|
||
| Bir parayı havaya atıgımızda, “yazı ya da tura” gelme sansı 50’ye 50’dir. Bu gercekten de öngörulemez olan rastlantısal bir olgudur.Yalnızca iki olası sonuçc oldugundan, sans agır basar. Ama cok sayıda para atımı söz konusu oldugunda isler kökunden defisir. Bir “sans” oyununa dayandıkları varsayılan kumarhane sahipleri bilirler ki, uzun vadede, sıfır ya da cift sıfır da diğer herhangi bir sayı kadar sıklıkla gelecektir, ve bu nedenle bol ve öngöruulebilir bir kâr elde edebilirler. Aynı sey, tek tek müsterilerin kesin kaderi öngörulemez olsa bile, son tahlilde pratik kesinlikler oldugu anlasılan belli olasılıklardan yuklu paralar kazanan sigorta sirketleri icin de gecerlidir. |
||
|
||
| Sonuç tek olsada yöntem seçeneklerini çoğaltmak herzaman mümkündür. Sonsuz sayıda gidiş yolu elde edilebilir (doğruluğunu ya da olabilirliğini düşünmeden) Aslında öngörü denilen şeyde olasılık değerlendirmesi ve sentezinden başka birşey değildir... |
||
|
||
| mevcut verilerin tamamından olacak olana en yakın sonuca ulaşmanın adı öngörü galiba. olasılık çokluğu öngürünün doğruluk payını azaltıyor. yazı mı tura mı olasılıklar, ama burda öngörüde bulunulması için öncelikle paranın havaya fırlatılması verisine bakıyoruz. yazı öngörüsü paranın düşüşüne kadar en iyi iki öngürüden biri. kumarhane sahibinin ve sigorta şirketlerinin para kazanacakları öngörüleri ise onların ne kadar gayretli olup müşteri bağlayacaklarına bağlı bir durum. yoksa bu tür işletmelerin yalnızca paradan para kazanma olasılıkları olduğu ve bir ürün sunmadıkları düşünülürse, burada öngörü ne kadar gayret sarfedip de paraya ulaşacaklarına bağlı. tüm bu örnekler para dolaşımı ile ilgili olduğundan öngörü kesinliği paraya dokunan ellerde bitecek. ama olgulardan hareketle bir öngörü de bulunmak istediğimizde, yani neden sonuç ilişkisinde düşündüğümüzde mümkün olasılıkların en safları ile iş görmeye çalışıyor oluruz ve öngörümüz daha yüksek kesinlik ifade eder; 10. kattan kendini bırakan biri için ailesinin bir süre üzüntü çekeceği öngörüsü yüksek ihtimal doğrudur. çünkü 10 kat aşağı yukarı 60-70metre demektir ve kendini bu yükseklikten bırakan bir insanın fiziki yapısı ölümü gerektirir. bu demek bu ölecek olan insanın ailesinin birden yok olacak olan bu insanın yokluğuna birden alışamayacak oluşlarından doğacak olan huzursuzluğun( ve daha birçk etkenin) üzüntü vereceğini daha insan kendini bırakır bırakmaz aşağıdan bakanın öngöreceğidir. | ||
|
||
insan hayati da zaten bir ongoru ile basliyor gibi. yuzbinlerce saglikli spermden birisi cikip yumurtayi doller. ve iste senin benim ilk hucrem. trilyonlarca yildizdan birtanesinde hayat var gibi. bu formule edilebilir mi bilmiyorum. ama varlik sanki tamamen bu belirsizlik ve "sans" uzerine kurulmus. |
||
|
||
| Olasılığa "şans" tabiri nedense çok kullanılır; herşeyi mistik boyuta çekme yetisiyle doğru orantılı sanırım... Yaşam olasılıklar bütünüyken, nasıl oluyorda düşük olasılık gerçekleştiğinde inanılmaz ya da mucize oluyor? |
||
|
||
| ben profesyonel kumarbazsam poker masası benim için bankamatiktir. (bu da öngörü) para hileliyse düz gelir. ayağıma ip bağlayıp atlarsam 70 m den düşünce ölmem. aşağıda havuz varsa ölmem. 10uncu kattan atlayıp 9uncu kata adam kucağını açıp tutarsa düşmem. atladığım sırada dünyaya dev bi göktaşı çarpabilir o zaman düşmek yerine yükselirim. bilimin açıklayamadığı bir nedenden dolayı tam atlıycağım sırada. yer çekimi ortaan kalktı. hadi bakalım. hamama giren terler. yook. adam grip olmuştur ateşi vardır yatak yorgan sarınsın terlemiyo işte. yani hiçbir ortam evrenin geri kalanından yalıtılmamış. dolayısıyla paranın olasılığı %50 değildir. diğer bütün olasılıkların toplamı var işin içinde. parayı atarken deprem olması, o anda evin içine kamyon girmesi (bizim mahalede geçen ay oldu) hava durumu, atan kişinin iyi niyeti, paranın imalatı sırasında yapılan küçük hatalar. parayı atan adamın üzerinde durduğu zeminin kayganlığı... atarsın o para düşmez. havada asılı kalır. pratikte bu böyle. yavaş git, kemerini tak, ışıkta dur, trafik kuralarına uy. sis farlarını yak. ne yaparsan yap. arkadan gelen arabanın sinek gibi sana yapışacağı vardır. senin 5 dakika sonran belli değil. |
||
|
||
Sonuç tek olsada yöntem seçeneklerini çoğaltmak herzaman mümkündür. Sonsuz sayıda gidiş yolu elde edilebilir (doğruluğunu ya da olabilirliğini düşünmeden) - evet bu doğru... |
||