SIFIR (Arşiv Ana sayfa) => Modern Felsefe

Konu: Postmodernizm Yükselişi ve Toplumsal Değişim

Sayfa: [ 1 ]

13.09.2004 15:33:32
Nietzsche’nin Aydınlanma düşüncesine karşı ortaya attığı kritik bakış ve eleştiriler bugünün postmodern çözümlemeleri için tam bir kaynak işlevi görebilmiştir. Nietzsche’nin yaklaşımları ile postmodern çözümlemeler arasında önemli benzerlikler ve paralellikler vardır.

Ona göre 18. ve 19. yüzyıllarda ortaya çıkan büyük atılım ve dönüşümler modernleşme olarak yorumlansa bile bunu belirleyen temel değişken ne insanın aklı, ne bilim, ne de tarihin ileriye doğru akma özelliği taşımasıdır. Bir başka deyişle düşünür, Aristoteles’den beri Batı düşünme güdüsü özdeşliğini yadsımaktadır. Nietzsche’ye göre büyük atılım ve dönüşümün belirleyicisi aslında biyolojik bir süreçtir. Bu biyolojik öğe, yani insanın yaşam enerjisi, düşünüre göre insanın bilgi edinme sürecinin de kaynağıdır.

Yaşam enerjisi tanımı gereği biyolojik bir özellik olduğundan bireye özgüdür; yani insandan insana farklılık göstermektedir. Bazı insanların yaşam enerjisi çok yüksek bazılarının ki ise marjinal düzeyde olabilmektedir. Buna görede üstün insan olarak nitelenen ve deha sayılan kişilerin yaşam enerjisi, tarihi yapmakta yada bir başka deyişle insanoğlunun büyük atılımlarına kaynaklık etmektedir.

Bu çözümlemeye göre modernleşme, yaşam enerjisi üstün olan seçkin bireylerin yönlendirip, gerçekleştirdiği bir dönüşüm olarak nitelenmektedir. Yaşam enerjisinin özellikleri arasında bencillik ve onun sonucu olarak vahşilik bulunmaktadır.Bu nedenle, Nietzsche’ye göre bilgi ya da bilime dayalı olarak kurulan toplumda, Aydınlanma projesindeki iyimser öncüllerin aksine yabancılaşma, anarşi, vahşet ve acımazsızlık da egemen olacaktır. Çünkü bu özellikler yaşam enerjisinden kaynaklanmaktadır.

Nietzsche, geleneksel felsefenin “öz” ve “gerçek”, “mantıksal temel” gibi kavramlarına çok eleştirel bir bakışla yaklaşmaktadır. Zaten bu nedenle de bugünün postyapısalcılığın peygamberi olarak kabul edilmektedir. Nietzsche’ye göre evrenin, bir tek değil sayısız anlamı vardır ve bu durumda bilginin tek bir gerçekliğin temsili olduğu tezi tutarsızdır. Yani Nietzsche’ye göre doğru bilgi görelidir, gerçeğin temsili diye bir şey olamaz, onun yerine yorumlar vardır.
Nietzsche, için “yaratıcı yıkıcılık” insanın doğasından gelen bir özelliktir; insanoğlu, sürekli olarak bir şeyleri yıkarak, yok ederek yeniyi yaratmaktadır. Bu anlamda, yaratıcı yıkıcılık yaşam enerjisinin ortaya çıkışıdır. Ama düşünüre göre yaşamın kendisi karmaşıktır ve kaotiktir; bu kaotiklik, aynı zaman da yaşamın dinamizmini de belirlemektedir.

Nietzsche “ Acaba eskiyi yok etmeden, eskiyi ciddi ölçekte muhafaza ederek yeniyi kurmak mümkün değil midir” diyerek yaşamsal bir soru sorup tartışmıştır. Bugünün postmodernleri bu soruyu olumlu bir biçimde yanıtlandırmakta ve eskiyi yıkmadan yeninin nasıl kurulabileceğini tartışmaktadırlar. Bilindiği gibi postmodern söylem, her sorunun bir tek doğru cevabı vardır aksiyomunu bütünü ile yadsımakta, aksine, her sorunun hiç ya da birden çok doğru yanıtı olabileceğini öne sürmektedir.

Bu nedenle de Nietzsche, postmodern söylem için pivotal bir başlangıç noktası oluşturmaktadır.

Kaynak: Postmodernizm
Gencay Şaylan
İmge Kitabevi

deniz 15.09.2004 18:36:13
Nietzsche yi pek postmodernizmin temsilsicisi göremiyorum.

O biraz egoist ve faşist. Güç biriktirmeyi ve bunu kullanmayı meşru görüyor. Bencil.

Halbuki postmodernizm birey için toplum projedir. Lokal değerlere itibar kazandırmaya çalışır. Güçlüden yana değil renklilikten yanadır.

Postmodernizmde kavramlar yerlerine oturtulmakla birlikte kavramların hüküm sürdüğü iktidarların önüne geçilmeye çalışılır. Bu yüzden postmodernizm sanki kavramlara muğlaklık yüklüyormuş gibi anlaşılır.
Nietzsche de ise kavramların iktidarına göz yumulur.

Postmodernizmin kaos düşüncesi var mıdır? bu biraz soru işareti gerektirir. kaosdan ziyade iktidarları parçalara bölmeye yöneliktir demek daha doğru olur sanırım. nietzsche nin net bir sistem kurmaması biraz daha kaotik duruyor.

Nietzsche nin aydınlanam projesinde şiddet, vahşet, savaş yer bulabilir. ama postmodernizm, modernizm içinde bir sentez ile uzlaşma yolunu seçer.

Her iki konuda üstadlar belki beni düzeltebilirler. Çok iddialı değilim bu görüşlerimde.

15.09.2004 18:38:38
muhaha amadeus kırdı beni bu iki sözün ya gülmekten...
sen hangi sistemde hangi insanda az egoistlik ve faşistlik görmedin ki?

deniz 15.09.2004 18:56:23
Yazdıklarımda Nietzsche tarafındaki yorularım doğru mu sence Zerdüşt.

15.09.2004 19:26:45
doğru anlamışsın nietzsche'yi..!
ama bu nietzsche'nin post modern bir insan olduğunu ispatlar..
olmadığını değil...

aynı düşünceden farklı yorum çıkartıyoruz,
halbuki aynı şeyler bahsettiğimiz...

deniz 15.09.2004 19:32:36
bi de postmodern taraftan yanıt beklerim Smiley

acaba onlar ne der postmodernizm için söylediklerime ?

19.01.2006 10:48:44
nietzsche ye teşekkür etmeleri lazım bence...
kurucusu sayılır postmodernizmin...
ama insanlar nankördür çok iyi bilirim...
kurucularını kabul etmezler kolay kolay..
onu sömürmeyi ve yok etmeyi tercih ederler...
kendilerini kurucularından üstün tutmayı seçerler...
çünkü hayat bu sanırım

adnan 19.01.2006 12:19:12
eeee....... boynuz kulagı geçmeli dimi..
inkar edersen inkar edilirsin.
senden önceki akımı inkar edersen..
senide senden sonraki inkar eder...
inkar etmeyesiniz diye buna doganın kanunu diyorum..

19.01.2006 15:15:28
bence bazı insanlar bunu hak etmiyorlar....
özelliklede gerçekten usta denecek adamlar..
neyse postmodern biri neder_? öyle bir adam yok sanırım....


Sayfa: [ 1 ]