|
||
Piyotr Alekseyeviç KROPOTKİN 1842 yılında Moskova'da doğdu. Soylu bir aileye mensup olduğundan iyi bir öğrenim gördü. Askeri okulu bitirdikten sonra Sibirya ya gitdi. Orada coğrafya ve tabiat üzerinde çalışmalar yaptı. O sıralarda inkılapçı fikirlerle de temas halindeydi. Proudhon'u okuyordu ve anarşizmi benimsemeye başlamıştı. "O zaman gözlemlerimi parti mücadelelerinden alınmış terimlerle formüle etmediğim halde, önceleri aziz tutmuş olduğum devlet disiplinine olan inancımı Sibirya'da yitirdiğimi söyleyebilirim. Anarşist olmaya hazırdım." (97) O nedenle soyluluk ünvanından vazgeçti ve Rusya Coğrafya Derneği'nin sekreterliğini de reddetti. 1872 yılında, İsviçre'nin Jura Dağları'nda gördüğü saat yapımcılarının gönüllü yardımlaşmaya dayalı lonca faaliyetleri anarşist düşüncelerinin somutlaşmasında etkili olacaktı. Burada iken katıldığı 2. Enternasyonel'de uzun süre kalmayarak Rusya'ya dönecek ve burada işçi ve köylülere yönelik devrimci faaliyetlerde bulunan Çaykovski çevresine katılacak, 1874 'de tutuklanarak 2 yıl cezaevinde kalacak ve kaçarak Avrupaya gidecektir. Kropotkin bir soylu olmasına rağmen: "Çevremdeki herşey sefaletten ve bir parça ekmek mücadelesinden ibaretse, böyle büyük sevinçlere ne hakkım var. Yüksek duygular dünyasında yaşamamı sağlayan şeyler, buğday yetiştiren ama çocuklarına yeterli ekmeği bulamayan insanların sofralanndan alınmışsa, sevinmeye ne hakkım var?" (98) diyerek soyluluktan ve tüm unvanlardan vazgeçmiştir. Bir bilim adamı olarak, o sırada hayli sansasyon yaratmış olan Danvinist düşüncelerden, hayatın kavga üzerinde temellendiği düşüncesinden etkilendi. Ama yaptığı gözlemler onu hayatın temelinin kavgaya değil karşılıklı yardımlaşmaya dayalı olduğunu göste-recekti. Böylece Karşılıklı Mücadele Yasasi'nı, Karşılıklı Yardımlaşma Yasasi'na dönüştürecektir. 1882'de Fransa'da isyana teşvik suçlamasıyla 3 yıl kaldığı cezaevinde Karşılıklı Yardımlaşma Kuramım daha da geliştirecektir. 1886 yılında ingiltere ye giden Kropotkin, 1917 Rus Devrimi'ne kadar burada kalacaktır. Kropotkin, Danvin ve onun izleyicisi olan Huxley'in tezlerine karşı düşüncelerim Karşılıklı Yardım adlı kitapta toplayarak 1902.^0 yayınladı. Bu kitabında Kropotkin hayvan ve insan toplumlarında yer alan dayanışma ve yardımlaşmalardan bir çok örnekler verir. Evrim kuramım benimserken bu kuramın temeline çatışmayı değil dayanışmayı koyar. Bu kitap aynı zamanda anarşizme de bilimsel bir temel kazandırır. Ona göre yardımlaşma duygusu ahlaki bir duygudur ve başkalarına egemen olma şeklindeki bencil istekten çok daha etkilidir. Hegel, Marx ve Darwin'in kuramlarına aldırmayan Kropotkin, tarihsel sürecin kökünde çatışmadan çok işbirliğinin yattığım savunmaktaydı. Bundan başka insanın doğal durumunun herkesin herkesle savaşı olarak gören Hobbes'un yaklaşımım da çürütür. Ona göre 16. ve 19. yüzyıllar arasında merkezi devletlerin Avrupada güçlenmesi doğal eğilimlerden bir sapmadır. O, ademi merkeziyetçi, apolitik ve işbirliğine dayalı bir toplumsal modeli savunmaktadır. Gönüllü işbirliğine dayalı toplum anlayışım Ekmeğin Fethi adlı kitabında açıklar. Bu kitabında model olarak 1848 devrimim ve Paris Kömününü alır. Ona göre özel mülkiyet ve gelir eşitsizliğinin yerini malların ve hizmetlerin özgürce bölüşümü almalıdır. Yani herkese emeğine göre değil, herkese ihtiyacına göre. Kollektivist ekonomiyi saf anarşist ideallere ters olarak görür. Çünkü kollektivizm, bireyin performansım ölçmek, bu-na uygun olarak mal ve hizmet bölüşümünü denetlemek üzere üretici birlikleri içinde bir otorite bulunmasını zorunlu kılıyordu. Bu işe eşitsizlik ve egemenliğin tohumlarım barındırmaktaydı. (99) Kropotkin, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yadsımadığı gibi bunların insan hayatım kolaylaştırdığım ve uygun bir işbölümü ile insanların günde 4-5 saat ça-lışarak kalan zamanlarım zevkli uğraşlara ayırabileceklerim söyler. Üretim ölçeklerinin küçültülerek, küçük ölçekli işletmelerde ademi merkeziyetçi ve doğadan kopmamış bir sanayileşmenin sağlanmasını, askeri ve lüks yatırımların engellenmesini ister. Bunun için de herşeyden önce zorunlu eğitim sisteminin hayatdan soyut sıkıcılığı yerine hayatla bütünleşmiş bir eğitim sistemi önerir. (100) Kropotkin, Rus ve Fransız Hapishaneleri (1887) adlı eserinde hapsedilme yöntemine dayalı cezalandırma sistemini de eleştirir. Ona göre hapishaneler mahkumu küçük düşürmekte, şahsiyetim bozmakta, ruhunu sakatlamakta, içkuvvetlerini yok etmekte, onu denetleyenlerin elinde uysal bir hale getiren insanlığa ve özgürlüğe aykırı kurumlardır. Öte yandan hapishaneler mahkumla birlikte çevresin! de cezalandırır. Beri yandan hiçbir olumlu işlevi yoktur. Ne mahkumu uslandırır, ne eğitir, ne de suçtan caydırır. Gerçekte en vahşi cezalandırma yöntemi olmasına karşın sanki iyi bir modelmiş gibi ileri sürülür. Aslında ise cezaevleri birer suç okuludurlar. En güzel yol ise ahlaki baskıyla suçun engellenmesi, suçlunun toplumsal tecridle cezalandınîmasıdır. Kropotkin*in bu önerileri İslami cezalandırma anlayışına da oldukça yakındır. İslam da kişisel özgürlüğü önleyerek cezaevi tipi cezalandırmayı yadsır. Toplumsal baskı, sürgün ve tazir tarzında bir cezalandırma yöntemi benimser. Kropotkin, amaçların araçları kutsallaştırdığı ya da mubah kıldığı tarzındaki Neçayevci anarşizmi reddeder. "Canlı ve sağlam hiç bir şey Cizvit hileleriyle inşa edilemez; başarmayı amaçladığımız devrimci eylemler için bayağı ve küçük tutkulardan destek aranmamalıdır. Yüce, insanca ve iyi düşünülmüş fikirler olmadan hiç bir devrim başarı gösteremez" der. O halde Kropotkin ahlaki bir devrimcilik önerir. Gizli şemaları, yönetici komiteleri, ve demir disipliniyle profesyonel devrimcilerden oluşan gizli örgütleri yararlı bulmaz. Halktan kopuk, kendi içine kapalı devrimci örgütler kendi içlerinde otoriter tohumlar taşımaktadır. Devrimci diktatörlük kavramı ise Kropotkin açısından asla kabul edilemezdir. Tüm bunlara karşın eylem yoluyla propogahdayı ve müstebitlerin şiddet yoluyla ceza-landırılmasını reddetmediği gibi, yeri gelince de destekler. Nitekim I. Dünya savaşında Alman otoriterliğinin durdurulması için itilaf devletlerim desteklemesi, anti-militarist yandaşlannın pekçoğunu kaybetmesine neden olacaktır. Kropotkin, Bakunin'in devrimci bir diktatöre itaat edilmesini gerektiren gizli devrimci parti fibrini, toplumsal kurtuluşu diktatoryal araçlarla sağlamak istediği ve bunun da geleceğin özgürlükçü toplumun doğasını etkileyeceğinden ötürü reddetmekteydi. Onun dev-rimciye bakışı varolan düzeni yıkmak amacıyla suç işlemeye ve ihanet etmeye hazır olan Bakunin ve Neçayev'in fanatik ahlaksızlığından çok uzak, ahlakçı bir bakıştı. (101) Kropotkin, Tolstoy un kötülüğe direnmeme öğretisini kabul etmiyor, sömürü ve tiranlığa şiddetle karşı konulmasını da gerekli görüyordu. Ancak zamanla şid-dete karşı duyduğu sempati azalacak ve şiddetin anarşizmi bayağılaştırarak gerçek amaçlarından uzaklaştıracağım söylemeye başlayacaktır. Bolşeviklerin Rus devrimim ele geçirmesini onaylamadı. Ancak Rus devrimi akabinde Rusyaya geldi. Kendisine teklif edilen eğitim bakanlığı görevim kabul etmedi. "Bugün Rusy ada egemen olan Sovyetler değil, parti komiteleridir. Böyle giderse, sosyalizm sözcüğü, Jakobenliğin olduğu gibi zamanla bir lanetleme sözcüğü haline gelecektir" diyecektir. Zamanla tecrit edilen Kropotkin, Moskova ya uzak bir kasabada, 1921 yılın-da, yalnızlık içerisinde ölecektir. Kropotkin, başkalarından fedakarlık yapmasını beklemezken kendisi fedakarca bir hayat çizgisi izledi. Hapishane ve sürgün hayatına karşın iyimser ve olumlu görüşünü yitirmedi. Anarşizme bilimsel bir temel oluşturmaya çalıştı. Marx gibi doğu ülkelerinin uygarlık adına fethedilmesini doğrulamadı. Ona göre savaşlar devletlerin hem nedeni hem de sonuçlarıydı. Kötü sonuçlarına ise katlanan yalnızca masum halklardı. Onun iyimserliği otoriterliğin insanın doğasında bulu-nuşunu dahi inkara vardı. Romain Rolland, Kropotkin'in Tolstoy'un ancak savunabildiği şeyleri yaşadığını, Oscar Wild da tanıdığı iki önemli kişiden birinin şair Verlaine, diğerininse Kropotkin olduğunu söyler. Kropotkine göre