütürizm (gelecekçilik)

Sayfa: [ 1 ]

deniz 23.03.2007 10:59:11
fütürizm

Bu akımın öncüsü ve şefi İtalyan şair, romancı, oyun yazarı ve yayın yönetmeni Filippo Tommaso Marinetti'dir. Marinetti’nin 1909’de Paris’te "Le Figaro" gazetesinde yayımladığı manifesto futurisita (Fütürizm Bildirisi) gelecekçiliğin manifestosu oldu. Bildiride, "Bizler müzeleri, kütüphaneleri yerle bir edip ahlakçılık, feminizm ve bütün yararcı korkaklıklarla savaşacağız" deniyordu. Bu geçmişin bütünüyle reddi demekti. Aynı bildiride, "Biz dünyadaki gerçekten sağlıklı tek şeyi, yani savaşa ve ölüme götüren güzel düşünceleri yüceltiyoruz" sözleri, siyasal alanda o dönemde gelişen faşizmden yana bir tavrın da açık göstergesiydi.

Süratin üstünlüğünü iddia ve ilan eden Marinetti, bir yarış arabasının Samothrake zaferi (Yunan heykeli)nden daha güzel olduğunu ve buna ek olarak da: "Mutlak içinde yaşıyoruz, çünkü "her yerde hazır ve nazır olan" edebi sürati biz yarattık" demiştir.

Gelecekçiliğin kurucusu Marinetti, Avrupa’da birçok yazarı etkiledi. Rusya’da Velemir Hlebinikov ve Mayakovski gelecekçiliğe yöneldi. Rus gelecekçiler kendi bildirgelerini yayınladı. Puşkin, Tolstoy, Dostoyevski reddedildi. Şiirde sokak dilinin kullanılması istendi. 1917 Ekim devriminden sonra da gelecekçi akım güçlendi. Mayakovski’nin ölümüne kadar etkisini sürdürdü.

İtalya’daki gelecekçiler ilk şiir antolojisini 1912’de yayınladı. Gelecekçilik faşizm ile özdeşleşti. Ve 1920’lerin ortalarına doğru etkisini yitirdi. Eserlerinde mantıklı cümleler kurmayı reddeden gelecekçilerin parolası, "sozcüklere özgürlük"tü. Ezra Pound, D. H. Lawrence ve Giovanni Papini de bu akımdan etkilenen yazarlardır.

Fütürizm'ın temelleri, Friedrich Nietzsche'nin "der immoralische Übermensch" (Ahlâksız üstün insan)ına, "Der Ville zur Macht" (İktidar hakkındaki irade)ye, "Lebe gefährlich" (Tehlikeli yaşa) sözüne, Bergson'un zaman anlayışı ile gene onun "élan vital" (yaşamlı atılım)a ve Geoges Sorel'in "zorlu gücün teorisi" ve "Action Directe"e dayandırılıyordu. Esasen Nietsche, Bergson ve Sorel'in bu düşüncelerini, emperyalist Mussolini faşizmi, kendine prensip edinmiş olduğundan, Fütürizmi; Faşist Partisi'nin sanatı olarak ilân etmişti. İşte Fütürizmin parti sanatı olarak kabul edilmesidir ki, bu sanat anlayışının Avrupa için önemini yitirmesine neden olmuştu. Avrupa sanatı için önemli yön, Fütürizmin Birinci Dünya Savaşı'na dek olan heroik dönemidir. Avrupa'nın tanınmış sanat tarihçileri, bu genel kanıyı benimsemektedirler.

Fütürizm Bildirisi

Fütürizmin kurucu ve teorisyeni Tomasso Marinetti'nin 1909 yılında Figaro gazetesinde yayınlanan manifestosunun 10 maddesinde fütürizmin çok yönlü sanatsal amaç ve ilkelerini saptamıştır. Bu maddelerde, özetle:

    * Şiirde temel öğeler cesaret, cüret ve isyandır,
    * Edebiyat durgunluktan ve uyuşukluktan sıyrılmalıdır. Edebiyatta işlenecek konular saldırgan hareketler, kavga ve dövüştür.
    * Dünya yeni bir güzellikle zenginleşmiştir. Yeni güzellik sürattir, hızdır, Motoru güçle sarsılan, homurdanan bir yarış arabası Victoire de Samotrace'dan daha güzeldir.
    * Ancak kavga güzeldir. Saldırgan niteliksiz bir şaheser olamaz. Şiir tanınmayan ve bilinmeyen güçlere karşı saldırgan olmalıdır.
    * Yüzyılların en yüksek noktasında bulunuluyor. Olanaksızların kapısını açmak dururken geride kalınmamalıdır. Zaman ve mekan artık ölmüştür. Sınırsız ebedi sürat elde edildiğine göre, mutlakta (absolu) yaşanıyor demektir.
    * Dünyanın tek sağlık ilacı savaştır, militarizm, feminizm, fırsat kollayıcılık, çıkarcılık lanetlenmelidir, denmektedir.

vikipedi den alıntı

unique 12.03.2008 20:21:04
insanoğlunu kendi yarattığına köle yapmaya yarayan kapitalist bir felsefe.
detaylı araştırmak isteyenler bakabilir: http://www.wfs.org/inter.htm

kelime 14.05.2008 23:48:49
geçmişi ne kadar iyi okursak geleceği de o kadar iyi bilebiliriz.

punkt 06.06.2008 20:41:01
Fromm bir kitabında(yanılmıyorsam "Sevginin ve Şiddetin Kaynağı" olucak) bu adamdan bahsetmişti.bu kişinin narsisist olduğunu ve baya aşama kaydetmiş olduğunu söylüyordu hatırladığım kadarıyla.hatta yaptığı tabloda sınıflandırıyordu.(anal kişilik olucak:)

ve günümüzde adamın dedikleri tek tek tuttu.markalar yaratıldı,tapılmaya başlandı filan falan.aslında geçmiş çok farklı değildi.hep paraya hükmetme isteği çizdi insanlığın kaderini.o yüzden pek yadsımam bu adamın dediklerini,seve seve olmazsa başka türlü yaptırırlar bunu.eninde sonunda para söyler son lafı,bunu ne Fromm gibi hümanistler,ne de Lenin gibi sosyalistler değiştirebiliyor...

Severmiyim?kesinlikle tiksinirim! bir ara hürriyet ik da alphan manas diye biri vardı,bilmemneler yaptığı için onu da koymuşlar oraya.afferin hak ettin,ofisinde narsisist bir şekilde poz verebilirsin demişler.o da vermiş pozunu,izmirliymiş,sonra amerikaya gitmiş,zekiymiş ve yükselmiş filan falan...ve de türkiye fütürist bilmemnesi başkanımıymış neymiş.(yada kurucusu filan bilmiyom tam)

sonra flaş patladı bende;fütürizmin de hakkını verdim.kesinlikle kapitalist yalanı olduğunu öğrendim.

pistir,kapılmayın bulaşmayın.unutmayın ava giden avlanır!


Sayfa: [ 1 ]