|
||
| Romanya'nın kuzeyinde, Moldova Cumhuriyeti güneyinde yer alan Gagauz Cumhuriyeti'nin Nüfusu 200.000'dir. Oğuzların bir kolu olan Gagauzlar Ortodoks Hristiyan olup, Gagauz Cumhuriyeti dışında 300.000'den fazla Gagauz yaşamaktadır. Başkenti Komrad'dır. Deliorman Türkleri, Asparuk Bulgarları da denilen Gagauzlar, Anadolu Türkçesine yakın bir dil kullanmaktadırlar. Türk kök ve kültürüne bağlı kalmış ve günümüze kadar da bunları yaşatmışlardır. XVI. asırda Osmanlı İmparatorluğuna katılan Gagauzeli, 1918 yılında Rusya, 1941 yılında Romanya, 1944 yılında da SSCB idaresine girmiş, SSCB tarafından Ukrayna'ya bağlı olan Moldova SSC'nin sınırları içinde kabul edilmiştir. SSCB'nin yıkılmasından sonra 21 Ağustos 1990 tarihinde bağımsızlık ilân edilerek, Gagauz Cumhuriyeti ilân edilmiştir. 25 Ekim 1990'da seçim yapan Gagauzlara Mirce Durağ idaresindeki "Milliyetçi Moldova Halk Cephesi"nin 50 bin militanı silâhlı saldırıda bulunmuştur. Bu saldırılara karşı ölümü göze alan 100.000 Gagauz Komrad'da toplanarak karşı koymuş, bütün Gagauz köylerinin bu direnişe katılmaları sonucu 25 Ekimde seçimler yapılmış, 31 Ekim'de de Gagauz Meclisi oluşturulmuştur. Ancak Moldova Yüksek Sovyeti Bağımsızlık ilânını kabul etmemiştir. 27 Ağustos 1991 yılında Moldova'nın bağımsızlık ilân etmesi üzerine Gagauzlar da Özerk Cumhuriyetlerini ilân etmişler ve 23 Aralık 1994 yılında Moldova Cumhuriyeti bu özerkliği tanımıştır. 28 Mayıs - 11 Haziran 1995 yılında Gagauzeli'nde yeniden seçim yapılmış ve 34 milletvekili ve "Halk Topluluğu" adı verilen Gagauz Meclisi teşkil edilmiştir. Aynı ay yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise eski Komünist Parti lideri ve Moskova'ya bağlılığı ile tanınan Georgu TOBUNSCİK Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Gagauzeli'nde bağımsızlık ile ilgili birçok kurum ve basın faaliyette olup, Gagauz Sesi gazetesi bunun öncülüğünü yapmaya çalışmaktadır. Eski Cumhurbaşkanı Stephan Topal ve Petr Zavriçko'nun liderliğinde faaliyetlerine devam etmektedir. http://www.asilkan.org/sabit/gagavuz.htm ................................................. ..................... EKŞİ SÖZLÜK karadenizin kuzeyinde yaşayan büyük çoğunluğu hristiyan, bir kısmı yahudi olan türk kökenli halk. hatta bunlarin isimleri hristiyan isimleridir, soyadlari ise turkcedir. chris tokmakci gibi. adı oğuzların gök oğuz boyundan gelen bu türk boyu prtodoksluğu benimsemiş ve daha çok moldovya da oturmakta ve türkiyede ağır hizmet elemanı olarak çalışmaktadır. yunanistan'da da yerleşik küçük bir gagavuz grubu vardır. ve yunanlılara göre de gagavuzlar türkçe konuşan rum halkındandır. yahudiliği seçen türk boyu ise sanırım hazarlar veya harzamşahlardır hazar denizinin kuzeyindeki türk boylarından biridir 13. kabile adlı kitabı okuyan varsa daha geniş bilgi verebilir. kadınları bıyıklı olan türk topluluk başkenti komrad olan gagauz cumhuriyetinin insanları.en son* ölçümlere göre moldovada bunlardan 200.000 civarı saymışlar. rus gelin filminde lena arslanova* karakterinin mensup oldugu turk boyu. sadece moldavya / moldova'da degil, ukrayna, bulgaristan ve romanya'nin dobruca bolgesinde yasayan cogunlugu hristiyan ortodoks turklerdir.. balkanlar'daki asimilasyon politikalari yuzunden ciddi sikintilar cekmektedirler. istanbul'da karaköy civarında bir kiliseleri de vardır. isimlerinin gökoğuz sözcüğünden geldiği söylenmektedir. turki devletlerin icinde aksani turklere en yakin olan ama dis gorunus olarak turklerle hic bir benzerligi olmayan millet. yeryüzünde saraplarin en mükemmelini. en lezzetlisini. "baldan datlusunu" yapabilen bir millet (eski elemanlarimdan biri moldovaliydi) kelimeleri ve gramerleri dilimizle neredeyse aynı olan, rahatlıkla oturup bikbik sohbet edebileceğiniz sıcak kanlı insanlar. bir de sek içilen votkaları var ki gazoz gibi tatlı fakat %40 alkollü bir cins yakıt. hem de orada çok ucuzmuş, hemen bir şişe hediye ediveriyorlar size. turkceleri bizimkine cok benzeyen ama fiilin baslarda, özne ve nesnelerin cumlenin sonlarında kullanıldığı bir dile sahip olan soydaşlar. komşuya komşika , pancara ise çükündür diyen, benim hayatımda çok özel bir yere sahip olan bir insanın da içinde bulunduğu grup. göktürklerin bayrağını günümüzde bayrakları olarak kullanan topluluk. http://sozluk.sourtimes.org/show.asp?t=gagavuz+turkleri |
||