yasalar keşişin, hükümdarın, zenginlerin çıkarlarım korumak için çıkarılmışlardır ve gereksizlerdir. Daimi ordulara da gerek yoktur, çünkü halk kendi çıkarlarım savunacaktır. Kropotkine göre insan toplumsal bir varlıktır. Ama devlet halka hükmederek insanları sömürmek isteyen saldırgan gruplar tarafından kurulmuştur. Ona göre mülkiyet de daima insanların çoğunluğuna yoksulluk, sefalet ve güvensizlik getirmiştir. Azınlığın çoğunluk üzerindeki tahakkümü için bir araç olmuştur. O nedenle özel mülkiyet kaldırılmalıdır. Toprak ve sanayi .teşebbüsleri, karşılıklı rıza ile kurulmuş Kooperatif Birlikler tarafından yönetilmelidir. Ona göre bir birine benzer düşüncelere sahip olan insanlar topluluğu mahalli bir toplum meydana getirecekler ve kendi denetimlerim kendileri yapacaklardı. Uyuşmazlıklar hakemlerce çözülecek, kanunların yerini yazılı olmayan adetler alacaklı. Yönetsel sorunları federasyonlar çözecekler ve federasyonlar, konfederasyonlar şeklinde dünya toplumunu oluşturacaklardı. (102) Kropotkin dürüstlüğü, barışçılığı, fedakar ve samimi bir düşünür olması nedeniyle gerek batı toplumunda, gerekse Rusyada önemli bir saygınlık kazanmıştır. Ama onun ölümüyle anarşizm Rusya'da mezara gömülmüş, Sovyet ideolojisi, otoriter bir sistem olarak tüm anarşist eğilimleri ezerek çarlık despotizmim aratan bir istibdat rejimi yaratmıştır. (97) Anarşist Portreler, sh. 84. (98) a.g.e., sh. 83. (99) a.g.e., sh. 91. (100) Ana Britanica c.l4, sh. 13. (101) Anarşist Portreler, sh. 98. (102) Schapiro, sh. 106. |
||
|
||
| Türkçe Kropokin Kitapları: Anarşi / Felsefesi - İdeali Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Işık Ergüden Kaos Yayınları; Türkçe (Orijinal Dili: Fransızca); ISBN: 975-7005-13-14; 13.5 x 19.5 cm; 110 s.; İstanbul Nisan 2001 'Anarşistlerin geleceğe dair bir düş dünyasında yaşadıkları ve bugünün dünyasına gözlerini kapadıkları sık söylenen bir şeydir. Belki de, bugünün dünyasını fazlasıyla görüyoruz; gerçek renkleriyle hem de. Yakamızı bırakmayan bu otoriter önyargılar ormanında baltayla dolaşmamızın nedeni budur. Bizler ne hayal aleminde yaşıyoruz, ne de insanları olduklarından daha iyi hayal ediyoruz, onları oldukları gibi görüyoruz. Bu nedenle insanların en iyisinin bile otoritenin uygulamalarıyla özde kötü kılındığını ileri sürüyoruz. İnsanın insanı yönetmesinden bu nedenle nefret ediyoruz.' (Arka Kapak) -------------------------------------------------- Anarşist Etik Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Işık Ergüden Doruk Yayımcılık; Türkçe 73 s. 1. Hamur 13.5 x 19.5 cm. Ankara, 1999 ISBN: 9755532749, 2. Baskı İnsanlık düşüncesinin tarihi, sarkacın yüzyıllardır sürüp duran salınımlarını anımsatır. Uzun bir uyku döneminin ardından uyanma anı geldiğinde, düşünce, ilgili herkesin -yöneticilerin, yasa koyucuların, ruhbanların- onu özenle sarıp sarmaladıkları zincirlerden kurtulur. Bu zincirleri parçalar. Kendisine öğretilen herşeyi sert bir eleştiriden geçirir ve bağrında yetiştiği dinsel, politik, yasal ve toplumsal önyargıların boşluğunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serer. (Kitabın İçinden) ---------------------------------------------------- Bir Devrimcinin Anıları 1 Öteki Yayınevi, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Mazlum Beyhan Öteki Yayınevi; Türkçe (Orijinal Dili Rusça) 327 s. 1. Hamur Ciltli 13.5 x 20 cm. Ankara, Ekim 2000 ISBN: 9755841741, 1. Baskı Ey, biz ki her gün ıstırap çekenler, her gün aşağılananlar. Biz, bir araya geldiğimizde mahşer gibiyiz; ve hiç kimsenin gücü bize yetmeyecektir. Biz, diğer her şeyi içine alıp eritebilecek o dev okyanusuz. Ey şairler, ressamlar, heykeltıraşlar, müzisyenler, bize katılın! Kalemini, fırçanı ve fikirlerini devrimin hizmetine sun! Halkın, ona zulmedenlere karşı onurlu mücadelesinde emeğinle gençliğimizin yüreğinde bir ateş yak... Ey, bilgi, ilim irfan sahibi olanlar, yetenek, beceri, azim sahibi olanlar, eğer kişiliğinde bir nebze insaf varsa, gel, sen ve tüm dostların, gel ve birikimlerini, buna en çok ihtiyacı olanların hizmetine ver! Çünkü sadece ve sadece o zaman onurlu, gerçek ve insana yaraşır bir hayatınız olacak. - Kropotkin - (Arka Kapak) ------------------------------------------------ Bir Devrimcinin Anıları 2 Öteki Yayınevi, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Mazlum Beyhan Öteki Yayınevi; Türkçe (Orijinal Dili Rusça) 706 s. 1. Hamur Ciltli 13.5 x 20 cm. Ankara, Ekim 2000 ISBN: 975584175X, 1. Baskı Enternasyonel'in 1872 yılında yapılan Hague Kongresi'nde Londra Genel Kurulu uydurma bir çoğunlukla Bakunin'i ve arkadaşı Guillaume ile tüm Jura Federasyonu'nu Enternasyonal'den attı. Ama İspanya, İtalya ve Belçika federasyonlarının da Jure Federasyonu'nun yanında yer alacaklarından kuşku duyulmadığı için Kongre, Enternasyonal'i dağıtma girişiminde bulundu. Alınan karara göre, birkaç sosyal-demokrattan oluşan yeni Genel Kurul, kendilerini denetleyecek tek bir işçi örgütünün bulunmadığı New York'ta toplanacaktı bundan böyle. İspanya, İtalya, Belçika ve Jura Federasyonları beş-altı yıl daha varlıklarını sürdükdükleri ve her yıl olağan kongrelerini yaptıkları halde, berikilerden hiçbir ses çıkmadı. (Kitabın İçinden) ------------------------------------------------ Çağdaş Bilim ve Anarşi Öteki Yayınevi, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Mazlum Beyhan Öteki Yayınevi; Türkçe (Orijinal Dili Rusça) 397 s. 1. Hamur Ciltli 13.5 x 20 cm. Ankara, Ekim 1999 ISBN: 9755841415, 1. Baskı y, biz ki her gün ıstırap çekenler, hergün aşağılananlar. Biz, biraraya geldiğimizde mahşer gibiyiz; ve hiç kimsenin gücü bize yetmeyecektir. Biz, diğer her şeyi içine alıp eritebilecek o dev okyanusuz. Ey şairler, ressamlar, heykeltraşlar, müzisyenler, bize katılın! Kalemini, fırçanı ve fikirlerini devrimin hizmetine sun! Halkın, ona zulmedenlere karşı onurlu mücadelesinde emeğinle gençliğimizin yüreğinde bir ateş yak... Ey, bilgi, ilim irfan sahibi olanlar, yetenek, beceri, azim sahibi olanlar, eğer kişiliğinde bir nebze insaf varsa, gel, sen ve tüm dostların, gel ve birikimlerini, buna en çok ihtiyacı olanların hizmetine ver! Çünkü sadece ve sadece o zaman onurlu, gerçek ve insana yaraşır bir hayatınız olacak. (Arka Kapak) ---------------------------------------------- Karşılıklı Yardımlaşma / Evrimin Bir Faktörü Pyotr Alekseyeviç Kropotkin; Tercüme: Deniz Güneri, Işık Ergüden Kaos Yayınları; Türkçe 310 s. 13.5 x 19.5 cm. İstanbul, Mart 2001 ISBN: 9757005150, 1. Baskı |
||
|
||
| Anarsistin ALLahi | ||
|
||
| kronolojik olarak kropotkin'in hayatı 1/2 9 Aralık 1842 Aleksei Kropotkin ve Yekaterina Nikolaevna'nın çoçuğu olarak dünyaya geldi. Aleksei nispeten zengin bir ordu görevlisiydi ve soylu bir aileden geliyordu (Peter aslında bir prensti). Her ne kadar evde katı bir askeri disiplin uygulasa da, Aleksei'nin askeri kariyeri o kadar da parlak değildi. Aleksei, Yekaterina ile 1831 seferberliği sırasında tanışmıştı. Çiftin dört çoçuğu vardı: Nikolai (1835), Yelena (1835), Alexander (1841) ve Peter (1842). Bir Kazak ordu görevlisinin kızı olan Yekaterina okumaktan, yazmaktan ve resim yapmaktan zevk alan, doğal artistik yetenekleri olan birisiydi. Peter hayatı boyunca Yelena ve Alexander'a yakın kalmıştır. 1846 Peter'ın annesi verem'den ölür. Bu ise Peter ve kardeşlerini nispeten katı olan babalarının bakımına terk eder. Peter ve Alexander anneleri ile olan yaşantılarını hatırlamak için henüz çok küçük olsalar da, her ikisi de hayatları boyunca ona karşı aşırı bir düşkünlük gösterdiler. 1848 Peter'ın babası (emir komutanının isteğiyle) Yelizateva Markovna Korandino ile evlendi. Yelizateva evde büyük bir huzursuzluğa neden oldu. Saldırgan, kontrol edici bir karaktere sahip bir kadın olan Yelizateva, çocukları teselli edeceği yerde ölmüş olan annelerinin tüm izlerini yok etmeye çalıştı. 1853 Nikolai Kırım Savaşı'ndaki askeri görevi nedeni ile aile evinden ayrılır. Nikolai'nin evi terk etmesi Peter'in erginliğe ulaşmasından hemen önceye denk gelir. Peter'a göre, o ilk fırsatta ayrılmıştı, çünkü bütün çocuklar içinde, babaları ile ilişkileri en kötü olan oydu. Daha sonra St. George Cesaret Haç'ı ile ödüllendirilerek görevinde terfi ettirilse de, babasının ilgisini kazanamaz. Savaştan sonra içki sorunu ortaya çıkar; bu ise en sonunda askeri hizmetlerden el çektirilmesine ve bir manastıra kapanmasına yol açar. 1864'te kaçan Nikolai'den daha sonra hiçbir haber alınamaz. 1856 Alexander Moskova Harp Okulu Taburuna katılmak için evden ayrılır. Peter ve Alexander, yaşamlarının ilk yıllarının büyük bir kısmını birlikte geçirmişlerdir. Alexander'ın bıraktığı boşluğu, Rus özel ders hocası Nikolai Pavlovich Smirnov doldurdu. Peter'ın başka hocaları olsa da, o ve Smirnov başarılı bir arkadaşlık kurarlar. Peter'in ilk entelektüel gelişmeleri büyük ölçüde Smirnov tarafından etkilenmiştir. Yaklaşık aynı zamanlarda, Peter Birinci Moskova Lisesi'ne girdi. "Tüm konuların oabilecek en duyarsız şekilde öğretildiği"ni düşünen Peter, okuldan o kadar da etkilenmemişti. Sorun kısmen Peter'in toplu öğrenim deneyimi ile ilk defa karşılaşmasından kaynaklanıyordu. Okuldan hoşlanmamasına rağmen, geometri'den mükemmel notlar almayı başardı, ve tarih ile coğrafya'dan da büyük zevk alıyordu. Ağustos 1857 Peter'ın Pages Taburuna katılması hayatında yeni bir dönüm noktası oldu. Belki de babasına olan kızgınlığı nedeni ile Peter açıkça Taburdaki bir çok otorite biçimlerine karşı çıktı. İlgilerindeki farklılar nedeni ile, sınıf arkadaşları ile ilişkilerini geliştirmekte oldukça zorlandı. Grup'la kaynaşmaktansa, Peter zamanının büyük bir kısmını kitap okumaya, mektup yazmaya ve dergi çıkarmaya ayırdı. Bu zaman zarfında, Peter ve Alexander yazışmaları sonucunda birbirlerine oldukça yakınlaştılar. 1858 Peter'ın yazıları onun bu zaman zarfında yoğun bir şekilde politik iktisat ve istatistikle ilgilendiğini gösteriyor. Hatta, Nikolskoe ticaret fuarında alınan ve satılan tüm ürünlerinin istatistiki ve fiyat analizini yapmak amacı ile önemli bir çalışma da yaptı. Bu eğilimleri onun daha iyi bir istatistik anlayışına sahip olmasına yol açarken, bu deneyim ona daha önemli şeyler de kazandırdı. Bu onun köylülerle ilk gerçek iletişime geçişiydi. 1861 Bu yıl belki de Rus tarihinin en önemli yıllarından birisidir. Tüm Rus köylüleri özgürleştirildiler [serflikten]. Bu hareket gelecek on yıldaki Rusya'nın toplumsal ve ekonomik koşullarını oldukça etkileyecekti. Bu hareketi tüm gücü ile destekleyen Peter, bunun Çar'ın büyük bir reformist olduğunu ispatlaması nedeni ile Çar Alexander II'e saygı duymasına yol açtı. Peter ilk defa birisinin özgürlüğünü kaybetmesinin ne demek olduğunu yaşadı. Kıtaya atanan yeni yardımcı yönetici yüksek sınıftan olanlara sağlanan imkanların çoğunu kaldırdı. Bunu takip eden protestolardan Peter'ın payına düşen Kıta'nın hapishanesinde haftalar geçirmek oldu. Bu Peter'ın devrimci tavırla eylemde bulunduğu ilk deneyimdi. Otoriteyle olan çatışmasına rağmen, okulun son yılına sınıf birincisi olarak başladı. Bu nedenle de sınıfının son yılında İmparatorun page de chambre'si olarak atandı. Bu askeri kariyere doğru önemli bir adımdı. Bu görevdeyken, Peter sarayın sosyal etkinliklerinde oldukça zaman harcadı. Bunların ışığında, Peter Çar'a olan güvenini büyük ölçüde yitirdi. Sarayın aşırı israfına tanık oldu. Bunu Nikolskoe ticari fuarında karşılaştığı köylülerin çalışma ve yaşama koşulları ile karşılaştırdığında, Peter Çar'a daha fazla katlanamadı. 1862 Peter mezuniyeti yaklaştıkça, geleceğini düşünmeye başladı. Kendi sınıfındaki pozisyonu nedeni ile istediği komisyona seçileceğini biliyordu. Matematiğe olan ilgisi nedeni ile ciddi şekilde Topçuluk Akademisi'ne katılmayı düşünüyordu. Ama hükümete karşı gelişen hayalkırıklığı sonucunda akademiye katılmamaya karar verdi. Bunun yerine toplumsal koşulları değiştirebileceği, ve böylece de Rus toplumunun aşağı sınıflarına yardım edebileceği bir konuma gelmeyi düşündü. Bunu yapabileceğini düşündüğü yerlerden birisi Sibirya idi. Ama ne yazıkki hem babası, hem de okul yöneticisi onun bu kariyer tercihini destelemekte gönülsüzlerdi. Ama Peter'in Apraksi Sarayı çatışmasındaki kahramanlığı, nihayetinde Sibirya idaresine katılmasına olanak tanıdı. Bu Peter için on yıllık bir gezginlik döneminin başlangıcıydı. Ekim'de Sibirya'ya vardığında, Peter General Kukel'in komutası altına verilmişti. Projeleri tamamı ile Peter'in umdukları ile çakışıyordu. Peter için, Kukel Rusya'da önemli değişiklikleri başlatabilecek bir liberal reformcuydu. Peter'in Sibirya'daki ilk projelerinden birisi cezaevi reform komitesinde sekreter olarak çalışmaktı. Cezaevlerine yapılan planlanmış ziyaretlerinde, komite acınacak koşulları ilk elden tanık oldu. Bir reform önerileri paketi hazırlanarak, St. Petersburg'a gönderildi. Ne yazıkki, tavsiyeler büyük ölçüde dikkate alınmadı. Peter ise cezaevlerinde gördüğü insanlık dışı yaşamdan oldukça etkilenmişti. Kasım 1862 Peter, Markovich adlı resmi görevlinin uygulamalarını denetlemek üzere görevlendirildi. Markovich'in gücünü kötüye kullanarak, köylüleri soyduğu ve dövdüğü yönünde raporlar gelmişti. Markovich'in idare ettiği köylülerle konuşarak, Peter Markovich'in görevden alınmasına yetecek kadar kanıt toplamayı başardı. Bu görevden almayı takip eden gelişmelerden Peter derin bir şekilde hayal kırıklığına uğradı. Markovich, Irkutsk yöneticisi Ye. M. Zhukovski'nin yakınıydı. Zhukovski nüfusunu kullanarak Markovich'in, görevden alınmasından kısa bir süre sonra, başka bir bölgede göreve atınmasını sağladı. Bu, Peter'in hükümete karşı oluşan hayalkırıklığını daha da arttırdı. 1863 Sibirya'da geçen zamanı boyunca bu hayalkırıklığı giderek arttı. Şubat'ta Zhuhovski Kukel'e Irkutsk'a resmen bilgi vermesi emrini verdi. Açıkça Kukel, Michael Bakunin'in Sibirya'dan kaçmasından sorumlu tutuluyordu. Bu suçlamanın yanısıra, Zhukovski Kukel'in sürgündekilere karşı gösterdiği sempatik tutuma da taraftar değildi. Bu suçlamaların sonucunda Kukel görevinden alındı. Sistemin Markovich ve Zhukovski gibi adamların iktidarda kalmasına imkan tanırken, Kukel'i görevden alması artık Peter için anlaşılabilir şeylerdi. Geçici bir süre için olsa da görevinden uzaklaşmak için, Peter Amur Nehri boyunca görevlendirilen taşıma gemileri konvoyuna gönüllü olarak katıldı. Bu yolculuk Peter'ın o ana kadar Sibirya'da yaşadığı hayalkırıklığından ve gerilimden kaçması için bir fırsat oldu. Günlüklerinden anlaşıldığı üzere, bu yolculuk süresince Peter doğa ile çevrili olmaktan gayet mutlu idi. Ne yazıkki doğa herşeyin daha kötüye gitmesine neden oldu. Fırtına nedeni ile 43 geminin hepsi battı. Dönüş yolculuğu sırasında, köylülerin hayatlarının gerçekten neye benzediğini görme şansını edindi. Bu sayede hükümetin büyük planının sonuçlarına da tanıklık etti: Sibirya'daki sürgünler zorunlu olarak çalıştırılıyorlardı, ve biraz şansla mükemmel işçilere dönüşüyorlardı. Aslında bu insanlar yaşamları pahasına köleliğe zorlanıyorlardı. Peter hükümetin planının hiçbir zaman işlemeyeceğini anlamıştı. Kasım Taşıma gemilerindeki kayıplar nedeni ile, Peter'ın kişisel olarak bizzat St. Petersburg'a rapor vermesi gerekiyordu. Gelecekteki kazaları engellemek için Amur üstünde kullanılan gemilerin iyileştirilmesi konusunda resmi görevlileri ikna edeceğini umuyordu. Ama St. Petersburg bürokrasisi ile yüzleştiğinde, çok az ilerleme sağlayabildi. Bir çok çabadan sonra, Savaş bakanı Miliutin en sonunda Peter'ı ciddiye almış gözüküyordu. Peter'den kazaya ilişkin resmi bir rapor, ve gemilerin iyileştirilmesine yönelik önerilerini bakanlığa sunmasını talep etti. Çok sonraları Peter önerilerinin uygulanmadığını öğrenecekti. Ocak 1864 Peter, en sonunda ilerleme kaydettiğini düşünerek Sibirya'ya döndü. Ayrılmasından önce, Doğu Sibirya'ya gitmek üzere özel bir göreve atanmıştı. Yanına John Stuart Mill'in Özgürlük Üstüne adlı kitabını almıştı. Şubat'ta Irkutsk'a varınca, farklı yerlerde yayınlanan makaleleri ile hükümeti eleştirmeye başladı. Amur bölgesinde, hükümetin kararlarının artık bölge sakinlerine zarar vermemesini amaçlayan bir çalışma yapılmasını önerdi. Her ne kadar bu eleştirileri Sibirya idaresindeki bir çok görevlinin dikkatini çektiyde de, herhangi bir disiplin uygulamasına maruz kalmadı. Mayıs 1864 Peter artık işinden o derece hayalkırıklığına uğramıştıki, istifa etmeyi düşünmeye başlamıştı. Ama eğer ayrılırsa, hangi alanda devam edeceğini bilemiyordu. Hükümet çalışmalarından giderek geri çekildiği bir sırada, başka bir fırsat ortaya çıktı. Mançurya'nın coğrafik araştırmasına katılması teklif edildi. Coğrafya Peter'in her zaman ilgisini çekmişti, böylece bu teklifi büyük bir memnuniyetle kabul etti. Bu keşife çalışılacak alan hakkındaki mevcut tüm kitapları okuyarak başladı. Günlüğünün Haziran ve Temmuz aylarına ait olan bölümleri (Mançurya'da kaldığı dönem), onun bu coğrafik çalışmadan oldukça keyif aldığını gösteriyor. 1865 Bu yıl boyunca Peter kendisini tamamen coğrafi araştırmalara adadı. Bu çalışmaları, sonunda onu coğrafya topluluğu içinde ün kazanmasına neden oldu. Aynı zamanda, ülkesindeki insanların çoğunun karşılaştığı acıları unutmasına yardım etti. 1866 Peter sonunda orduyu terketmek zorunda olduğunu anladı. Bu kararı almasında iki olay etkili oldu. Bunlardan birisi gezide, Peter'ın Lena altın madenini ziyareti sırasında oldu. Buradaki koşullar Peter'ın Amur bölgesindeki kasabalarda gördüklerinden de kötüydü. Kardeşine yazdığı mektuplar, Peter'ın işçilere karşı izlenen tutumdan şok olduğuna tanıklık eder. Bu durumu değiştirmenin tek yolunun mevcut ekonomik sistemi kökten değiştirmek olduğunu belirtir. İkinci olaysa Haziran'da olur. Sürgündeki bir grup Polonyalı Çin'e kaçmak için ayaklanma başlattılar. Sibirya idaresi orduyu göndererek çabucak durumu kontrol altına alır. Ordu düzeni yeniden sağlar, ve ayaklanmanın beş lideri kurşuna dizilir. Lena altın madenlerindeki koşullara tanıklığının etkisi ile Peter Polonyalıların neden kaçmak istediklerini anlıyordu. Bunun da ötesinde, ayaklanma kimseye karşı bir tehdit oluşturmuyorken ordunun kullanılmasını bir türlü içine sindiremedi. Bunu takip eden aylarda, Peter kendini J.S. Mill, Renan, Herzen ve Proudhon'un çalışmalarını okumaya verdi. 1867 Nisan'da Peter nihayet Irkutsk'u terk ederek St. Petersburg'a döndü. Askeri görevlerinden ayrılsa da, hükümet hizmetlerinden kendini soyutlayamadı. Merkezi İstatistik Komitesi üyesi oldu. Bu görev çok az bir iş yüküne sahipti ve Peter böylece Coğrafya Topluluğu için yaptığı çalışmalar üstünde yoğunlaşabiliyordu. Üniversite'ye de kayıt yaptırdı, ama mali sorunlar yüzünden mezuniyet gereksinimlerini yerine getiremedi. 1868-1870 Peter tamamı ile coğrafya çalışmalarına yoğunlaşmıştı. 1871 Sonbahar'da Peter'ın babası ölür. Babası Peter'ın yaşamı üzerinde önemli derecede kontrole sahipti. En sonunda ölünce, Peter da nihayet kendi yaşamı üzerinde kontrol kurabildi. İşte tam bu sırada, kamu hizmeti görevinden ayrılır. İmparatorluk Coğrafya Topluluğu ona sekreterlik görevini (onun yaşındaki birisi için büyük bir onur olan) önerir. Peter ise Topluluktaki yapacağı kariyeri boşa geçirilmiş olarak değerlendirerek, teklifi reddeder. Peter, gazetelerdeki Paris Komünü haberlerinin etkisi ile, Fransız-Prusya savaşı sırasındaki işçi hareketleri ile ilgilenmeye başlar. Hayatının bu dönüşüm evresinde, Peter işçi hareketleri hakkında daha çok şey öğrenmek için yurtdışına seyahat etmeye karar verir. 1872 Şubat'ta Rusya'dan ayrılarak İsviçre'ye hareket eder. Zürih'e varmasının hemen ertesinde Peter Enternasyonal'in yerel şubesine üye olur. Rusya'da mevcut olmayan sosyalist literatür ile tanışır. Sosyalizm hakkında sayısız eser okuduktan sonra, bir çok sosyalist liderlerle mülakatlar yapmak üzere İsviçre'de seyahat ederek konu üzerindeki çalışmalarını derinleştirir. İşte tam bu sırada, Enternasyonal'in işçiler toplantısına katılmaya başlar (liderlerin toplantısına katılmaktansa). Mart'ta bir arkadaşı Peter'a Neuchatel'deki Jura Federasyonu'nun merkezini ziyaret etmesi önerisinde bulunur. Neuchatel'de, Peter Bakunin'in en yakın arkadaşlarından birisi olan Guillaume ile tanışır. Hem Guillaume, hem de Jura Federasyonu hakkında Peter'da olumlu izlenimler oluşmuştur. Federasyon'da organizasyon olmaması ile büyülenmiş olan Peter, [federasyonu] eylemde görmeyi arzuluyordu. Jura işçilerinin bizzat kendilerini görmeyi arzulayan Peter Sovilier'e gider, orada başka bir federasyon lideri Adhemar Schwitzguebel ile tanışır. O da Peter'i çoğu saat imalatçısı olan bölge işçileri ile tanıştırır. İşçilerin izole edilmiş ve kendine yeterli doğası Peter'i derinden etkiler. Kendi çıkarları doğrultusunda çalışmalarına müsade edildiğinde işçi cemaatinin (ing. community) başarılı olduğunu görür. İşte hayatının bu anında anarşist olduğunu hisseder. Hatta Jura Federasyonunda devamlı bir görev alarak İsviçre'de kalmayı düşünmektedir. Guillaume onu, bunun pratik olmadığı konusunda ikna eder. Bu yolculuğun garip yanlarından birisi ise, mesafe olarak aralarında çok az bir uzaklık olmasına rağmen, Peter ile Bakunin'in hiç karşılaşmamış olmasıdır. Bu aslında [karşılaşmak için] iyi bir şanstı, ama bir çok nedenden dolayı Peter Bakunin ile tanışmak üzere Locarno'ya gitmedi. Bunun sonucunda ise önde gelen iki Rus anarşisti asla karşılaşamadılar. Mayıs'ta Rusya'ya dönünce, "sansür yasası tarafından koşulsuz olarak yasaklanan", geniş bir sosyalist yazın toplamasını da yanında getirdi. Bu onun devlete karşı ilk sabote edici hareketiydi. Bu çalışmaları kardeşi ile paylaşmak için aşırı bir risk almıştı. Kısmen bu yazından cesaretlenen Alexander sosyalistlerle bizzat karşılaşmak için İsviçre'ye seyahat etti. Bu seyahatinin sonunda, Lavro'un güçlerinin tarafını tutuyordu. Bu ise Peter'ın tarafına rakip bir taraftı. Bu şans eseri kardeşler arasında bir sürtüşmeye neden olmadı. Bu tercihler iki kardeşin kişiliklerini yansıtıyordu. Dönmesini takiben, Peter bulduklarını diğerleri ile paylaşmak için sabırsızlık içindeydi. Ama koşullar bu tip bir faaliyeti oldukça riskli yapıyordu. Peter güvenebileceği insanlar bulmak zorundaydı. Bu güveni, devrimci bilinci tüm Rusya'ya yaymak için kurulmuş olan Chaikovski Çevresi'nde buldu. Bu gruba katılmakta bazı güçlükler çekti. Çevre'deki bir çok liderden farklı ideolojik görüşleri vardı, ve Çevre'nin üyelerinin çoğundan 7-10 yıl daha yaşlıydı. Bazıları onun Çevre'nin davasına tam olarak katkıda bulunamayacağını ya da bulunmakta isteksiz olacağını düşünüyorlardı. 1873 Peter kendisine yöneltilen eleştirilerin yanlış olduğunu knizhnoe delo adlı komitedeki çalışmaları ile ispatladı. Bu komite köylülere yönelik mevcut sosyalist yazının biçimini değiştirmek üzere oluşturulmuştu. O zaman sadece entelektüel yaklaşımlar güdülüyordu. Chaikovski Çevresi bu tip bir yazının işçileri isyana teşvik etmeyeceğini düşünüyordu. Bunun yerine, kitleler tarafından yapılmış başarılı devrim hikayeleri gerekliydi. Bu broşürlerin halihazırdaki hallerinin aşırı basit olması gerekecekti, çünkü emekçi sınıfın eğitimsizliği söz konusuydu. Bu broşürler köylüler tarafından gayet olumlu karşılandı, ve nihayetinde de hükümet bunları "aşırı derecede zararlı" ilan ederek, yasadışı ilan etti. Peter broşürlerden sadece birinin yazılmasından sorumluyken, komitenin gelişmesinde önemli etkileri oldu. Yazla birlikte Peter Çevre içindeki diğer projelerle de ilgilenmeye başladı. Ama ailesinin varlıklarından birisini sattığında, Çevre'ye para vermeyi reddetmesi bir çoğunu kızdırdı. Çevre Bakunin ile Lavrov arasındaki güç mücadelesinde taraf olmayı tartışmaya başlayınca, gerilim daha da arttı. Peter Lavrov'un tarafını tutmanın (Çevre'nin büyük bir kısmı bunu istiyordu) işçiler arasında devrim tohumlarının ekilmesindeki ilerlemeyi olumsuz etkileyeceğini düşünüyordu. Peter Çevre'nin rabochee delo faaliyetleri sırasında işçilerle bizzat aşina olmuştu. Bu komitenin içinde yer almak Peter'ın emekçi gruplarına dersler vermesini gerektiriyordu. Hem polisten sakınmak, hem de kendisini (hedef kitlesi olan) köylülerle daha ilgili kılmak için, genellikle kendini Borodin adında bir köylü olarak gizliyordu. Bu nedenle ve hayatının ilk dönemlerinde emekçi sınıfla haşır neşir olması sayesinde, Peter diğer eğitimcilerden çok daha başarılı oldu. Bunun da ötesinde, işçilerle doğrudan temas içinde olmaktan ve sözlerinin onlar üzerindeki etkilerine tanık olmaktan büyük bir sevinç duyuyordu. Derslerin nihayetinde, işçilerin birleşmesine ve mevcut hükümet sistemini yıkımına yol açacağını bekliyorlardı. 1874 Chaikovski Çevresi amaçlarını gerçekleştirmeden önce önemli gerilemeler yaşadı. Mart'ta öğrencilerin kaldığı bir apartman polis tarafından basıldı. İçerde, polis P.A. Kropotkin tarafından yazılmış devrimci manifesto'nun kopyalarını buldu. Bu manifesto Peter'ın ilk önemli politik beyanatı olsa da, polis onun tüm khozhdenie v narod'nin (halk harekatı) lideri olduğu sonucuna vardı. Kropotkin bunu haber alır almaz, hemen ülkeden ayrılmayı düşündü. Ama, ayrılmadan önce, Peter Coğrafya Topluluğuna bir sunuş yapmak istiyordu. Sunuşu takiben ayrılmak üzere tüm eşyalarını paketlenmiş halde hazırlamıştı. Sunuş olumlu karşılandı ve durum Peter'ın kaçmasına için uygun gözüküyordu. Arabaya biner binmez, işçilerle dolu olan başka bir araba ona yaklaştı. Tutuklanmaktan kaçan işçilerin yardımına ihtiyaçları olabileceğini düşünen Peter, işçilerle konuşmak üzere arabasından indi. Arabasından ayrılır ayrılmaz, işçilerin arabasından bir grup polis çıktı ve Peter'i Prens Peter Kropotkin olarak değil de, anarşist köylü Borodin olatak tutukladılar. Peter sunuşunu yaparken polis apartman dairesini araştırmıştı. İçerde o ve diğerlerinin yaptıklarına dair açık deliller olan günlüğünü, bir çok kitabını ve yazılarını bulmuşlardı. Peter ayrıntılı bir şekilde sorgulandı, fakat herhangi bir bilgi vermeyi reddetti. Polis en sonunda Peter'in aleyhine tanıklık etmeleri için köylülere rüşvet vermek zorunda kaldı. Bu bilgiler ışığı altında, Nisan ayında kötü bir üne sahip Peter ve Paul Kalesi'ne nakledildi. Bu kaledeki koşullar oldukça ağırdı. Hücreler nemli ve oldukça rahatsız edici haldeydiler. Mahkumlar birbirinden tamamen ayrılmıştı, böylece Peter haftalarca insanlarla hiçbir iletişimi olmadan kaldı. Hapishanede yazı yazmaya izin verilmiyordu, Peter gibi büyük bir entelektüel için büyük bir cezaydı. Peter'ın akıl sağlığını korumasına yardım eden sadece iki faaliyeti vardı; okumak ve egzersiz yapmak. Peter'ın okuduklarının büyük bir kısmı bilim ve tarih üzerineydi, ve bunlar kız ve erkek kardeşleri tarafından sağlanıyordu. Her gün cezaevinin alanında gezinmesine müsade ediliyordu. Ama bu kısa zaman Peter'ı tatmin etmiyordu. Buna ek olarak pek çok saatini de hücresinde volta atmakla geçiriyordu. Peter'ın akademik ve ailevi ilişkileri yavaş yavaş ona karşı gösterilen muameleyi etkilemeye başladı. Eylül'de, Coğrafya Topluluğu, cezaevi otoritelerini Peter'ın hergün uzun saatler boyunca bir çok coğrafya makalesi üzerine yazması ve çalışması için özel izin vermeye ikna etti. Sonuç ise 1876 yılında basılacak olan buzul çağlarına ilişkin kapsamlı bir çalışma oldu. 1875 Bu yılın ortalarına doğru, daha çok siyasi mahkum tutuklanmış ve kaleye doldurulmuştu. Peter'ın ilk hapishaneye geldiğinde varolan sessizlik artık kırılmıştı. Mahkumlar duvarlara vurma yolu ile bir iletişim sistemi geliştirdiler. Bu sıralarda Peter beklenmedik bir ziyaretçi ile karşılaştı. Bir öğleden sonra, Büyük Prens Nikolai Nikolaevich, çar'ın büyük kardeşi, tamamen habersizce Peter'in hücresine geldi. Bu benzeri görülmemiş bir şeydi. Büyük Prens, bu kadar soylu bir konumda bulunan bir insanın neden devrimci hareket ile ilgilendiğini anlamak için Peter'ı ziyaret etmişti. Karşılaşma, her ikisinin de birbirinden pek hoşlanmaması ve diğerinin toplum için büyük bir tehlike olduğunu düşünmesi nedeni ile, pek de iyi geçmedi. Büyük Prens Peter'ın mantığını anlamadan hücreyi terk etti. Yılın sonuna doğru, Peter umudunu kaybetmeye başlamıştı. Soruşturmalar devam etti, ve polis Peter'i itiraf ettirmek için her türlü araca başvurdu. Bu sıralarda, sağlığı da kötüleşmeye başlıyordu. Hücrenin nemli ve soğuk koşulları Peter'in romatizmaya yakalanmasına yol açtı. Aralık'ta, Adalet Bakanlığı mahkemesi yaklaşan Peter'in St. Petersburg Tevkif Evine nakline karar verir. Peter Peter ve Paul Kale'sinde 21 ay geçirmişti. 1876 Tevkif Evine geldikten sonra Peter'in yaşama koşulları iyileşir. Bunun nedeni ise, Peter'ın kendi sözleri ile, evin "yabancı ziyaretçiler için hazırlanmış büyük bir gösteri odası" olmasıdır. Artık Peter'ın arkadaşları ve ailesi ile görüşmesi serbest bırakılmıştı. Yaşama koşullarındaki bu iyileşmeye rağmen, Peter'in sağlığı kötüleşmeye devam ediyordu. Peter'in yeni hücresi Peter ve Paul Kale'sindekinden oldukça küçüktü (dört adım genişliğindeydi), ve Peter günlük yürüme rutinini gerçekleştirmeye çalışırken başı dönüyordu. Kısa bir süre sonra, klostrofobi [kapalı yerlerde bulunmaktan çekinme, korkma] rahatsızlığı başgösterdi. Kızkardeşi sağlığı hakkında oldukça endişeleniyordu. Doktoru, sağlığı iyileşinceye kadar Peter'i askeri askeri hastaneye sevk etmesi konusunda ikna etmeyi başardı. Mayıs'ta St. Petersburg Askeri Hastanesi'ne nakledildi. Bu pek çok açıdan önem taşıyordu. En başta, Peter sonunda akli ve bedensel sağlığının iyileşmesi için gerekli olan tıbbi yardıma ulaşabilmişti. Transferin hemen akabinde daha iyi hissetmeye başladı. Fakat bunun doktorları tarafından farkedilmesine izin vermedi. Bu ise Peter'in hastaneye nakledilmesinin ikinci önemli nedenini gösterir; güvenlik hastanede çok daha gevşekti. Peter hemen bir kaçma planı üzerinde çalışmaya başladı. Haziran sonunda, Peter hastane alanında yaptığı günlük yürüyüşü sırasında kaçmaya dayanan ayrıntılı bir plan hazırlamıştı. Diğer bir çok kişi gardiyanların dikkatini çekerek, sahilin kaçış için uygun olmasını sağlayacak, ve Peter binek arabası ile kaçacaktı. Kaçma günü geldiğinde, bir felaket tüm planları altüst eder. İşbirlikçileri sahil tarafının temiz olduğunu işaret etmek için kullanılacak kırmızı bir balon bulamamışlardır. Kaçış gerçekleşmedi, ve bu aslında Peter için bir şans oldu. Bir köylü konvoyu kaçış yolunu kapatmıştı. Peter eğer kaçmaya kalkışmış olsaydı, tekrar yakalanması neredeyse kesindi. Sonraki 24 saat boyunca Peter'in arkadaşları yeni bir kaçış planı hazırlamak için delicesine çalıştılar. Bayağı bir çabadan sonra, Peter'in ilk planında gerekli değişiklikleri yaptılar. Tek sorun yapılan değişikliklerden Peter'in haberdar edilmesiydi. Bu da bir saatin içine planının yazılı bir özetinin saklanması ile halledildi. Peter'in yakın arkadaşlarından birisi onu ziyaret etti, ve saati ona hediye olarak verdi. Peter'a da saati dikkatlice incelemesini söylendi. Bunu yapınca notu buldu. Artık yeni planı biliyordu. Ertesi gün herşey planlandığı gibi gitti. Peter hapishaneden kaçtı, ve işbirlikçilerinden hiçbirisi de yakalanmadı. O akşam, grup St. Petersburg'un en lüks restoranlarından birinde bunu kutladı. Polisin onları burada aramayacağını tahmin ediyorlardı (ve doğru çıktı bu tahmin). Bir sonraki gün, Peter Rusya'yı Finlandiya sınırından terk etmişti. Finlandiya'dan gemi ile İngiltere'ye hareket etti. Peter'ın İngiltere'deki ilk birkaç ayı ilişkiler kurmakla geçti. Temel fikri Jura Federasyonu'nda tekrar çalışmak isteğinden Guillaume'yi haberdar etmekti. Guillaume bundan çok memnun olarak, Peter'ınBulletin de la Federation Jurassienne'de makaleler yazmasını talep etti. Yine zamanının bir kısmını da İmparatorluk Coğraya Topluluğu için yazmakla geçirdi. Ama, onun asıl ilgisi işçi hareketineydi. 1877 Peter Ocak'ta Londra'dan ayrılarak, tüm zamanını Jura Federasyonu'na ayırabileceği İsviçre'nin Neuchatel bölgesine yerleşti. Federasyona geri döndüğünde, 1872'de gördüğü enerjinin büyük ölçüde kaybolduğunu fark etti. Sorunlar büyül ölçüde federasyondaki liderlik yokluğundan kaynaklanıyordu. Bu da bir amaç eksikliğine yol açmıştı, Peter [federasyonun] işçi hareketi üzerinde oldukça kısıtlı bir etkisi olacağını düşündü. Paul Brosse, Peter'ın grubun içinde etkilendiği bir kişiydi. Peter ve Brousse, Paris Komününü anma amacı ile 18 Mart'ta Bern'de bir gösteri organize ettiler. Peter bu küçük kargaşanın biraz da olsa işçileri hareketlendireceğini düşünüyordu. Feerasyon'un kimi üyeleri gösteri sırasında polisle bir çatışma olmasından endişeleniyorlardı. Peter'in aslında umduğu da buydu. Polis müdahalesinin büyük bir propaganda olacağını biliyordu. Polisle çatışma gerçekten de gerçekleşti. Grup komünün anısına kırmızı bir bayrak taşıyordu. İsviçre yasası bayrağın kamusal alanda gösterimini yasaklamıştı. Polis güç kullanarak bayraklara el koymaya çalıştı. Bir çok göstericinin yanısıra altı ya da yedi polis yaralandı. Ama polis tüm bayrakları ele geçiremedi. En sonunda bayraklar konuşmaların yapıldığını salona ulaştırıldı. Genel olarak o gün büyük bir başarıydı. Polisin vahşi tutumu işçiler üzerinde büyük bir etki yarattı. Gösteriden sonra federasyonunun büyüklüğü ikiye katlanmıştı. Guillaume Peter'in gösterinin başarılı olduğu fikrine katılmıyordu. Kullanılan şiddet içeren taktikleri onaylamıyordu; bu Peter ile arasında bölünmeye yol açıyordu. Takip eden yıllarda, Peter toplumsal kongrelerle yakından ilgilendi. Eylül'de Enternasyonal'in son toplantısına katıldı. Örgüt Marks'ın merkezi New York'a taşıması sonucunda kötü bir sonla karşılaştı. Enternasyonal dağılma sürecinde iken, Peter Jura Federasyonu'nun Kuzey ve Güney birimleri arasında oluşan sorunları fark etti. Bu bölünme [sonucunda], toplantılardan çıkan kararların çoğunu sabote etmekteydi. Enternasyonal toplantısından bir hafta sonra, Peter Ghent'deki Evrensel Sosyalist Kongresi'ne (Universal Socialist Congress) katıldı. Oturumdaki iki sekreterlikten birisi için aday gösterilse de, polisin kendisini aradığını öğrenen Peter Kongre'den erken ayrılmak zorunda kaldı. Belçika'lı yetkililerin kendisini Rusya'ya iade edeceklerinden çekinen Peter, ülkeyi terk ederek İngiltere'ye geçti. Kısa bir süre sonra İsviçre'ye geri döndü. 1878 Peter bu yılın büyük bir kısmını Jura Federasyonu'nu güçlendirmek için uğraşmakla geçirdi. Ağustos'ta ilk siyasi programını geliştirmişti. Bu program Jura Federasyonu'nun yıllık toplantısında sunuldu. Bazı önemli şahsiyetler Federasyon'da olsa da, Guilllaume ve Bakunin yoklardı (Guillaume artık faal değildi, ve Bakunin de artık yaşamıyordu). Onların boşluğunu Peter doldurmaya çalıştı. Programı dört kısımdan oluşuyordu: 1. kolektivizm 2. devletin yadsınması 3. toplumsal devrimin ve kapitalizmin sona erdirilmesinin kabulü 4. devleti sona erdirmenin aracı olarak eylem (şiddet kullanımı) propagandasının kabulü. Peter toplumun Paris Komününden etkileneceğini umuyordu. Çalışmalarının öncülüğünde işçilerin yaşam koşullarında sağlanacak iyileşmenin de olumlu olacağını umuyordu. Bu da toplumsal devrimin başlangını oluşturacaktı. 1879 Peter, Jura Federasyonu'nun devrimi örgütleyebilecek durumda olmadığını fark eder. Bu nedenle, yılın büyük bir kısmını Brousse ile birlikte Federasyonu yeniden yapılandırmak için çalışarak geçirir. Çabaları özellikle Federasyon'un Ekim Kongresi'nde yoğunluk kazanır. Eski liderlerin büyük bir kısmı artık Federasyon'un içinde yer almıyordu; Peter bunu faaliyetlerin yeni bir doğrultuda yönelimi için bir fırsat olarak nitelendirir. "Pratik Gerçekleşmesi Açısından Anarşist Fikir" başlıklı bir konuşma yapar. Bu konuşma Peter'in geleceğe yönelik planlarını ortaya koymaktadır. Görüşlerin çoğu bir önceki kongrede söylenenlerin benzeri olsa da, Peter anarşistlerin siyasi bir parti olmaması [haline gelmemesi] gerektiğini söyler. Bu fikirler kongrede genelde olumlu karşılanır. Bu yılın içinde, Peter sessizce evlenir. 1880 Peter artık Federasyon kongresinde önde gelen bir güçtür. Herhangi bir yeni duruş geliştirmese de, Jura federasyonunun sahip olduğu görüşleri geliştirmek için çaba harcar. İşte bu noktada, Federasyon artık Bakunin tarafından geliştirilen geleneksel görüşlerinden ayrılarak, Peter'ın ifade ettiği görüşlere doğru yanaşır. Temel farklılıklar ücret sorunundan kaynaklanmaktadır. Bakunin, ücretlerin harcanan emeğin biçimi ve miktarına dayandığı bir sistemi savunmuştu. Peter ise üretim ve geçimlilik araçlarının toplumdaki herkes arasında eşit dağıtılabileceği fikrini savunuyordu. Bu dönemde yaptığı konuşmalar sosyalist hareket için önemli bir temel teşkil ediyordu. 1881 Temmuz ayında, Peter Londra'da toplanan Uluslararası Anarşist Kongresi'ne katıldı. Kongrenin kayıtları Peter'in kongre'de önemli bir role sahip olduğunu gösteriyor. Bu önemlidir, çünkü Peter'in Jura Federasyonu dışında da devrimci çevrelerde kabul görmeye başladığına işaret etmektedir. Kongre'de, Peter şiddet kullanımını devrimi ateşlemekte bir araç olarak kullanma fikirlerini açıklar. Tüm şiddet biçimlerini [-n kullanımını] gerekçelendirmekte zorlansa da, bir patlamanın [bomba ile olan] bir oy'dan çok daha etkili olduğunu söyler. Ama, bu bireylerin değil, halkın terörist eylemi olacaktır. Bu yıllar boyunca, Peter dergicilikte de faaldir. Jura Bülteni'nde yazmanının yanısıra, Arbeiter Zeitung, L'Avant-Garde, La Justice için de çalışmalar yapar, ve kendi dergisi La Revolte'i çıkarmaya başlar. Bu makalelerin içerikleri ekonomi üzerine siyasi saptamalardan, şiddet kullanımı üzerine tartışmalara kadar uzanır. Bu yılın Mart ayında Çar Alexander II'nin suikastle öldürülmesinin ardından, şiddet yollu propaganda konusunda bir çok makale yazar. Peter bu olayı toplumsal devrimin yakınlaşmasının bir işareti olarak görür. Suikasti Rusya'da sayısız idam izler. Peter bunlara karşı kitlesel protestolar yapılması için çağrıda bulunur. Peter'ın Çar'ın infazını desteklemesinin yanısıra [yaptığı]bu protesto çağrıları, Ağustos'ta İsviçre'den sınırdışı edilmesine yol açar. Hemen hemen aynı dönemde, yeni Rus Çarı Alexander III Kutsal Kardeşliği (Holy Brotherhood) kurar. Bu devrimcilere karşı saldırılara başlamak üzere oluşturulmuş gizli bir örgüttür. Kardeşliğin ilk eylemlerinden birisi iki kişi için infaz emri çıkarmaktı. Birisi Narodnaia Volia üyesi Lev Gartman için, öbürü ise Peter Kropotkin için. Şans eseri Peter bu gizli plandan haberdar olur ve bunu gazetesinde, LondraTimes'ında ve Newcastle'ın Chronicle'ında açıklar. [Suçunun] açığı çıkması karşısında güç durmda kalan Rus hükümeti tüm ajanlarını geri çağırır. Bu olay, Peter'ın Rusya'ya geri dönmeme kararını almasına yol açar. Böylece, İngiltere'de dolaşarak dersler verir, ve bir çok yayın için makaleler yazar. 1882 Bu yılın büyük bir kısmını, Peter Newcastle'ınChronicle'ı için makaleler yazmakla geçirir. Bu makalelerin büyük bir kısmının konusu, Rusya'daki işçi sınıfına karşı gösterilen tutum ve hükümetin yolsuzlukları oluşturmaktadır. Etkileyici bir şöhret kazansa da, Peter İngiltere'de mutlu değildir. İngiltere'de ne işçi sınıfı hareketinin, ne de katılabileceği dikkate değer herhangi bir toplumsal örgütlenmenin olmadığını düşünmektedir. Ekim'de Fransız şehri Thonon'a gider. Ne yazıkki, anarşist olarak ünü onun önünde gitmektedir. İki ay sonra tutuklanarak, (artık varolmayan) Enternasyonal'le olan ilişkileri nedeni ile beş yıl hapse mahkum edilir. 1883-86 Onu kurtarmak için gösterilen etkili uluslararası çabalara rağmen, Peter üç yılını Fransız hapishanesinde geçirir. Fransız hapishanesindeki koşullar iyi olmamakla beraber, Rusya'daki hapishanelerden çok daha iyidir. Peter'in karısını görmesine, siyasi olmayan eserleri okumasına ve kısıtlı da olsa yazmasına izin verilir. Peter'in bu dönemdeki en önemli destekleyicilerinden birisi Elisée Reclus'tur. Reclus Peter'a bilimsel eserleri ulaştırırken, Peter'ın yaşam koşullarını da iyileştirmek için uğraşmıştır. Nihayet Ocak 1886'da, Fransız hükümeti Peter'ın ülke dışında olmasının daha az tehlikeli olacağına karar verir. En kısa zamanda ülkeyi terk etmek koşulu ile serbest bırakılır. 1886 Hapisten serbest bırakılmasından bayağı bir sonra, Peter İngiltere'ye döndü. Hapishanede geçirdiği zamanın düşünceleri üzerinde açıkça bir rolü olmuştu. Devrimci eylemlere kalkışacak enerjisi kalmamıştı. Yılın sonlarına doğru Peter kişisel nedenli iki sorunla karşılaştı. İlk olarak, karısı Tifüs nedeni ile oldukça ağır şekilde hastalanmıştı. Ama sonunda iyileşti. İkinci olarak ise, siyasi suçlamalarla Sibirya'ya sürgün edilen kardeşi Alexander intihar etti. Bu özellikle Peter için yıkıcı olmuştu, çünkü birbirlerine çok yakındılar. Alexander'ın eşi bu trajediden kendini toparlayana kadar birlikte kalmak için Peter'ın yanına geldi. Bunu izleyen birkaç yıl boyunca, Peter gücünün ve zamanının el verdiği ölçüde, İngiltere'de pekçok yerde dersler verdi, ve anarşist bir gazete çıkarmanın hazırlıkları ile uğraştı. Kaynak:Chronology of Peter Kropotkin's Life |
||
|
||
| kronolojik olarak kropotkin'in hayatı 2/2 1890'lar Bu on yıl içinde Peter'ın İngiltere'deki popülaritesi zirveye ulaştı. O zamanın İngilteresindeki dikkate değer bir çok entelektüel ile arkadaşlığı vardı. Ama hastalığı yüzünden dersler vermeyi nerede ise tamamı ile bıraktı. 1896 güzünde, La Revolt'u tekrar çıkarmak amacı ile çalışmak üzere Fransa'ya davet edildi. Fransız yetkilileri İngiltere'yi terk etmeden hemen önce onu ziyaret ederek, onu engellediler. 1897'de Britanya Bilim İlerlemesi Cemiyeti adına Kanada'ya davet edildi. Kanada'yı ziyaretinden sonra Peter dersler vererek ABD'yi dolaştı. Boston ve New York gibi yerlerde derslerine katılımın düşük olması onu hayal kırıklığına uğratmıştı. Ama anılarının basılması konusunda Atlantic Monthly ile anlaşması onu memnun etti. Peter'ın zamanının büyük bir kısmı yazmakla geçiyordu. Bir çok devrimci yayın için devamlı yazmasının yanısıra, üç ayrı kitap üzerinde de çalışmaları devam ediyordu: Tarlalar, Fabrikalar ve Atölyeler; Karşılıklı Yardımlaşma ve Ahlak. Bu kitap ve makalelerinde Peter topluma anarşist-komünist bakışı geliştirmeye çalıştı. 1901 Peter bir kere daha Amerika'yı ziyaret eder. Bu yolculuk onun için oldukça zorlu geçer, ve Guillaume'ye fazla ömrünün kalmadığını söyler. 1901-09 Belki de toplumsal devrimin yaklaştığını hissederek, Peter Rus siyaseti ile yeniden ilgilenmeye başlar. 1903'de Rus anarşist dergi Khleb i volia'nın çıkmasına yardım eder. Bu anarşist dergi Peter'in daha önce yazdığı dergilereden farklıdır. Önceleri, dergilerin içerikleri üzerinde büyük ölçüde kontrol sahibi olmaktan memnunluk duyardı. Şimdi ise, bu dergideki konumu nedeni ile, ancak kendi etkinliği yolu ile içeriği kontrol etmeyi umabilirdi. 1904 yılında, terörizme yaklaşım konusunda dergi ile anlaşmazlığa düşmesi sorun yarattı. Rusya'daki şiddeti böyle dışardan cesaretlendirmenin sorumsuzluk olduğuna ve devrimci hareketi destekleyici potansiyeli soğutacağına inanıyordu. 1905 yılında dergi yayımını durdurdu. Rusya'da 1905 yılında, Peter'a yeni toplumsal düzenin yakın olduğu umudunu aşılayan bir toplumsal ayaklanma yaşandı. 1905 ve 1907 yılları arasında, anarşistlerin Rus devriminde nasıl bir tutum izleyeceğine dair bir dizi toplantılar düzenlendi. Peter anarşist davaya yardımcı olmak için Rusya'ya gitmeyi bile düşünüyordu. Ama en sonunda Rus Devleti devrimi bastırmayı başardı. Bu Peter'da derin bir ümitsizliğe yol açtı. Devrimci faaliyetteki olası zayıflıkları görmeye başladı. Bu ise radikal dergicilikten geri çekilerek, tamamen kendisini kitap yazmaya adamasına yol açtı. Rus ayaklanmasını takip eden dönemde, polis ve hükümet ajanlarının aralarına sızma çabaları nedeni ile radikal gruplar sorunlar yaşadılar. 1908 yılında, Peter bir adamın iki taraflı casus olmakla suçlandığı bir mahkemede hakim rolünü üstlendi. Hakim rolünde olmaktan rahatsızlık hisseden Peter, tüm duruşmanın pek az faydalı bir sonucu olduğunu düşünüyordu. Bu zaman zarfında, Peter bir alim olarak enginliğini ortaya koyan, Rus edebiyatı ve Fransız Devrimi üstüne kitaplarını yayınladı. 1909-14 Bu dönemde sağlık durumu kötüleşiyordu. Londra'dan daha sıcak bir iklime sahip Brighton'a gitmeyi denedi. 1908 yılında, nemli İngiliz kışından kurtulmak için kışlarını İtalya ve İsviçre'de geçirmeye başladı. 1913 yılında, İsviçre yetkililerini devamlı olarak İsviçre'de ikamet etmesine izin vermelerine ikna etti. Ona bu izni tüm anarşist faaliyetlerden uzak kalması koşulu ile verdiler. 1912 Şubat'ında, Lena altın madeni işçileri (Peter'ın daha önce ziyaret ettiği) daha iyi çalışma koşulları talebi ile grev başlattılar. Grevi kırmak için, askerler insan kalabalığının üzerine ateş açtılar, 270'i öldürüldü ve 240'ı ise yaralandı. İşçi ayaklanmalarını canlandıracağını uman Peter derhal bu olayı gündeme getirmek için çalışmaya başladı. Bu olayı protesto etmek için diğer altın madenleri de greve gittiler. Ama, devrim başlamadan I. Dünya Savaşı'nın başlaması herşeyi kesintiye uğrattı. 1914-1917 Peter'ın I. Dünya Savaşına karşı aldığı tavır oldukça açıktı. Tüm ülkelerin Almanya'ya karşı birleşmesini savunuyordu. Herkese Fransa'nın Almanya'dan korunması gerektiğini söylüyordu. Bunun sebebi ise, Fransa'nın toplumsal eşitlik ve özgürlük konularında dünyaya esin kaynağı olacak bir ülke olduğuna inanmasıydı. Almanya'yı ise insanlığın kurallarına saygısı olmayan, "Hun orduları" olarak nitelendiriyordu. Sağlığı ne zaman izin verirse, Almanya'ya karşı düzenlenen mitinglerde konuşmalar yapıyordu. Peter'ın heyecanı Almanya yenilebilirse ortaya çıkacak ihtimallerden kaynaklanıyordu. Bu tür bir savaşı takip edecek yeniden yapılanma sürecinin toplumsal değişim için ideal koşulları ortaya çıkaracağına inanıyordu. Peter için, Almanya'ya karşı savaş devlete karşı savaş demekti. 1917 Şubat 1917 olayları hemen hemen herkes için bir sürpriz oldu. Rus Devrimi, Peter ve diğerlerinin yıllardır yazdıkları gibi oluşan, kendiliğinden olan bir devrimdi. Devriminin başarılı olduğu belli olduğunda, Peter Rusya'ya dönmek için hazırlıklara başladı. Almanya'ya karşı savaşın hala önemli olduğu konusunda insanları uyarıyordu. Ancak savaş bittikten sonra, yeni Rus toplumu güvenlik içinde olabilirdi. 30 Mayıs 1917'de Peter Petrograd'a varır. Bu sıralarda bir çok devrimci geri dönüyor olsa da, Peter'ın ünü büyük bir kalabalığın onu karşılamak üzere toplanmasına neden oldu. Hatta yeni hükümet onu karşılamak üzere temsilciler gönderdi. Bu fırsatı kullanarak, devrimcileri yücelten ve Rusya'nın Almanya'ya karşı savunulmasını destekleyen uzun bir konuşma yaptı. Rusya'nın tüm yurttaşlarına ve uluslarına eşitliği garanti eden tarihteki ilk ülkesi olmasından dolayı aşırı mutluydu. Bu yılın geri kalan kısmında, Peter hükümet politikalarının oluşturulmasına katıldı. Yerel yetkinin desteklendiği, ABD'ye benzer bir sistemin uyarlanmasını savunuyordu. Savaş içinde olmaları nedeni ile, fikirlerine karşı çıkıldı. Ama Bolşeviklerin iktidara gelmeleri ile, Peter hükümet içindeki faaliyetlerini büyük ölçüde durdurdu. 1918-1921 1918'de Peter'in Bolşevikler tarafından hapsedildiğine dair söylentiler vardı, ama o serbestti. Hem iç savaşın neden olduğu dayanılmaz yaşam koşulları, hem de Bolşeviklerin iktidara gelmesini devrimin başarısız olması demek olduğunu görmesi nedeni ile, Peter aşırı bir mutsuzluk içindeydi. Hayatının geri kalan kısmını, aralarında Ahlak adlı kitabının da bulunduğu, yarım kalmış eserlerini tamamlamakla geçirdi. Bir çok üniversiteden teklifler alsa da, bozulan sağlığı nedeni ile hepsini geri çevirmek zorunda kaldı. Avrupa'da yayınlanan bir çok dergi için yazılar yazmaya devam etti. 1920 yılında, sağlığı o derece bozulmuştu ki, artık arkadaşları ile konuşmakta bile güçlük çekiyordu. Bir çok kimse daha sağlıklı bir iklime sahip yerlere gitmesi için Rusya'dan ayrılmasını öneriyordu. Ama Peter olduğu yerden oldukça memnundu. 8 Şubat 1921'de Peter Kropotkin öldü. Lenin'in kişisel izni ile, anarşistler tarafından büyük bir cenaze töreni düzenlendi. Bu anarşistlerin kitlesel olarak Rusya'daki son bir araya gelişi oldu. |
||
|
||
| Çevremde sefaletten ve bır parca kuflu ekmek ıcın verılen mucadeleden baska bır sey yokken,bu yuce duygular dunyasında yasamak ıcın harcamam gereken her seyın ,bugdayı yetıstıren ama cocukları ıcın yeterlı olmayanların agızlarından alınmak zorunda oldugu bır zamanda,bu yuce keyıflere ne hakkım vardı. Alexander KROPOTKIN |
||
|
||
| Jura daglarında gordugum esıtlıkcı ılıskıler;ıscılerde gelıstıgını gordugum dusunce ve ıfade bagımsızlıgı ve davaya sınırsız baglılıkları duygularımı daha fazla etkılemıstır.Bır hafta saat yapımcılarıyla kaldıgım daglardan dondugum zaman sosyalızm uzerıne goruslerım netlesmıstı;artık ben bır anarsısttım. Alexander KROPOTKIN |
||
|
||
Alıntı Jura daglarında gordugum esıtlıkcı ılıskıler;ıscılerde gelıstıgını gordugum dusunce ve ıfade bagımsızlıgı ve davaya sınırsız baglılıkları duygularımı daha fazla etkılemıstır.Bır hafta saat yapımcılarıyla kaldıgım daglardan dondugum zaman sosyalızm uzerıne goruslerım netlesmıstı;artık ben bır anarsısttım. Cok hos bir yazi ama igneleyici etkisi var..eger gercekten sosyalizm uzerinde görusleri netletseydi Komunist olurdu!
Alexander KROPOTKIN |
||
|
||
| KROPOTKİN'İN LENİN'E MEKTUBU Martin A. Miller'in editörlüğünü ve çevirmenliğini yaptığı P. A. Kropotkin'in Selected Writings on Anarchism and Revolution adlı kitabından alınmıştır. Dmitrov, 21 Aralık 1920 Saygıdeğer Vladimir İlyiç, Savinkov gruplarından SR'ların {Sosyal Devrimci parti üyelerinin, milliyetçi ve taktiksel merkezdeki Beyaz Muhafızların, ve Wrangel subaylarının rehine olarak tutulacağına ilişkin Sovyet hükümetinin kararı; ve sovyetlerin liderlerine karşı {suikast}girişimi olması durumunda, bu rehinelerin "acımasızca yok edilecekleri" İzvestiia ve Pravda'da yayınlandı. Etrafınızda, bu gibi tedbirlerin Orta Çağ'ın ve din savaşlarının en berbat dönemlerine geri dönüşü temsil ettiğini, ve komünist ilkeler temelinde geleceğin toplumunu yaratmak için bunları savunanların [bu işe] layık olmayan insanlar olduğunu yoldaşlarınıza hatırlatacak ve onlara anlatacak hiç kimse yok mu gerçekten? Komünizmin geleceğine önem veren birisi bu gibi tedbirlere başvuramaz. Bir rehinenin ne demek olduğunu kimsenin size açıklamamış olması mümkündür. Rehine, herhangi bir suç işlememişken hapse atılmış kişi demektir. Onun hayatını kullanarak düşmana şantaj yapmak için tutulur. "Eğer içimizden birisini öldürürseniz, biz de sizden birisini öldürürüz." Ancak bu, birisini her sabah idam sehpasına çıkarıp, ardından geri indirmek ve ona "Biraz bekle, bugün değil..." demekle aynı şey değil midir? Ve bunun rehineler ve onların aileleri için işkencenin yeniden başlaması demek olduğunu yoldaşlarınız anlamıyor mu? Bana iktidardaki insanların kolay bir yaşamlarının olmadığından bahsetmeyeceğinizi umarım. Bugünlerde, suikast ihtimalini "mesleki bir risk" olarak değerlendirenlere krallar arasında bile rastlanıyor. Ve devrimciler hayatlarını tehdit eden mahkemeler önünde kendilerini savunmanın sorumluluğunu üstlenirler. Louise Michele bu yolu seçti. Veya [devrimciler] Malatesta ve Voltairine de Cleyre gibi yargılanmayı reddederler. Krallar ve papalar bile rehine almak gibi barbarca kendini savunma araçlarını reddetmiştirler. Yeni bir yaşamın önderleri [apostles, havarileri] ve yeni bir toplumsal düzenin mimarları, düşmalara karşı böylesi bir savunma aracına nasıl başvurabilirler? Bu, komünist tecrübenizi başarısız olarak değerlendirdiğinizin, ve sizin için çok değerli olan bir sistemi değil de yalnızca {kendinizi} kurtardığınızın bir işareti değil midir? Yoldaşlarınız sizlerin, [yani] komünistlerin (işlediğiniz hatalara rağmen) gelecek için çalıştığını kavrayamıyor mu? Ve hiçbir durumda, ilkel teröre fazlasıyla yakın eylemlerle çalışmanızı lekememeniz gerektiğini? Geçmişte devrimcilerin yaptığı bu eylemlerin yeni komünist çabaları çok güçleştirdiğini {bilmeniz gerekir}. Aranızdaki en iyiler açısından, komünizmin geleceğinin kendi yaşamlarından daha değerli olduğuna inanıyorum. Ve bu geleceğe ilişkin düşünceler, sizi bu gibi tedbirlerden vazgeçmeye zorlamalıdır. Tüm ciddi eksikliklerine rağmen (sizin bildiğiniz gibi, ben de bunları iyi biliyorum), Ekim Devrimi büyük bir ilerlemeye yol açtı. Toplumsal bir devrimin --Batı Avrupa'daki insanların düşünmeye başladığının aksine-- imkansız olmadığını gösterdi. Ve, bütün kusurlarına rağmen, geçmişe dönmeye yönelik girişimlerce yıpratılamayacak bir eşitlik doğrultusunda ilerlemeye devam ediyor. Peki, o zaman neden devrim; asla sosyalizme veya komünizme özgü olmayan, ancak eski düzenin ve eski kargaşalıkların, sınırsız ve her şeyi tüketen otoritenin artıklarını temsil eden kusurlar yüzünden kendi tahribatına giden bir yola itiliyor? P. Kropotkin |
||
|
||
| Peter Alexeyevich Kropotkin Doğumu ve Aile Yaşamı Peter Alexeyevich Kropotkin9 Aralık 1842 Aleksei Kropotkin ve Yekaterina Nikolaevna'nın çoçuğu olarak dünyaya geldi. Aleksei nispeten zengin bir ordu görevlisiydi ve soylu bir aileden geliyordu; Peter aslında bir prensti. Her ne kadar evde katı bir askeri disiplin uygulasa da, Aleksei'nin askeri kariyeri o kadar da parlak değildi. Aleksei, Yekaterina ile 1831 seferberliği sırasında tanışmıştı. Çiftin dört çoçuğu vardı: Nikolai (1835), Yelena (1835), Alexander (1841) ve Peter (1842). Bir Kazak ordu görevlisinin kızı olan Yekaterina okumaktan, yazmaktan ve resim yapmaktan zevk alan, doğal artistik yetenekleri olan birisiydi. Peter hayatı boyunca Yelena ve Alexander'a yakın kalmıştır. 1846 Peter'ın annesi verem'den ölünce, Peter ve kardeşleri daha katı olan babalarının bakımına kalacaklardır. Peter ve Alexander anneleri ile olan yaşantılarını hatırlamak için henüz çok küçük olsalar da, her ikisi de hayatları boyunca, annelerinin anısına karşı aşırı bir düşkünlük gösterdiler. 1848 Peter'ın babası (emir komutanının isteğiyle) Yelizateva Markovna Korandino ile evlendi. Yelizateva evde büyük bir huzursuzluğa neden oldu. Saldırgan, kontrol edici bir karaktere sahip bir kadın olan Yelizateva, çocukları teselli edeceği yerde ölmüş olan annelerinin tüm izlerini yok etmeye çalıştı. 1853 Büyük ağabey Nikolai, Kırım Savaşı'ndaki askeri görevi nedeniyle aile evinden ayrılır. Nikolai'nin evi terk etmesi Peter'in erginliğe ulaşmasından hemen önceye denk gelir. Peter'a göre, o ilk fırsatta ayrılmıştı, çünkü bütün çocuklar içinde, babaları ile ilişkileri en kötü olan oydu. Daha sonra St. George Cesaret Haçı ile ödüllendirilerek görevinde terfi ettirilse de, babasının ilgisini kazanamayan Nikolai'ın, savaştan sonra içki sorunu ortaya çıkar; bu ise en sonunda askeri hizmetlerden el çektirilmesine ve bir manastıra kapanmasına yol açar. 1864yılından sonra Nikolai'den hiçbir haber alınamaz. [değiştir] İlk Entelektüel Gelişim ve Öğrencilik Süreci 1856 Bir yaş büyük ağabeyi Alexander, Moskova Harp Okulu Taburuna katılmak için evden ayrılır. Peter ve Alexander, yaşamlarının ilk yıllarının büyük bir kısmını birlikte geçirmişlerdir. Alexander'ın bıraktığı boşluğu, Rus özel ders hocası Nikolai Pavlovich Smirnov doldurdu. Peter'ın başka hocaları olsa da, o ve Smirnov başarılı bir arkadaşlık kurarlar. Peter'in ilk entelektüel gelişmeleri büyük ölçüde Smirnov tarafından etkilenmiştir. Yaklaşık aynı zamanlarda, Peter, Birinci Moskova Lisesi'ne girdi. "Tüm konuların olabilecek en duyarsız şekilde öğretildiği"ni düşünen Peter, okuldan o kadar da etkilenmemişti. Sorun kısmen Peter'in toplu öğrenim deneyimi ile ilk defa karşılaşmasından kaynaklanıyordu. Okuldan hoşlanmamasına rağmen, geometriden mükemmel notlar almayı başardı,yanısıra tarih ile coğrafya'dan da büyük zevk alıyordu. Ağustos 1857 Peter'ın, Pages Taburuna katılması hayatında yeni bir dönüm noktası oldu. Belki de babasına olan kızgınlığı nedeni ile Peter açıkça taburdaki bir çok otorite biçimlerine karşı çıktı. İlgilerindeki farklılar nedeni ile, sınıf arkadaşları ile ilişkilerini geliştirmekte oldukça zorlandı. Grup'la kaynaşmaktansa, Peter zamanının büyük bir kısmını kitap okumaya, mektup yazmaya ve dergi çıkarmaya ayırdı. Bu zaman zarfında, Peter ve Alexander yazışmaları sonucunda birbirlerine oldukça yakınlaştılar. 1858 Peter'ın yazıları onun bu zaman zarfında yoğun bir şekilde politik iktisat ve istatistikle ilgilendiğini gösteriyor. Hatta, Nikolskoe ticaret fuarında alınan ve satılan tüm ürünlerinin istatistiki ve fiyat analizini yapmak amacı ile önemli bir çalışma da yaptı. Bu eğilimleri onun daha iyi bir istatistik anlayışına sahip olmasına yol açarken, bu deneyim ona daha önemli şeyler de kazandırdı: Bu onun köylülerle ilk gerçek iletişime geçişiydi. [değiştir] Özgür Köylüler ve Sefaletle İlk Karşılaşma 1861 Bu yıl belki de Rus tarihinin en önemli yıllarından birisidir. Rus köylüleri serflikten özgürleştirildiler. Bu hareket gelecek on yıldaki Rusya'nın toplumsal ve ekonomik koşullarını oldukça etkileyecekti. Bu hareketi tüm gücü ile destekleyen Peter, bunun Çar'ın büyük bir reformist olduğunu ispatlaması nedeni ile Çar Alexander II'e saygı duymasına yol açtı. Peter, ilk defa birisinin özgürlüğünü kaybetmesinin ne demek olduğunu yaşadı. Kıtaya atanan yeni yardımcı yönetici yüksek sınıftan olanlara sağlanan imkanların çoğunu kaldırdı. Bunu takip eden protestolardan Peter'ın payına düşen Kıta'nın hapishanesinde haftalar geçirmek oldu. Bu Peter'ın devrimci tavırla eylemde bulunduğu ilk deneyimdi. Otoriteyle olan çatışmasına rağmen, okulun son yılına sınıf birincisi olarak başladı. Bu nedenle de sınıfının son yılında İmparatorun page de chambre'si olarak atandı. Bu askeri kariyere doğru önemli bir adımdı. Bu görevdeyken, Peter sarayın sosyal etkinliklerinde oldukça zaman harcadı. Bunların ışığında, Peter, Çar'a olan güvenini büyük ölçüde yitirdi. Sarayın aşırı israfına tanık oldu. Bunu Nikolskoe ticari fuarında karşılaştığı köylülerin çalışma ve yaşama koşulları ile karşılaştırdığında, Peter, Çar'a daha fazla katlanamadı. |
||
|
||
| Anarşi / Felsefesi - İdeali kitabı var elimde.... buraya kitap kadar bilgi vermişsiniz... teşekkürler.... |
||
|
||
| merhaba ; Ben anarşist anlayışa sadece şekil ve renk olarak özenmiştim hiçbir zaman anarşizm kavramı ile ilgili bir kitap okumadım ama karamın öznünün; "hudutsuz bir dünya ve insan" oldugunu biliyorum . Sizce "ekmeğin fethi" kitabı bana ağır gelir mi ? ve bu kitabı izmirde bulabilirim herhalde demi ? teşşekkürler . . . hoşaça kalın . . . |
||
|
||
| hayır, ağır gelmez hatta belirli bir sırayla okumanda gerekmez, ders kitabı değil sonuçta bunlar... | ||
|
||
| data roze a katılıyorum.. anarşizm yoğun teorik içeriğe sahip bir ideoloji değildir. marksizm gibi yüzlerce ciltilik teorik bir zemin hazırlayıp sonra bir ütopya peşinde koşmaz. anarşizmin amacı ve yöntemleri basit ve görülebilir hedeflerdir. neresinden başlarsan başla sana ağır gelmeyecek. |
||
|
||
| teşşekürler . en kısa zamanda "ekmeğin fethi" isimli kitabı alıp okuyacağım . |
||